باوک و برای مەحمود: ئەگەر دەرگاکانیان کردبایەوە کەس نەدەمرد، بەرپرسان دەبێ لێپرسینەوەیان لێ بکرێت
موسلم سابت، برای مەحمود سابتی 21 ساڵان -ئەو کوڕەی لە ئاگرگرتنی زیندانی کۆبانیدا گیانی لەدەستدا- لەگەڵ باوکی، بە پەیوەستبوون بە تەلەفزیۆنی ڕووداوەوە باسی ڕووداوەکانیان کرد و داوای لێپرسینەوەیان لە بەڕێوەبەرایەتی زیندانەکە کرد. ڕاستی، وتەکانی باوک و برای مەحمود سابت -کە لە ئاگرەکە دەرباز بوو- وەک چۆن لە بەرنامەی هەواڵی ڕووداو کە نالین حەسەن پێشکەشی دەکات باسیان کردووە، بەبێ گۆڕانکاری بڵاو دەکاتەوە. ئەم ئاگرگرتنە بووە هۆی گیانلەدەستدانی 9 لاوی کورد.
Rastinewsموسلم سابت، برای مەحمود سابتی 21 ساڵان، لە کاتی ئاگرگرتنەکەدا خۆیشی لە ناو زیندانەکە بوو. موسلم سابت کە لە ژووری بەرامبەر ئەو ژوورەی ئاگری تێکەوت دەمایەوە، ڕایگەیاند لەلای برای خۆی بریندار بووە و هەوڵی ڕزگارکردنی داوە.
«دەیانویست بمانبەن بۆ حەلەب»
موسلم سابت ڕایگەیاند ڕووداوەکان دەستیان پێکرد لەگەڵ ئەوەی کە دەیانویست بەندکراوانی زیندانەکە بۆ حەلەب ببەن.
«دەیانویست بمانبەن بۆ حەلەب. ئێمەش گوتمان ناچین. گوتمان وەک مەزلوم دۆغان و کەمال پیر بەرگری دەکەین. گوتمان ئەگەر پێویستە چەکمان بدەنێ، ئێمە دژی ئەمانە دەجەنگین. کاتێک ویستیان بمانبەنە حەلەب، ئەم بەرگرییە بەرگریی بەرانبەر بوو.»
سابت ڕایگەیاند هێزەکانی ئاسایشی سووریا هاتنە ناو زیندانەکە و دواتر ویستراوە بەندکراوان بدرێنە دەست ئەوان، ڕووداوەکانی بەم شێوەیە باس کرد:
«هێزەکانی ئاسایشی گشتی سووریا هاتنە ژوورەوە. دوای ئەوەی ئەوان دەرچوون، ئێمە بە بەڕێوەبەرایەتی زیندانمان گوت مەمانداتە دەستیان. ئەوانیش پێیان گوتین 'هیچ چارەیەکمان نییە، دەتاندەینە دەستیان.' لەسەر ئەمە ئێمە کەلوپەلەکانی ناو زیندانمان کردە ئاگر.»
«بەڕێوەبەرێک بە ناوی ئیسماعیل گوتی: تاک تاک لەشتان بدەنە ئاگر»
موسلم سابت ڕایگەیاند لە زیندانەکەدا کارمەندێک هەبوو دەیویست ڕێگری لە داگیرساندنی ئاگر بکات، بەڵام بەندکراوان ڕازی نەبوون.
«دەیانویست ڕێگری لە داگیرساندنی ئاگر بکەین، بەڵام ئێمە بڕیارمان دابوو و ڕازی نەبووین. بەڕێوەبەرێک هەبوو بە ناوی ئیسماعیل. گوتی، 'بۆچی کەلوپەلەکان دەسووتێنن، تاک تاک لەشتان بدەنە ئاگر.' ئەمەی بە ئێمە گوت، یەکێک بوو لە بەڕێوەبەرایەتی زیندانەکە بە ناوی ئیسماعیل.»
سابت ڕایگەیاند لە هەمان شەودا 8 بەندکراو بردرانە حەلەب و ئەم کەسانە خەڵکی کۆبانی بوون.
«8 کەسیان بردە حەلەب. هەموویان کورد بوون، خەڵکی کۆبانی. ئەم کوردانەی کە بران، ئەو لاوە ناڕازییانە بوون کە لە خۆپیشاندانەکانی ئەو شەوەدا دەستگیر کرابوون.»
«هەرچەندە دەرگاکانمان دەشکاند، دووبارە لەسەرمان قوفڵیان دەکردەوە»
موسلم سابت ڕایگەیاند لە کاتی ئاگرەکەدا بەندکراوان هەوڵیان دەدا دەربچن، بەڵام دەرگاکان دووبارە قوفڵ دەکرانەوە.
«کاتێک زیندانەکە گیرا بە ئاگر، دەرگاکانیان نەکردەوە. ئاگرەکە هەموو زیندانەکەی گرتەوە. بۆ ڕزگاربوون دەرگاکانمان شکاند و بەم شێوەیە هەوڵمان دا دەربچین. بەڵام هەرچەندە هەوڵمان دەدا دەربچین، ئەوان دەرگاکانیان لەسەرمان قوفڵ دەکردەوە.»
سابت ڕایگەیاند بەگەشتنی ئاگرەکە و بڵاوبوونەوەی دووکەڵ لە زیندانەکەدا، بەندکراوان لە هەناسەدان قەیران بوون.
«دواتر کاتێک هەموو زیندانەکە کەوتە ناو گڕی ئاگر و دووکەڵ بەرز بووەوە، پێیان گوتین بچینە شوێنێک کە بتوانین هەناسە بدەین.»
«بە لادان لە دەرگاکان و بە سەرکەوتن بۆ سەر دیوارەکان ڕزگارمان بوو»
سابت ڕایگەیاند هێزەکانی ئاسایشی سووریا کە هاتنە زیندانەکە، ئەوانەی دەرچوون لێیان دەدان، لەبەر ئەمەش هەندێک لە بەندکراوان ناچار بوون دووبارە بگەڕێنەوە ناو زیندانەکە.
«دواتر هێزەکانی ئاسایشی گشتی هاتن. دەستیان کرد بە لێدانی هەرکەسێک بە دار کە دەرەوە دەهات. واتە ناچار بووین، دووبارە بگەڕێینەوە ناو زیندانەکە. ئەمە دەستپێدانێکی توند بوو.»
سابت کە ڕایگەیاند ئاگرەکە بۆ ژوورەکانی تریش بڵاوبووەوە، گوتی هەندێک بەندکراویش ژووری خۆیانیان دایە ئاگر.
«لە کاتێکدا هەموو ئەمانە ڕوودەدا، خەڵکی ژوورێکیش ژووری خۆیانیان دایە ئاگر. لەسەر ئەمە دووبارە دەرگاکانیان لەسەرمان قوفڵ کردەوە. بێ هەناسە ماینەوە. کارەبایان بڕی. دەیانویست لەناو ئاگرەکەدا بمێنینەوە.»
سابت ڕایگەیاند خۆیان هەوڵیان داوە بە سەرکەوتن بۆ سەر دیوار و شکاندنی دەرگاکان ڕزگاریان بێت:
«بە سەرکەوتن بۆ سەر دیوارەکان، بە پێی لێدان و شکاندنی دەرگاکان کردمانەوە و بەم شێوەیە خۆمان ڕزگار کرد. بەڵام ئەوانەی دوای ئێمە مانەوە کەوتنە ناو گڕی ئاگر. چونکە ئاگرەکە زۆر گەورە بوو و بڵاوبووەوە بۆ هەموو زیندانەکە. لەبەر دووکەڵ زۆر کەس بێهۆش کەوت.»
«برام هەڵگرت بۆ سەر پشتم، ویستم بیبەمە نەخۆشخانە»
موسلم سابت ڕایگەیاند دوای ئەوەی لە زیندانەکە دەرچووە، زانیویەتی برای مەحمود لە ناوەوە ماوەتەوە و دەستی کردووە بە گەڕان بەدوایدا.
«دوای ئەوەی من چوومە دەرەوە، زانیم برام لە ناوەوە ماوەتەوە. لە چەندین شوێن بەدوایدا گەڕام. چوومە نهۆمی سەرەوە، گوتیان 'لێرە نییە.' هاتمە خوارەوە، بەدوایدا گەڕام. لە ناو گڕی ئاگردا پێیان گوتم چووەتە دەرەوە. بەڵام کاتێک چوومە دەرەوە زانیم لەوێ نییە.»
سابت کە ڕایگەیاند دواتر مەحمودی لە ناو زیندانەکە دۆزیوەتەوە، گوتی ویستوویەتی برای بباتە نەخۆشخانە بەڵام ڕێی پێنەدراوە.
«لەبەردەم دەرگاکە بینیم، بە توندی سوتابوو و هەڵمگرت. ویستم بیبەمە نەخۆشخانە بەڵام پێیان گوتین 'نا، نایبەنە نەخۆشخانە، با بمرن.'»
موسلم سابت ڕایگەیاند ئەم وشانەیان لەلایەن دوو کەس لە بەڕێوەبەرایەتی زیندانەکەوە گوتراوە بە ناوی خدر و ئیسماعیل.
«ئەوانەی ئەمەیان پێمان گوت، لە بەڕێوەبەرایەتی زیندانەکە بوون بە ناوی خدر و ئیسماعیل.»
«برام لەسەر پشتم مرد کاتێک هەڵمگرتبوو»
موسلم سابت ڕایگەیاند برای بریندارە قوڵەکەی هەڵگرتووە بۆ سەر پشتی و هەوڵیداوە بیگەیەنێتە نەخۆشخانە.
«برام هەڵگرت بۆ سەر پشتم. دوای ماوەیەک بینیم دەنگی بڕایەوە. هاوارم کرد 'شەهیدان نامرن' بۆ ئەوەی بمانهێڵنەوە، و بە پاڵدان و ململانێ هەوڵمدا دەربچم.»
برای مەحمود کە باسی سووتانێکی زۆر قووڵی کرد، دۆخی برای بەم وشانە گێڕایەوە:
«هەموو لەشی سوتابوو. نەیدەتوانی بدوێت. پارچە گۆشت لەسەر منیان نووسا. کاتێک ماوەی 20 مەتر بۆ نەخۆشخانە مابوو، دەستەکەی کە دەستم گرتبوو شل بوو و کەوت، زانیم شەهید بووە.»
«خدر، ئیسماعیل و بلال دەبێ لێپرسینەوەیان لێ بکرێت»
سابت ڕایگەیاند بەڕێوەبەرایەتی زیندانەکە لە کاتی ئاگرگرتنەکەدا دەستپێدانی پێویستی نەکردووە.
«ئەگەر زووتر بەڕەڵامان کردبان و دەرگاکانیان لەسەرمان قوفڵ نەکردبایە، هیچ کەسێک هیچی نەدەبوو.»
موسلم سابت ڕایگەیاند بەڕێوەبەرایەتی زیندانەکە بەرپرسیارە لەسەر ئەوەی ڕوویدا، و پێویستە ئەو کارمەندانەی ناوی هێنان لێپرسینەوەیان لێ بکرێت.
«دەبێ لێپرسینەوە بکرێت. ئەو پاسەوانانەی لەبەردەم دەرگای زیندانەکە پاسەوانییان دەکرد، بەڕێوەبەرایەتی زیندانەکە، بە تایبەتی بەرپرسانی زیندان بە ناوی خدر، ئیسماعیل و بلال، دەبێ لێپرسینەوەیان لێ بکرێت.»
سابت داوای کرد ڕووداوەکە بە هەموو لایەنەکانییەوە لێکۆڵینەوەی بۆ بکرێت.
خەونی مەحمود هاوسەرگیری بوو
موسلم سابت باسی کرد برای مەحمود 21 ساڵان بووە و خەونی بەوە دەبینی دوای دەرچوون لە زیندان هاوسەرگیری بکات و ژیانێکی نوێ بۆ خۆی دروست بکات.
«مەحمود پێش مردنی، لە دوا دادگاییکردنماندا باسی خەونەکانی لەگەڵم کرد. گوتی دوای دەرچوون لە دادگا با هاوسەرگیری بکەین و ژیانێک بۆ خۆمان دروست بکەین. بەڵام دوای ئەوە بەم شێوەیە لە زیندان شەهید بوو. خۆی 21 ساڵان بوو.»
باوکی مەحمود: «داوای مافی خۆمان دەکەین»
باوکی مەحمود، سابت، لە بەرنامەی هەواڵی ڕووداو کە نالین حەسەن پێشکەشی دەکات بەشداربوو و داوای لێپرسینەوەی بەرپرسانی مردنی کوڕی کرد.
سابت کە بە سەختی دەدوا و نەیدەتوانی خۆی لە فرمێسک بگرێت، گوتی: «ئێمە داوای مافی خۆمان دەکەین، هیچ شتێکی تر ناوێین. ئەگەر مافمان نەدەنێ، ئێمە خۆمان مافی خۆمان وەردەگرین. بە ڕوونی پێتان دەڵێم، دەبێ ئەم ناڕەوایییە دەربخرێت.
«چۆن دەگونجێت کاتێک لەبەرچاوتاندا بە گڕوگڕ دەسووتێن، دەرگاکان قوفڵ بکەن و نەیانکەنەوە»
کوڕم بەبێ هۆکار مرد. چۆن دەگونجێت کەسێک لەبەرچاوتاندا بە گڕوگڕ بسووتێت و ئێوە دەرگاکان قوفڵ بکەن و نەیانکەنەوە!» ئەمەی گوتبوو.
باوکە خەمبارەکە ڕایگەیاند لە کاتی ئاگرەکەدا تەنانەت ئاویش نەدراوەتە بەندکراوان، و گوتی: «تەنانەت یەک قوللە ئاویشیان نەدا. ئەوانەی ئەمەیان کردووە، لە کافریش خراپترن. تەنانەت کافریش ئەمە ناکات!»
برای مەحمود ڕایگەیاند لە یەکەم ڕۆژەوە بەدوای مافی خۆیاندا دەگەڕێن، و گوتبووی: «ئێمە بەدوای مافی خۆماندا دەگەڕێین. لەم بارەیەوە هەتا کۆتایی لێپرسینەوە دەکەین. با جگەری ئەوانەش بسووتێت کە جگەری ئێمەیان سووتاند! ئێمە داوای مافی خۆمان دەکەین.»
سابت لە کۆتاییدا ڕایگەیاند بەدوای هەموو ڕێگا یاساییەکاندا دەکەون، و بانگەوازی کرد: «لێرە بە ڕوونی دەڵێم، ئێمە داوای مافی خۆمان دەکەین. ئەگەر ئێوە مافمان نەدەنێ، ئێمە مافی خۆمان وەردەگرین، بەدوای هەموو ڕێگا یاساییەکاندا دەکەوین. ئێوە خوێنی نزیکەی 30 کەستان ڕشت، بەبێ هۆکار. هۆکارەکەی چییە؟ تکایە بەدوای مافی ئێمەدا بگەڕێن، یارمەتیمان بدەن.»