ڤەیسی داغ لە جیروزەلم پۆست: نابێت کورد ببنە کارتی مامەڵە لەگەڵ ئەنقەرە و تاران
🔶 ڤەیسی داغ، توێژەری ناوەندی مۆشێ دایان لە زانکۆی تەل ئەبیب، لە وتارێکی بۆچوونیدا کە لە ڕۆژنامەی ئیسرائیلیی جیروزەلم پۆست بڵاوکراوەتەوە، بانگەوازی لە ئیسرائیل کرد پەیوەندی لەگەڵ کورد بگۆڕێت بۆ هاوبەشیێکی فەرمی و دامەزراوەیی. داغ نووسیویەتی کە پاشایەتیخوازانی لایەنگری ڕەزا پەهلەوی هەوڵ دەدەن بۆشایی لە نێوان کورد و ئیسرائیلدا دروست بکەن.
Rastinewsڤەیسی داغ، توێژەر لە فۆرەمی کورد کە بەشێکە لە ناوەندی مۆشێ دایانی زانکۆی تەل ئەبیب، ڕایگەیاند کە پێویستە ئیسرائیل واز لە سەیرکردنی کورد وەک هاوپەیمانێکی کاتی بهێنێت.
بەگوێرەی داغ، داواکارییەکانی کورد بۆ ماوەیەکی درێژ وەک بناغەیەک بۆ پابەندبوونێکی ستراتیژیی بەردەوام سەیر نەکراون؛ بەڵکو وەک کارتێکی سوودبەخشی گفتوگۆ لە دژی ئەنقەرە و تاران بەکارهاتوون.
پەیامی سەعار و بانگهێشت بۆ نەتانیاهو
داغ ڕایگەیاند کە پەیامی گیدیۆن سەعار، وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل، بۆ کۆنفرانسی جولەکە-کورد کە لە 6-7ی ئەیلوول لە لەندەن بەڕێوەچوو، یەکەم جار بوو پەیوەندی کورد-جولەکە بە ڕوونی گەیاندە ئاستێکی ستراتیژی.
سەعار لە پەیامی ڤیدیۆییدا وتبووی کورد گەلێکە کە بەسەر چوار وڵاتدا دابەش بووە و هەتا ئێستاش نەیتوانیوە بگاتە سەربەخۆیی سیاسی.
داغ گوتی بۆ ئەوەی ئەم هەڵوێستە ببێتە متمانەیەکی بەردەوام، پێویستە بنیامین نەتانیاهو، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، ڕاستەوخۆ خۆی لەگەڵ هەڵوێستی سەعار هاوئاهەنگ بکات و بیکاتە سیاسەتی فەرمیی حکومەت.
ڕەخنە لە پاشایەتیخوازان و میدیای تورکیا
داغ ڕایگەیاند کە توندترین ڕەشکردنەوە لە کۆنفرانسەکە لەلایەن میدیای تورکیا و پاشایەتیخوازانی لایەنگری ڕەزا پەهلەوییەوە هاتووە، و نووسیویەتی ئەم لایەنانە ڕاڤەی ناڕاستیان دەربارەی کورد بڵاو دەکەنەوە.
بەگوێرەی داغ، پاشایەتیخوازان تاوانبارکردنی «جیاییخوازی» بەکاردەهێنن بۆ ئەوەی خودموختاریی کورد نامەشروع نیشان بدەن. داغ گوتی ئەم تاوانبارکردنانە و هێرشەکان بۆسەر سەعار، هەوڵێکی ئاگاهانەن بۆ دروستکردنی دووربوونەوە لەنێوان کورد و ئیسرائیل.
داغ هەروەها تۆمارکردی کە ئەم هەڵوێستە ئۆپۆزسیۆنی ئێران دابەش دەکات و ڕژێم دەپارێزێت.
لە مەهاباد بۆ ژینا ئەمینی
لە وتارەکەدا ئاماژە بەوە کراوە کە سیاسەتی نەتەوەپەرستیی فارسیی ناوەندگەرای بنەماڵەی پەهلەوی، کەمینەکانی وەک کورد چەوساندووەتەوە. داغ نووسیویەتی لە ساڵی 1946دا حکوومەتی محەمەد ڕەزا پەهلەوی کۆماری کوردستانی مەهابادی ڕووخاند و سەرکردە پێشەنگەکانی کۆمارەکەی دارزێن کرد.
داغ ڕایگەیاند کە دوای ساڵی 1979یش کورد بەردەوام بوون لە بوون بە یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانی کۆماری ئیسلامی. مردنی ژینا ئەمینی لە ژێر دەستی پۆلیسی ئەخلاقدا وەک هێمای ئەم چەوساندنەوەیە دەرخست.
داغ هەروەها ڕایگەیاند کە لە شەڕی دەستپێکراو لە 28ی شوباتەوە هەتا ئێستا، ڕژێمی ئێران زیاتر لە 100 کورد کوشتووە کە زۆربەیان شارستانی بوون، و زیاتر لە هەزار کەسیشی بریندار کردووە.
پارتە کوردییەکان ئێرانێکی فیدڕاڵ پەسەند دەکەن
داغ ڕایگەیاند کە سەرکردایەتیی سیاسیی کورد لە جیاتی جیابوونەوەیەکی یەکلایەنە، ئامانجی ئێرانێکی دیموکراتی، ناناوەندگەرا و فیدڕاڵی هەیە. لەنێو پارتەکانی ئەم هێڵەدا، پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێران (PDKî)، پژاک، کۆمەڵە و پارتی ئازادیی کوردستان (PAK) هەن.
لە وتارەکەدا ئاماژە بەوە کراوە کە لە پانێلێکدا لە ناوەندی مۆشێ دایان، نوێنەرانی پارتە کوردییەکان ڕایانگەیاندووە کە ئامادەن لەگەڵ «هێزە بگۆڕەکان»یش، لەوانە ئیسرائیل و ئەمریکا، لە پێناو گۆڕینی ڕژێم و دیموکراتیزەکردن هاوکاری بکەن.
کۆنفرانسی لەندەن دووەم بوو لە زنجیرەکەدا
کۆنفرانسی لەندەن بەناوی «پەیوەندییە جولەکە-کوردییەکان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی گۆڕاودا» لەلایەن تۆڕی جولەکە-کوردەوە ڕێکخرابوو، و بەرنامەی لێکۆڵینەوەی کوردیی ناوەندی مۆشێ دایانیش وەک یەکێک لە میوانداره هاوبەشەکان بەشداری کردبوو. یەکەم کۆبوونەوەی ئەم زنجیرەیە لە 7ی ئەیلوولی 2025 لە بەرلین بەڕێوەچووبوو.
سەعار لە وتارەکەیدا کاتێک لە تشرینی دووەمی 2024 دەستی بە ئەرکی وەزارەتی دەرەوە کرد، کوردی وەک «هاوپەیمانە سروشتییەکانی» ئیسرائیل ناساندبوو.