یەکەم ڕەشکردنەوەی ئێران لە بارەی ڕێکەوتنی بەرگری نێوان تورکیا، سعوودیە و پاکستان

Rastinews — یەکەم وەڵامی ئێران بۆ "ڕێکەوتنی هاوبەشی بەرگری مەککە"، کە لەنێوان تورکیا، سعوودی عەرەبستان و پاکستان واژوو کراوە و بەپێی ئەوە هێرشی چەکداری بۆ سەر یەکێک لە سێ وڵاتەکە وەک هێرشێک بۆ سەر هەمووی دادەنرێت، ئاراستە کرا. ئیبراهیم ڕەزایی، ئەندامی پەرلەمانی ئێران، ڕوانگەی خۆی بۆ ڕیاز ڕاگەیاند و گوتی: "ڕێکەوتنێک لەگەڵ تورکیا و پاکستان لەسەر کاغەز، ئاسایشتان بۆ نایەڵێت."

ڕەجەب تەییب ئەردۆغان، سەرۆکی تورکیا، موحەمەد بن سەلمان، ولیعەهدی سعوودی عەرەبستان، و شەهباز شەریف، سەرۆک وەزیرانی پاکستان، لە ٧ی ئاب لە مەککە واژووی ڕێکەوتننامەی سێلایەنەی بەرگرییان کرد.

گرنگترین بڕگەی ئەم ڕێکەوتننامەیە کە پێی دەگوترێت "ڕێکەوتنی هاوبەشی بەرگری مەککە"، ئەوەیە کە هێرشی چەکداری بۆ سەر هەر یەکێک لە سێ وڵاتەکە، وەک هێرشێک بۆ سەر ئەو دوو وڵاتی دیکەش دادەنرێت.

ڕێکەوتننامەکە هەروەها بەرەوپێشچوونی هاوکاری بواری بەرگری لەنێوان تورکیا، سعوودی عەرەبستان و پاکستان و بەهێزکردنی توانای بەرگریی هاوبەشیان دەخاتە بەرچاو.

لە ڕووداوخانەی نێودەوڵەتیدا ئەم ڕێکەوتننامەیە وەک یەکێک لە هەنگاوەکانی دروستکردنی پێکهاتەیەکی نوێی ئاسایش لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەڵسەنگێنراوە، بەڵام یەکەم وەڵامی توند لە ئێرانەوە هات.

ئیبراهیم ڕەزایی، ئەندامی کۆمیتەی ئاسایشی نیشتمانی و سیاسەتی دەرەوەی مەجلیسی شورای ئیسلامیی ئێران، لە ڕێگەی هەژمارەکەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە ئاراستەی وتەکانی بۆ سعوودی عەرەبستان کرد.

ڕەزایی وای گوت:

"دەبێت سعوودییەکان تێبگەن کە ڕێکەوتنێک لەگەڵ تورکیا و پاکستان لەسەر کاغەز، وەک پاڵپشتی تاکلایەنە بۆ ئەمریکا کە بۆ چەندین دەیە سەرکەوتووی نەبوو، ئاسایشتان بۆ نایەڵێت. سیاسەتەکانتان بگۆڕن تاکو پێویستتان بە پاڕانەوە لە کەسانی دیکە بۆ ئاسایش نەبێت."

ئەم وتانە کە لە میدیای ئێرانیدا باڵاوی زۆری وەرگرت، یەکێک بوو لە یەکەم وەڵامە سیاسییە بەرچاوەکانی تاران بەرامبەر بە میکانیزمی بەرگری سێلایەنە.

هێرش بۆ سەر یەک وڵات وەک هێرش بۆ سەر هەرسێکیان دادەنرێت

بەگوێرەی زانیارییەکانی بڵاوکراوە دەربارەی ڕێکەوتننامەکە، هێرشی چەکداری بۆ سەر هەر یەکێک لە سێ وڵاتەکە، وەک هێرش بۆ سەر هەموو تورکیا، سعوودی عەرەبستان و پاکستان هەڵدەسەنگێنرێت.

بەمشێوەیە هاوکاری سەربازی و بەرگریی ئێستای نێوان سێ وڵاتەکە گواسترایەوە بۆ چوارچێوەیەکی نوێ کە بەڵێنی بەرگری هاوبەشیشی لەخۆدەگرێت.

بەرپرسانی تورکیا دەڵێن ئەم ڕێکەوتننامەیە ئاراستەی هیچ وڵاتێک نییە. جەخت دەکرێتەوە کە ئەم ڕێکەوتنە هاوکارییەکی بەرگریانەیە لەسەر بنەمای هاوبەشکردنی بار، ئاسایشی هاوبەش و بەهێزکردنی توانای بەرگری، بۆ پاراستنی ئاشتی، سەقامگیری و خۆشگوزەرانی هەرێمی و جیهانی.

لە بەیاننامەکانی پاکستانیشدا ئاماژە بەوە کراوە کە بنەمای سەرەکی ڕێکەوتننامەکە ئەوەیە کە هێرش بۆ سەر یەکێک لە سێ وڵاتەکە، وەک هێرش بۆ سەر هەمووان وەردەگیرێت.

ئەم ڕێکەوتننامەیە، بەهۆی ململانێی ئاسایشی بەردەوام لە هەرێمەکە و بەتایبەت لەگەڵ ئێران، لەلایەن میدیای نێودەوڵەتیشەوە بە وردی چاودێری دەکرێت.