پەژاک: هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە پەیوەندی بە ئێمەوە نییە
پارتی ژیانی ئازادی کوردستان (پەژاک) کە بەهۆی چالاکییەکانی بەرەو ڕۆژهەڵاتەوە ناسراوە، ڕایگەیاند کە هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە ئەوانەوە نییە
Rastinewsپارتی ژیانی ئازادی کوردستان (پەژاک) کە چالاکییەکانی بەرەو ڕۆژهەڵات بەناوبانگە، ڕایگەیاند کە هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە ئەوانەوە نییە.
قسەکەری پەژاک (Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê / پارتی ژیانی ئازادی کوردستان) ڕێوار ئاڤدانان، لە کاتێکدا نزیکایەتی ئایدۆلۆژی لەگەڵ پەکەکە دانپیانا، جەخت لەوەی کردەوە کە ئەم پارتییە لە ڕووی سیاسی و ڕێکخراوەییەوە سەربەخۆیە. ڕێوار ئاڤدانان وتیشی ئەگەر لە ئێران پرۆسەیەکی ڕاستەقینەی دیموکراتیک دەستپێبکات، ئەوان ئامادەن پرۆسەیەکی هاوشێوە هەڵبسەنگێنن.
ڕێوار ئاڤدانان لە ڕایگەیاندنێکدا بۆ ماڵپەڕی The Amargi ڕایگەیاند کە هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە «پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی» بە پەژاکەوە نییە و ئەگەر ئێران پێشنیاری پرۆسەیەکی ڕاستەقینەی دیموکراتیک بکات، پەژاک بە خۆشحاڵییەوە پێشوازی لێ دەکات.
پەرلەمانی تورکیا لە 10ی ئاب یاسایەکی 12 ماددەیی بە ناوی «یاسای بەهێزکردنی هاوپشتی نیشتیمانی و یەکگرتووی کۆمەڵایەتی» پەسەند کرد. بەپێی ئەم یاسایە، ڕێکخراوە پەیوەندیدارەکانی تری پەکەکەش دەبێت چەکەکانیان دابنێن. بەکارهێنانی دەستەواژەی «ڕێکخراوە پەیوەندیدارەکان» لە یاساکەدا، لە دەرەوەی سنووری تورکیاش پرسیارێکی گرنگ دەخاتە ڕوو: بۆ چ ڕادەیەک جۆری «ڕێکخراوە پەیوەندیدارەکانی پەکەکە» فراوان دەکرێت؟ پارتی ژیانی ئازادی کوردستان (پەژاک) کە لە ئێران/ڕۆژهەڵات چالاکە و زۆربەی کات لەلایەن حکوومەتەکان و شیکارکارانەوە وەک لقێکی پەکەکە پێناسە دەکرێت، ئەم پێناسەیە ڕەتدەکاتەوە.
ئەندام و قسەکەری ئەنجومەنی جێبەجێکاری پەژاک ڕێوار ئاڤدانان وتی ئەو یاسایەی لە تورکیا پەسەند کراوە «پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی» بە ڕێکخراوەکەیانەوە نییە.
پەژاک ڕێکخراوێکی سیاسی و چەکداری کوردی ئێرانییە کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە ڕۆژهەڵات چالاکە. ئەم ڕێکخراوە لە بەرنامەی خۆیدا نووسیویەتی کە لە ڕووی ئایدۆلۆژییەوە لەگەڵ فەلسەفەی سیاسیی عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە یەک هێڵدایە. پەژاک کە لە سەرەتای هەزارەی نوێوە چالاکی چەکداری هەیە، داوای مافی سیاسی و کولتووریی کوردەکانی ئێران دەکات.
پارتی ژیانی ئازادی کوردستان (پەژاک): ئێمە لقی پەکەکە نین
بەرامبەر ئەو هەڵسەنگاندنانەی کە پەژاک بە پاڵپشتی کوردیی پەکەکە لە ئێران دەبینن، ڕێوار ئاڤدانان جەخت لەسەر سەربەخۆیی سیاسی و ڕێکخراوەیی ئەم پارتییە دەکاتەوە. ئاڤدانان کە پێناسەکردنی پەژاک وەک لقێکی پەکەکە بە «گێڕانەوەی هەڵە» ناوبردووە، تیشکی خستە سەر ئەوەی کە ڕێکخراوەکە خۆی بڕیارەکانی خۆی وەردەگرێت.
«پەژاک پارتێکی سیاسیی سەربەخۆی کوردییە کە لە ڕۆژهەڵات و ئێران چالاکە. هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە/کۆما جڤاکێن کوردستان پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە پەژاکەوە نییە.»
لەگەڵ ئەوەشدا، ڕێوار ئاڤدانان پەیوەندیی پەژاک بە بیری سیاسیی ئۆجەلانەوە ڕەت نەکردەوە.
«پەژاک لە ڕووی بیرورای جیهانی و فەلسەفەی خەباتەوە، باوەڕی بە بیر و ڕووتینی ڕابەر ئاپۆ [عەبدوڵڵا ئۆجەلان] هەیە.»
ڕێوار ئاڤدانان وتی پەژاک بەرنامەی ئەوەی هەیە خەباتی خۆی لە ئێران و کوردستان بە ڕێگاکانی ئەوەی بەناوی «سیاسەتی دیموکراتیک»ەوە ناودەبات بەردەوام بکات، لەکاتێکدا خەباتی چەکداری تەنها سنووردار دەبێت بەو دۆخانەی ڕێکخراوەکە بە بەرگریی یاسایی لە خۆ لێی دەزانێت.
«پرۆسەکە نابێت تەنها وەک چەکدانان تەماشا بکرێت»
ڕێوار ئاڤدانان ڕایگەیاند کە نابێت هەوڵەکەی تورکیا تەنها وەک پرۆسەیەکی تەکنیکیی چەکدانان هەڵبسەنگێنرێت. بەپێی بۆچوونی ئەو، یاسا چوارچێوەییەکە تەنها ئەو کاتە دەبێتە کردەوەیەکی سیاسیی گرنگ کە ببێتە هۆی گۆڕانکارییەکی زۆر فراوانتر لە تورکیا.
«یاسا چوارچێوەییەکە هەنگاوێکی گرنگە لەو گۆڕانکارییانەی لە تورکیا و کوردستان ڕوودەدەن، بەڵام هێشتا ناتەواوە و کەموکوڕیی جددی تێدایە.»
بەپێی ئاڤدانان، پرسیارە سەرەکییەکە ئەوەیە ئایا تورکیا دەتوانێت بە بەزاندنی بەربەستی سیاسیی نزیکەی سەدەیەک، کێشەی کورد لە بواری سیاسەتی ئەمنییەوە دەرباز بکات و بیباتە ناو بواری یاسایی و سیاسییەوە یان نا.
ئاڤدانان کە جەختی لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە ئەمە بە تەنها بە هەڵوەشاندنەوەی ڕێکخراوێکی چەکداری بەدەست نایەت، ڕایگەیاند کە پێویستە ناسنامە و پێگەی سیاسیی کورد بە یاساییانە بەرەسمی بناسرێت، چاکسازیی دەستوور ئەنجام بدرێت و گواستنەوە بۆ سیستەمێک بکرێت کە بەناوی «کۆماری دیموکراتیک»ەوە ناوی دەبات.
بەپێی ئاڤدانان، ئەگەر ئەم گۆڕانکارییە ڕووبدات، کورد چیتر وەک «کارتی فشار»ی ناوچەیی تەماشا ناکرێت. کوردستانیش دەتوانێت ببێتە «دەروازە و پردێک بۆ بەستنەوەی دیموکراسی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست».
بەڵام ئاڤدانان ڕایگەیاند ئەگەر ئەنقەرە بەردەوام بێت لە سەیرکردنی کێشەی کورد وەک کێشەیەکی ئەمنی سەرەکی، چەکدانانیش بەردەوام نابێت.
ئاماژە بەوەی ئەندامانی پەکەکە دەچنە ناو پەژاکەوە
لەوانەیە هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە، پرسیاری ئەوەش بخاتە ڕوو کە ئەگەر ئەندامانی ڕێکخراوەکە نەیانویست یان نەیانتوانی بگەڕێنەوە تورکیا، چی ڕوودەدات. یەکێک لە دیمانە گونجاوەکان ئەوەیە هەندێک لە ئەندامان بچنە ناو ڕێکخراوە چەکدارە کوردییەکانی تر لەوانە پەژاک.
بەڵام ڕێوار ئاڤدانان ئەم گریمانەیەی ڕەتکردەوە. ئەو وتی پرۆسەیەکی سیاسیی سەرکەوتوو دەبێت ئەوەندە فراوان بێت کە ڕێگا بە ئەندامانی پەکەکە بدات بگەڕێنەوە تورکیا و بەشداری ژیانی سیاسی بکەن.
«بیرۆکەکە لێرەدا ئەوە نییە کە خەڵکی تەنها بە شێوەیەکی بێدەنگانە بگەڕێنەوە ماڵەکانیان. بەڵکو شێوازێکی نوێی خەبات دەست پێدەکات کە تیایدا کورد نەک تەنها لە کوردستان، بەڵکو لە ناوەڕاستی تورکیاش بەشداری سیاسەت دەکات.»
پەژاک بوونی خۆی لە ڕۆژهەڵات بەردەوام دەکات
پەژاک کە پشتگیری ئەگەری ئەم جۆرە گۆڕانکارییە لە تورکیا دەکات، هیچ نیشانەیەک بۆ گۆڕانکاری لە بوونی ڕێکخراوەیی یان سەربازیی خۆی لە کاتی نزیکدا نادات.
ڕێوار ئاڤدانان وەڵامێکی کورتی دایەوە بۆ پرسیاری ئایا پەژاک دوای هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە بوونی خۆی لە چیاکانی قەندیل بەردەوام دەکات یان نا:
«لە هەموو ئەو بوارانەی کە بوونمان تێیدا پێویستە، خەباتمان بەردەوام دەبێت.»
بەپێی قسەکانی ئاڤدانان، داهاتووی پەژاک زیاتر لەلایەن گەشەکانی سیاسیی ئێرانەوە دیاری دەکرێت نەک لەلایەن هەڵوەشاندنەوەی پەکەکەوە.
خەباتی چەکداریی پەژاک بە شێوەیەکی سەرەکی لە دژی دەوڵەتی ئێران بەڕێوەدەچێت. ئەگەر پرۆسەکەی تورکیا وەک گواستنەوە لە خەباتی چەکداریەوە بۆ گفتوگۆی سیاسی هەڵبسەنگێنرێت، ئەوا ئەم پرسیارە دەخرێتە ڕوو کە ئایا پەژاک لەوانەیە پرۆسەیەکی هاوشێوە لەلایەن ئێرانەوە هەڵبسەنگێنێت ئەگەر ئێرانیش پێشنیاری بکات.
ڕێوار ئاڤدانان ئەم ئەگەرەی لەبەرچاو خۆی دانەنا:
«ئەگەر کۆماری ئیسلامیی ئێران پێشنیارێکی وا بکات، ئامادەکارییەکی ڕاستەقینە و پلاندانان و ویستێکی جددی بۆ گۆڕانکاریی ڕیشەیی لە ئێران دەربخات، و ئێمەش پێمان وابێت ئەم پرۆسەیە لەگەڵ بەرژەوەندییەکانی نەتەوەی کورد بگونجێت، ئەوا لێی دەکۆڵینەوە و بەپێی ڕووتین و پلان و بەرنامەی خۆمان کاردەکەین.»
پەژاک ئاماژە بەوە نادات کە لە بەرامبەر گفتوگۆدا ڕاستەوخۆ خۆی هەڵدەوەشێنێتەوە. ئاڤدانان ئەم ئەگەرە بە گۆڕانکاریی ڕیشەیی دیموکراتیک و بەرەسمی ناسینی مافی سیاسی، کولتووری، ئابووری و کۆمەڵایەتیی کورد گرێدەدات.
«ئەگەر لە ئێران پرۆسەیەکی وا بۆ چارەسەری دیموکراتیک و سیاسی دەستپێبکات، ئێمەش بە خۆشحاڵییەوە پێشوازی لێ دەکەین. بەڵام جیاواز لە تورکیا، هێشتا هیچ نیشانەیەک بۆ ئەم جۆرە گۆڕانکارییە لە ئێران دەرنەکەوتووە.»
قسەکانی ئاڤدانان وەڵامی ئەو پرسیارەیان نەدایەوە کە تورکیا چۆن دەستەواژەی «ڕێکخراوە پەیوەندیدارەکانی پەکەکە»ی ناو یاسا نوێیەکە شی دەکاتەوە.
سەرچاوە: ڕووداو