دوای هێرشەکەی هەولێر، یەکەم وەڵامی ئێران: 'برادەرە کوردەکانمان با ئاگاداری تەڵەی ئاڵای درۆیین بن'

Rastinews — دوای ئەوەی فەرمانگەی سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان مسروور بارزانی و ماڵی سەرۆکی ئاژانسی ئاسایش و زانیاری هەرێمی کوردستان بە فڕۆکەی بێ فڕۆکەوان کرانە ئامانج، ئێران کە تاوانبارکراوە یەکەم وەڵامی بەرزی خۆی دەرکرد.

عباس عەراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، هێرشەکەی بە 'بێ ئاگایانە' وەسف کرد و مەحکومی کرد، بەڵام لە هەمان کاتدا بەرپرسیارێتی لە ئەستۆی تاران ڕەت کردەوە و بانگهێشتی کوردەکانی کرد کە 'ئاگاداری تەڵەی ئاڵای درۆیین بن کە مەبەستیان دروستکردنی ناکۆکییە لە نێوان دراوسێکاندا.' لەلایەکی دیکەوە، دەستەی دژە تیرۆری هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند کە دوو فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانی جۆری هەدید-110 لە هێرشەکەدا بەکارهاتوون و لەلایەن ئێرانەوە فڕێدراون.

عەراقچی: هیچ شتێک ناتوانێت ئەم هێرشە بەڕەوا نیشان بدات

عباس عەراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، لە ڕایەکی خۆیدا دوای هێرشەکە، ئامانجگرتنی فەرمانگەی مسروور بارزانی مەحکوم کرد.

ئەو گوتی: 'هیچ شتێک ناتوانێت هێرشە بێ ئاگایانەکەی سەر فەرمانگەی سەرۆک وەزیران بارزانی بەڕەوا نیشان بدات.'

پاشان وەزیرە ئێرانییەکە پەیامێکی سەرنجڕاکێشی دەربارەی 'ئاڵای درۆیین' ڕادەستکرد:

'دەبێت برادەرە کوردەکانمان ئاگادار بن لە تەڵەی ئاڵای درۆیین کە بۆ چاندنی تۆوی ناکۆکی لە نێوان دراوسێکاندا بەکاردێت.'

عەراقچی هەروەها ئاماژەی بەوە دا کە ئێران لە دژی سەددام حوسێن و داعش پشتیوانی کوردەکانی کردووە، و سوپاسی هەرێمی کوردستانی کرد بەهۆی دابینکردنی ئاسایش لە سنووری ئێرانەوە.

وەزارەتی دەرەوەی ئێران: زۆر گومانلێکراوە

ئیسماعیل بەقایی، قسەکەری وەزارەتی دەرەوەی ئێران، هێرشەکەی بە 'ڕووداوێکی زۆر گومانلێکراو' وەسف کرد.

بەقایی گوتی پێویستە هێرشەکە بە وردی لێکۆڵینەوەی بۆ بکرێت، و پێداگری کردەوە کە هەموو لایەک دەبێت ئاگادار بێت لە هەوڵەکانی خراپکردنی پەیوەندی نێوان ئێران و عێراق و هەرێمی کوردستان.

بەم شێوەیە لایەنی ئێران هێرشەکەی مەحکوم کرد، بەڵام ئەو ڕایەی دەسەڵاتدارانی هەرێمی کوردستانی وەرنەگرت کە دەڵێت فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکان لە ئێرانەوە نێردراون، و ئاماژەی بەوە دا کە لەوانەیە ڕووداوەکە ئۆپەراسیۆنێک بێت بۆ ئەوەی تاران وەک تاوانبار دەربکەوێت.

هەولێر: فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکان لەلایەن ئێرانەوە فڕێدراون

لە بەرامبەردا، ڕایگەیاندنی دەستەی دژە تیرۆری هەرێمی کوردستان پێچەوانەی بۆچوونی تارانە.

بەپێی ئەم دەستەیە، لە هێرشەکەدا دوو فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانی جۆری هەدید-110 باردراو بە تەقەمەنی بەکارهاتوون، کە لەلایەن ئێرانەوە فڕێدراون.

لەم هێرشانەدا فەرمانگەی تایبەتی کاری سەرۆک وەزیران مسروور بارزانی و ماڵی سەرۆکی ئاژانسی ئاسایش و زانیاری هەرێمی کوردستان کران بە ئامانج.

هیچ کەسێک گیانی لەدەستنەدا.

مسروور بارزانی لە ڕایەکی خۆیدا دوای لێکۆڵینەوەکە، ڕایگەیاند کە فەرمانگەکەی خۆی و ماڵی سەرۆکی ئاژانسی زانیاری بە 'هێرشی فڕۆکە بێ فڕۆکەوانی ئێران' کراونەتە ئامانج، و هێرشەکەی بە 'هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ' لە سەر ئاسایش و سەقامگیری هەرێمی کوردستان وەسف کرد.

بەغدا داوای ڕوونکردنەوەی لە ئێران کرد

دوای هێرشەکە، حکوومەتی بەغدا کاری خۆی دەستپێکرد.

عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عێراق، فەرمانی دامەزراندنی لیژنەیەکی لێکۆڵینەوەی دا، بۆ دیاریکردنی سەرچاوەی هێرشەکە و ئەو خاڵانەی کە فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکانیان لێوە فڕێدراوە.

فوئاد حسێن، وەزیری دەرەوەی عێراق، پەیوەندیی تەلەفۆنی لەگەڵ عباس عەراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، ئەنجامدا.

حسێن هێرشەکەی بە 'نموونەیەکی مەترسیدار' بۆ ئاسایش و سەروەریی عێراق هەڵسەنگاند و داوای ڕوونکردنەوەیەکی فەرمی لە تاران کرد.

عەراقچی لەم پەیوەندییەدا جارێکی دیکە پشتیوانی ئێرانی بۆ ئاسایش و سەقامگیری و یەکپارچەیی خاکی عێراق دووپات کردەوە. هەردوو لایەن ڕایانگەیاند کە پێویستە هاوکاری زیاتر بکرێت بۆ دابینکردنی ئاسایشی سنووری هاوبەش و ڕێگریکردن لە کێشەی ئاسایشی نوێ.

وەڵامی سەدر

هێرشەکە لە سیاسەتی ناوخۆی عێراقیشدا کاردانەوەی بەدواوە بوو.

موقتەدا سەدر، سەرکردەی تەیاری سەدر، دژی ئەوە وەستایەوە کە خاکی عێراق ببێتە شوێنی هێرشی فڕۆکە بێ فڕۆکەوان، و جەخت لەسەر ئەوە کردەوە کە نابێت سەروەریی وڵات پێشێل بکرێت.

لەبەر ئەوەی هێرشەکە ڕاستەوخۆ کەسایەتییە بەرزەکانی بەڕێوەبردنی سیاسی و ئاسایشی هەرێمی کوردستانی کردە ئامانج، ئەمە وای کرد گفتوگۆ نەک تەنها لەسەر لایەنی سەربازی، بەڵکو لەسەر ئەنجامە سیاسییەکانی ڕووداوەکەش بکرێت.

پەیوەندیی ئەنقەرە لەگەڵ هەولێر

دوای هێرشەکە، تورکیاش پەیوەندیی لەگەڵ حکوومەتی هەرێمی کوردستان گرت.

هاکان فیدان، وەزیری دەرەوەی تورکیا، پەیوەندیی تەلەفۆنی لەگەڵ سەرۆک وەزیران مسروور بارزانی و نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، ئەنجامدا.

لەم پەیوەندییانەدا باس لە هێرشەکە و پەرەسەندنەکانی ئاسایش لە هەرێمدا کرا.

ڕووداو: لەوانەیە بەشێک بێت لە پلانێکی فشاری ستراتیژی

لە شیکارییەکی ماڵپەڕی ڕووداو کە بە ناوی زیریان ڕۆژهەڵاتییەوە بڵاوکراوەتەوە، هاتووە کە پێویستە ڕووداوەکە لە چوارچێوەیەکی فراوانتر لە تەنها هێرشێکی تاکی فڕۆکە بێ فڕۆکەوان بروانرێت.

لەم شیکارییەدا هاتووە کە لەوانەیە ئەم هێرشە بەشێک بێت لە پلانێکی فراوانتر کە مەبەستی بەرزکردنەوەی ململانێیە بە شێوەیەکی 'پلەپلە و کۆنترۆڵکراو'، تاقیکردنەوەی کەلێنەکانی بەرگری ئاسمانی هەرێمی کوردستان، و دروستکردنی فشارێکی ستراتیژی لەسەر هەولێر.

لەم چوارچێوەیەدا بە تایبەتی باس لە بارودۆخی حیزبە ئۆپۆزسیۆنە کوردییە ئێرانییەکانی هەرێمی کوردستان و کاریگەرییە ئەگەرییەکانی پرۆسەی چەکدانانی پەکەکە لەسەر هاوسەنگی هێز لە هەرێمدا کرا.

وردەکاری فڕۆکەی هەدید-110 لە هێرشەکەدا

فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکانی جۆری هەدید-110 کە دەڵێن لە هێرشەکەدا بەکارهاتوون، بوونە یەکێک لە سەرەکیترین بابەتی گفتوگۆ.

بەپێی زانیارییە سەرچاوە کراوەکان کە لە شیکاریی ڕووداودا هاتوون، هەدید-110 سیستەمێکی فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانە بە مۆتۆری جێت کار دەکات و بۆ هێرشی یەک‌ئاراستەیی بەکاردێت.

گەیشتنی فڕۆکەکان بە ئامانجەکانیان، ئەم گومانەشی هێنایە پێش کە لەوانەیە توانای بەرگری ئاسمانی هەرێمی کوردستان تاقیکرابێتەوە.

شێوازی ئامانجەکان سەرنجی ڕاکێشا

گرنگترین شتێک کە ئەم هێرشە دوایییە جیا دەکاتەوە لە هێرشە پێشووەکان، ئامانجەکانی هەڵبژێردراون.

هەرچەندە هەرێمی کوردستان جاران چەندین جار تووشی هێرشی مووشەک و فڕۆکە بێ فڕۆکەوانی ئێران و گرووپە چەکدارە پشتیوانی ئێرانەکان بووە، بەڵام ئەمجارە ڕاستەوخۆ فەرمانگەی کاری سەرۆک وەزیران مسروور بارزانی و ماڵی سەرۆکی بەڕێوەبردنی ئاسایش و زانیاری هەرێمی کوردستان کران بە ئامانج.

بەم هۆیەوە، لە هەولێر هێرشەکە نەک تەنها وەک پێشێلکارییەکی ئاسایشی نوێ، بەڵکو وەک پەیامێکی ڕاستەوخۆ بۆ ئامرازی بڕیاردانی سیاسی هەرێمی کوردستانیش دەبینرێت.

لەبارەی ئەو لایەنەی کە هێرشەکەی ئەنجامداوە، هێشتا بۆچوونە پێچەوانەکان بەردەوامن: هەولێر ڕادەگەیەنێت فڕۆکەکان لە ئێرانەوە فڕێدراون، لە کاتێکدا تاران هێرشەکە مەحکوم دەکات، بەرپرسیارێتی ڕەت دەکاتەوە و ئاماژە بە ئەگەری 'ئۆپەراسیۆنی ئاڵای درۆیین' دەدات.

ئێستا هەموو چاوەکان لەسەر ئەنجامی لێکۆڵینەوەی ئەو لیژنەیەیە کە بەغدا دامەزراندوویەتی، دەربارەی سەرچاوە و خاڵی فڕێدانی فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکان.