جێگری وەرگری حەسەکە: پرۆسەی یەکگرتنی سێ تیپی سەرەکی تەواو بووە، تیپی چوارەمیش ڕاهێنان وەردەگرێت
Rastinewsئەحمەد ئەلحیلالی، جێگری وەرگری حەسەکە، سەبارەت بە یەکگرتنی هێزەکانی سوریای دیموکرات لەگەڵ ئارتێشی سووریا ڕایگەیاند: «هەتا ئێستا نزیکەی ٤,٥٠٠ ئەندام یەکگرتوون. پرۆسەی یەکگرتنی سێ تیپی سەرەکی تەواو بووە: تیپەکانی دێرک، قامیشلۆ و حەسەکە. ئەم سێ تیپە ڕاهێنانەکانیان لە ناوچەی نەبەک تەواو کردووە. تیپی چوارەم کە تیپی کۆبانییە، بەپێی پلانی وەزارەتی بەرگری بەم زووانە دەست بە ڕاهێنانی پێویست دەکات.»
ئەحمەد ئەلحیلالی، جێگری وەرگری حەسەکە و قسەکەری تیمی سەرۆکایەتی جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی ٢٩ی کانوونی دووەم، وەڵامی پرسیارەکانی نالین حەسەن، ڕۆژنامەنووسی تۆڕی میدیایی ڕۆداو دایەوە.
ئەلحیلالی زانیاری گرنگی دەربارەی پرۆسەی یەکگرتنی نێوان حکوومەتی سووریا و هێزەکانی سوریای دیموکرات (SDG) خستە ڕوو و نەخشەڕێی داهاتووی دامودەزگا سەربازی و مەدەنییەکانی بڵاوکردەوە.
لە وەڵامی ئەم پرسیارە کە «دوای ڕاگەیاندنی هەڵوەشانەوەی SDG، هەنگاوی داهاتوو چییە؟ هەتا ئێستا چەند ئەندام و لە چ تیپانەدا چوونەتە ناو ئارتێشەوە؟»، حیلالی گوتی: «هەڵوەشانەوەی SDG کۆتایی ڕێگا نییە، بەڵکو دەستپێکی قۆناغی کۆتایی جێبەجێکردنە. واتا لە دامەزراوەیەکی سەربەخۆوە دەچینە قۆناغێک کە لێی ڕێککەوتنەکان فەرمی دەبن. هەنگاوی داهاتوو تەواوکردنی کارە سەربازی و بەڕێوەبردنییەکانە. لەم چوارچێوەیەدا پێداچوونەوە بە لیستی ناوەکان، ڕێکخستنی دۆخی یاسایی، دیاریکردنی پلە و پسپۆڕی ئەندامان ئەنجام دەدرێت. ئەوانەی مەرجەکانیان تەواوە دابەش دەکرێن سەر یەکەکانی وەزارەتی بەرگری و زنجیرەی فەرماندەیی فەرمی.»
«پرۆسەی یەکگرتنی سێ تیپی سەرەکی تەواو بووە»
ئەحمەد ئەلحیلالی سەبارەت بەوەی هەتا ئێستا چەند کەس لە SDGـەوە چوونەتە ناو ئارتێشەوە گوتی: «هەتا ئێستا نزیکەی ٤,٥٠٠ ئەندام یەکگرتوون. پرۆسەی یەکگرتنی سێ تیپی سەرەکی تەواو بووە: تیپەکانی دێرک، قامیشلۆ و حەسەکە. ئەم سێ تیپە ڕاهێنانەکانیان لە ناوچەی نەبەک تەواو کردووە. تیپی چوارەم کە تیپی کۆبانییە، بەپێی پلانی وەزارەتی بەرگری بەم زووانە دەست بە ڕاهێنانی پێویست دەکات. دەبێت جەخت لەسەر ئەوە بکەمەوە: سەرکەوتن تەنیا بە ژمارەی ئەو کەسانە ناپێوین کە دەچنە ناو ئارتێشەوە، بەڵکو بەوەی کە پێکهاتەی کۆن وەک هێزێکی سەربەخۆ کۆتایی پێدێت و هەموو دەسەڵات، چەک و سەرچاوەی فەرماندەیی دەگوازرێتەوە بۆ وەزارەتی بەرگری.»
«لەمەودوا هیچ دامودەزگایەک لە دەرەوەی دەوڵەت نامێنێت»
حیلالی ڕایگەیاند کە لە لایەنی سەربازی و ئاسایشدا هەنگاوی گەورە هەڵگیراوە، گوتی: «هەندێک پەڕگەی مەدەنی ماونەتەوە کە پێویستیان بە گواستنەوەی بەڕێوەبردنی و ڕێکخراوەیی هەیە. لەنێو ئەمانەدا هەندێک دامودەزگای پەروەردەیی، بەڕێوەبەرایەتی تۆمارگای دانیشتوان، دەزگای پاسپۆرت و کۆچ هەن. لەمەودوا هیچ ‹دامودەزگای دەرەوەی دەوڵەت› نامێنێت. ئەم دامودەزگایانە لە ڕێگای گواستنەوەن بۆ ناو پێکهاتەی دەوڵەت؛ ئەوەی ماوەتەوە تەنیا کارە تەسلیمکردن و تۆمارکردنە بەڕێوەبردنییەکانە. بنەمای سەرەکیمان ئەوەیە: هەر دامودەزگایەک بە شێوەیەکی ڕوون سەر بە یەک لایەنی حکوومی بێت، بودجە و ستافی خۆی هەبێت، بەمە دووبارە سەرکردایەتی کۆنی ‹دوو-سەری› کۆتایی دێت.»
ئەحمەد ئەلحیلالی ڕایگەیاند کە لە پرۆسەی یەکخستنی دامودەزگا پەروەردەییەکانی ناوچە کوردنشینەکان بۆ ناو سیستەمی دەوڵەتی سووریادا، قوتابی و مامۆستایان زیانیان پێ ناگات، بەم شێوەیە دووماوە:
«زمانی کوردی وەک وانەی هەڵبژاردەی دوو کاتژمێر لە هەفتەیەکدا فەرمی دەچێتە ناو قوتابخانەکانەوە»
«بۆ ساڵی خوێندنی ٢٠٢٦-٢٠٢٧ بەبێ دروستکردنی بۆشایی، گواستنەوەیەکی ڕێکوپێک پلان دادەنێین. قوتابخانەکان بەردەوام دەبن لە چالاکییەکانیان؛ مامۆستا و قوتابیان زیانی ئەم پرۆسەی یەکخستنی بەڕێوەبردنییان پێ ناگات. کار بەردەوامە بۆ ڕێکخستنی دۆخی ستافی پەروەردەیی و یەکخستنیان لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی پەروەردە، سەر بە وەزارەتی پەروەردە. لەبارەی بەرنامەی خوێندندا، بەرنامەی نیشتیمانی بنەما دەبێت. بۆ بەرنامەکانی کۆنی ‹خۆڕێوەبەری›یش قۆناغێکی گواستنەوە دیاریکراوە. ئامانجمان ئەوەیە کە بەهۆی یەکخستنەوە ساڵێکی خوێندن لەدەست نەدەین و بە قۆناغ بگەینە یەک سیستەمی نیشتیمانی پەروەردەی یەکگرتوو. بۆ پاراستنی مافی زمانەوانی و کولتووری کوردەکان بیرێکی زۆر ڕوون و فەرمی هەیە. ئەمە ئیتر تەنیا وتەیەکی سیاسی نییە؛ بە فەرمانی ژمارە ١٣ی ساڵی ٢٠٢٦، کوردی وەک ‹زمانی نەتەوەیی› پەسەند کراوە و ڕێگەدراوە لە قوتابخانە حکوومییەکانی ناوچە کوردنشینەکاندا خوێندن پێی بکرێت. بەم پێیە، زمانی کوردی لە ساڵی خوێندنی ٢٠٢٦-٢٠٢٧ەوە وەک وانەی هەڵبژاردەی دوو کاتژمێر لە هەفتەیەکدا فەرمی دەچێتە ناو قوتابخانەکانەوە. بۆ ئەمە بەرنامەی تایبەت ئامادە دەکرێت و ستافی مامۆستایی پێویست دابین دەکرێت. کێشەی زمانی کوردی بابەتێکی تەکنیکی و زانستییە، نەک قەیرانێکی سیاسی. گرنگترین پەیاممان لێرەدا ئەمەیە: کوردی نە بەرهەڵستکار و نە بەرامبەری عەرەبییە. ئێمە سیستەمێکی نیشتیمانی پەروەردەمان دەوێت کە هەم یەکێتی سیستەمی پەروەردە بپارێزێت و هەم ڕێز لە فرەڕەنگی زمانەوانی و کولتووری خەڵکی حەسەکە بگرێت.»