ئەردۆغان: لە کورترین کات دیمەشق سەردەدەم
Rastinewsسەرۆکی تورکیا ڕەجەب تەییب ئەردۆغان ڕایگەیاند کە پەیوەندییەکانی لەگەڵ دەسەڵاتی نوێی سووریا بە سەرکردایەتی سەرۆک ئەحمەد شەرع بەردەوامە، و ڕایگەیاند کە لە کورترین کاتدا سەردانی دیمەشق دەکات.
ئەردۆغان لە چاوپێکەوتنێکی تایبەت لەگەڵ کەناڵی تەلەفزیۆنی عەرەبی الجزیرە کە بنکەکەی لە دۆحایە، دەربارەی پەیوەندییەکان لەگەڵ سووریا و دەسەڵاتی دیمەشق، هێرشەکانی ئیسرائیل لە ناوچەکە، غەززە و لوبنان، گفتوگۆکانی لەگەڵ ئەمریکا سەبارەت بە فرۆکەی ئێف-٣٥، ڕووسیا، یەکێتی ئەوروپا و ڕێکەوتننامەی بەرگری هاوبەشی مەککە لەنێوان تورکیا و عەرەبستانی سعودی و پاکستان قسەی کرد.
«هەرگیز سووریا بە تەنیا ناهێڵین»
ئەردۆغان لەبارەی پەیوەندییەکانی ئەنقەرە لەگەڵ دەسەڵاتی نوێی سووریا بە سەرکردایەتی سەرۆک ئەحمەد شەرع وتی، پەیوەندییەکان لەنێوان دامودەزگای دەوڵەتی هەردوو وڵات بەردەوامن.
ئەردۆغان گوتی: «دامودەزگاکانی دەوڵەتیمان لەگەڵ سووریا پەیوەندییەکی زۆر باشیان هەیە، ئەم هاوکاری و هاوبەشییە بەردەوام دەکەین. سووریا برامانە، هەرگیز سووریا بە تەنیا ناهێڵین.»
ئەردۆغان ڕایگەیاند کە پشتگیریکردنی سەقامگیری سووریا بەردەوام دەبێت و تورکیا لەم بارەیەوە بەردەوام دەبێت لە ئەنجامدانی ئەرکی خۆی.
ئەردۆغان سەردانی دیمەشق ڕادەگەیەنێت
ئەردۆغان وەڵامی پرسیارێکی دیکەشی دایەوە دەربارەی ڕۆڵی تورکیا لە پرۆسەی ڕووخانی دەسەڵاتی بەشار ئەسەد.
ئەردۆغان ڕایگەیاند کە ئەحمەد شەرع و دەسەڵاتی سووریا ڕۆڵی تورکیایان دەزانن، و پشتگیری ئەنقەرە لەمەودوا بەردەوام دەبێت.
ئەردۆغان گوتی: «لە کورترین کاتدا، ئینشائەڵا خۆم سەردانی دیمەشق دەکەم.»
سەفیری تورکیا لە دیمەشق، نوح یلماز، پێشتر ڕایگەیاندبوو کە چاوەڕوانن ئەردۆغان پێش کۆتایی هاتنی ساڵی ٢٠٢٦ سەردانی دیمەشق بکات. یلماز وتبووی ئەردۆغان پێشتر بەرنامەی سەردانی دیمەشقی هەبوو لە نزیکەی ٢١ی نیسان، بەڵام بەهۆی دەستپێکردنی جەنگ و داخرانی ئاسمانی وڵات، ئەو سەردانە جێبەجێ نەکرا.
ڕێکەوتننامەی مەککە: هێرش بۆسەر یەک وڵات وەک هێرشە بۆسەر هەرسێ وڵات
ئەردۆغان لە چاوپێکەوتنەکەیدا سەبارەت بە ڕێکەوتننامەی بەرگری هاوبەشی مەککە لەنێوان تورکیا و عەرەبستانی سعودی و پاکستانیش قسەی کرد.
کاتێک پرسیار کرا لەبارەی لاسایی ئەم ڕێکەوتننامەیە بە بڕگەی ٥ی ناتۆ سەبارەت بە بەرگری هاوبەش، ئەردۆغان گوتی ئەگەر هێرش بکرێتە سەر هەر یەکێک لە تورکیا، عەرەبستانی سعودی یان پاکستان، هەرسێ وڵات دەتوانن بەیەکەوە کار بکەن.
ئەردۆغان هەروەها ڕایگەیاند کە ڕێکەوتننامەکە بۆ وڵاتانی نوێش کراوەیە، و ئەگەر میسریش داوای بکات دەتوانێت بەشداری بکات.
بانگەواز بۆ کەنداوی هورموز
ئەردۆغان لەبارەی جەنگی نێوان ئەمریکا-ئیسرائیل و ئێران، وتی تورکیا لایەنگری ئاشتییە نەک جەنگ.
ئەردۆغان ڕایگەیاند کە داخرانی کەنداوی هورموز کێشەیەکە بۆ گواستنەوەی نەوتی جیهان، و پێویستە هاتوچۆی دەریایی دووبارە و بەبێ کرێ بکرێتەوە.
پەیامی غەززە و لوبنان
ئەردۆغان ڕایگەیاند کە پشتگیری تورکیا بۆ غەززە بەردەوام دەبێت و گوتی: «ئێمە ناتوانین غەززە بە تەنیا بهێڵین.»
ئەردۆغان کە ڕایگەیاند حەماس لە پرۆسەی ئاگربەستدا ئەرکی خۆی ئەنجامداوە، وتی ئیسرائیل بەردەوامە لە هێرشەکانی سەر غەززە و لوبنان.
ئەردۆغان هەروەها باسی دۆخی لوبنانی کرد و گوتی پێویستە هێرشەکانی ئیسرائیل کۆتایی پێبهێنرێت، و ئەم بابەتە لە گفتوگۆکانی لەگەڵ سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترامپدا هێنراوەتە گۆڕێ.
وتەیەک سەبارەت بە ئیسرائیل
ئەردۆغان پرسیاری لێکرا سەبارەت بە وتەکانی سیاسەتمەداران و میدیای ئیسرائیل دەربارەی تورکیا.
ئەردۆغان ڕایگەیاند تورکیا لایەنگری ئاشتییە، بەڵام ئەگەر هێرشێک بکرێتە سەر وڵاتەکە وەڵام دەدرێتەوە، و گوتی تورکیا لە جەنگ «حەز و هەڵنایەت.»
ئێف-٣٥: «چاوەڕوانین ترامپ بەڵێنەکەی جێبەجێ بکات»
ئەردۆغان لەبارەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەمریکا دەربارەی پەڕاوی ئێف-٣٥ گوتی، چاوەڕوانن سەرۆک دۆناڵد ترامپ بەڵێنی خۆی جێبەجێ بکات.
ئەردۆغان ڕایگەیاند کە پەڕاوی زۆر لەنێوان تورکیا و ئەمریکادا هەیە لەوانە پیشەسازی بەرگری و بازرگانی.
ئەردۆغان کە گوتی ئیسرائیل لایەنی گفتوگۆ نییە لە پەیوەندییەکانی تورکیا و ئەمریکا، ڕایگەیاند ئەنقەرە ئەم بابەتانە ڕاستەوخۆ لەگەڵ دەسەڵاتی واشنتۆن باس دەکات.
«پەیوەندییەکانمان لەگەڵ ڕووسیا زۆر باشە»
ئەردۆغان سەبارەت بە دۆخی پەیوەندییەکان لەگەڵ ڕووسیا، ڕایگەیاند دیپلۆماسیای تەلەفۆنی لەنێوان ئەنقەرە و مۆسکۆ بەردەوامە.
ئەردۆغان ڕایگەیاند وەزیرانی تورک و ڕووس پەیوەندییەکانی نێوان خۆیان بەردەوام دەکەن، و گوتی: «پەیوەندییەکانمان لەگەڵ ڕووسیا زۆر باشە.»
یەکێتی ئەوروپا: «نەک ئەولەویەتمان»
ئەردۆغان وەڵامی پرسیارێکی دیکەی دایەوە دەربارەی ئەندامێتی یەکێتی ئەوروپا، و گوتی تورکیا دەرگای ئەندامێتی یەکێتی ئەوروپای نەداخستووە، بەڵام ئەمە بۆ ئەنقەرە بابەتی ئەولەوی نییە.
ئەردۆغان گوتی: «ئێمە هێشتا بیر لە بەشداریکردن لە یەکێتی ئەوروپا دەکەینەوە. ئەگەر وەرمانگرن باشە، ئەگەریش وەرمانەگرن باشە. ئەولەویەتمان یەکێتی ئەوروپا نییە.»
ئەردۆغان پێیوابوو ئەگەر تورکیا وەک ئەندام وەرنەگیرێت، زیانبەخراو یەکێتی ئەوروپا دەبێت نەک تورکیا.
پەیامی یەکبوون بۆ جیهانی عەرەب
ئەردۆغان کە باسی یادی ٢٥ ساڵەی دامەزراندنی پارتی داد و گەشەپێدانی (ئاکەپە) کرد، ڕایگەیاند تورکیا لە قۆناغی داهاتوودا جێگایەکی بەهێزتر بەدەست دەهێنێت.
ئەردۆغان لە کۆتایی چاوپێکەوتنەکەدا ڕووی لە جیهانی عەرەب کرد و بانگەوازی یەکبوون و هاوبەشی کرد، و گوتی: «ئێمە یەکین، هاوبەشین، مەزنین؛ با یەکترمان نەشکێنین، دڵمان بۆ یەک نەشکێنین، بەردەوام بین لەسەر یەکبوون.»