دەڤلەت باغچەلی قسەی کرد: «پێویستە پارتە سیاسییەکان و سیستەمی هەڵبژاردن دووبارە ڕێکبخرێنەوە»
Rastinewsسەرۆکی گشتی مەهەپە، دەڤلەت باغچەلی، ڕایگەیاند کە دوای پرۆسەی «تورکیای بێ تیرۆر» سیاسەت و دامودەزگا دیموکراتییەکان دێنە پێشەوە. باغچەلی ڕوونی کردەوە کە لە ماوەی داهاتوودا پێویستە پارتە سیاسییەکان و سیستەمی هەڵبژاردن بەگوێرەی سیستەمی حکوومەتی سەرۆکایەتی دووبارە ڕێکبخرێنەوە.
دەڤلەت باغچەلی لە چاوپێکەوتنێکدا کە لەگەڵ ئیسماعیل ئۆزدەمیر، جێگری سەرۆکی گشتی پارتەکەی ئەنجامی دا و لە ڕۆژنامەی تورکگون بڵاوکرایەوە، هەڵسەنگاندنی خۆی سەبارەت بە پرۆسەی «تورکیای بێ تیرۆر»، دابەشبوونی جەهەپە، پارتی نوێ، ئابووری و سیستەمی سیاسی خستە ڕوو.
باغچەلی گەشەکانی پرۆسەی چارەسەرکردن، دابەشبوونی جەهەپە و دامەزراندنی پارتی نوێی بۆ ئیسماعیل ئۆزدەمیر، جێگری سەرۆکی گشتی پارتەکەی هەڵسەنگاند. باغچەلی لە چاوپێکەوتنەکەی لەگەڵ ڕۆژنامەی تورکگون دا ڕایگەیاند کە «ڕەزامەند نین لەگەڵ دابەشبوونی جەهەپە، بەڵام سەرەڕای ئەوە بۆیان سەرکەوتن دەخوازین». باغچەلی کە پێی وایە پارتی نوێ لە پرۆسەی چارەسەرکردندا نەیتوانیوە ڕوانگەیەکی چەسپاو نیشان بدات، وتی «تورکیای بێ تیرۆر» گەورەترین میراتە بۆ گەنجان.
دەقی چاوپێکەوتنەکە لەگەڵ پرسیارەکانی ڕاگەیێنراو بۆ سەرۆکی گشتی مەهەپە، دەڤلەت باغچەلی، بەم شێوەیەیە:
- لە کاتێکدا کە جەنگ و ئاڵۆزی و شەڕوشۆڕ لەسەر ناوچەکەمان زاڵن، تورکیا بە چاونەترسییەوە هەنگاوی گرنگی هەڵدا بۆ بەهێزکردنی یەکێتی نەتەوەیی و بەهێزکردنی جبهەی ناوخۆیی. لەم پرۆسەیەدا لە ڕێگەی جەهەپەوە گەشەی گرنگیش لە سیاسەتی ناوخۆدا ڕوویدا. وەک ڕابەرێک کە بایەخی وزەیی، ئاست و ئەخلاقی خستووەتە ناو سیاسەتی تورکەوە، ئەم گەشانە چۆن هەڵدەسەنگێنیت؟
ئامانج و مەبەستی سەرەکیمان ئەوەیە کە تورکیا کێشەی تیرۆر بە شێوەیەک چارەسەر بکات کە جبهەی ناوخۆی بەهێزکردبێت و یەکێتی نەتەوەیی و سەقامگیری سیاسی و ئابووری دابین کردبێت، لە چوارچێوەی ویستی نەتەوەیی خۆیدا. لەبەر ئەوە، خۆپاراستن لە هەر هەوڵێک کە لە ڕێگەی سیاسەتەوە دەبێتە هۆی گرژی و دووبەرەکی و ڕووداوی کۆمەڵایەتی، بۆمان بایەخێکی گرنگە. کاتێک ڕووداوەکانی ناوچەکەمان دەخەینە بەرچاو، لە سیاسەتی تورکدا پێویستمان بە هۆشیاری هەیە نەک دابەشبوون، بە هاوکاری و گفتوگۆ نەک ململانێ، بە ڕێککەوتن لەسەر بابەتە نەتەوەییەکان نەک گفتوگۆ و ململانێی بێ بەرهەم. ئەوەی لە جەهەپە بە بڕیاری «هەڵوەشاندنەوەی تەواو» دەستی پێکرد و بووە هۆی ململانێی ناوخۆیی و پاشان دابەشبوون، بەهۆی هۆکارانی ئاماژەم پێیان کرد، ڕەزامەندیمان لەسەر نییە.
جەخت لەسەر بنەمای ئەخلاقی
ئێمە هەمیشە پێشنیارمان کرد کە لە بارەی هەوڵەکانی دابەشبوون و پچڕان لە جەهەپەدا بە ئارەزوویەکی چاکەوە هەڵسوکەوت بکرێت، مانامان ئەوە بوو یەکێتییان تێکنەچێت، هەندێک جار ئەزموونی خۆمانمان هاوبەش کرد و ئامۆژگاریمان کرد؛ بەڵام لە کۆتاییدا ئۆزگور بەگ و هاوڕێیانی پارتی «نوێ»یان دامەزراند. بەپێی تۆماری دادگای بالی تمییز، ژمارەی پارتە سیاسییەکان یەکێک زیاد بوو و بوونە پارتی 190. هەرچەندە ڕەزامەند نین لەگەڵ دابەشبوونی جەهەپە، بۆیان و بۆ پارتەکەیان داوای سەرکەوتنمان کرد.
«پێویستە سیستەمی هەڵبژاردن دووبارە ڕێکبخرێتەوە»
لێرەدا پێویستە ئەمەش بڵێین: نەبوونی بنەمایەکی دیاریکراو، ڕوانگەیەکی چەسپاو و ویستێکی هاوبەش لە ناو دامودەزگای پارتیدا بەرامبەر بە گرنگترین بابەتی تورکیا واتە «تورکیای بێ تیرۆر»، ئەوە دەریدەخات کە پارتی نوێ هێشتا نەیتوانیوە بگاتە ئەو دامەزراوەیی سیاسی بەهێزەی کە ئێمە ئارەزووی دەکەین.
تورکیا لە 16ی نیسانی 2017 بە گۆڕانکارییەک لە یاسای بنەڕەتیدا، واز لە سیستەمی پەرلەمانی هێنا و چووە بۆ سیستەمی حکوومەتی سەرۆکایەتی، کە یەکێکە لە گرنگترین ڕیفۆرمە بەڕێوەبردنییەکان. لە ماوەی داهاتوودا، پێویستە بەگوێرەی ڕۆحی سیستەمەکە و بە ڕوانگەیەک کە سەقامگیری سیاسی و گەشەسەندنی دیموکراسی بنەما بگرێت، پارتە سیاسییەکان و سیستەمی هەڵبژاردنیش دووبارە ڕێکبخرێنەوە.
- بەهۆی تیرۆرەوە هەنگاوەکانی گەشەپێدان لە تورکیا کەوتوونەتە بواردا. لە چوارچێوەی «تورکیای بێ تیرۆر»دا چ گۆڕانکارییەک بەسەر ڕوانگەی گەشەپێدانی تورکیادا دێت؟
لەم سەردەمەدا گەشەپێدانی ئابووری و ئاسایش ناتوانرێت بەجیاواز لە یەکتر هەڵبسەنگێنرێن. لەبەر ئەوە «تورکیای بێ تیرۆر» سوودێکی جیۆپۆلیتیکی نوێ لە ئاسایشەوە بۆ ئابووری دابین دەکات. ئەمە ڕاستییەکی بێ مشتومڕە کە لە شوێنێک ئاسایش نەبێت، بارودۆخی وەبەرهێنان لاواز دەبێت، جووڵەی سەرمایە کەم دەبێتەوە و پرۆسەکانی گەشەپێدان تووشی کۆسپ دەبن. تورکیایەک کە تیرۆر تێیدا بە تەواوی نەمابێت، متمانەی وەبەرهێنەران و توانای پێشبینیکردن بەرز دەکاتەوە، توانای بەرهەمهێنان بەهێز دەکات و دەبێتە ناوەندی تۆڕی بازرگانی هەرێمی. لەو شوێنانەی پێشتر ناویان لەگەڵ تیرۆردا دەهات، بە جووڵەخستنی توانای سروشتی و مرۆیی، ژیانی ئابووری و کۆمەڵایەتی زیندوو دەبێتەوە، خۆشگوزەرانی نەتەوەکەمان زیاد دەبێت و گەشەپێدانی وڵاتەکەمان خێرایی وەردەگرێت.
لەبەر ئەوە «تورکیای بێ تیرۆر» گیرانێکی گرنگە بۆ پارادایمی نوێی گەشەپێدانمان. گەشەپێدان پشت بە پرۆسەیەک دەبەستێت کە تێیدا توخمە داراییە جەستەیی و جێگیرەکان، بەگوێرەی ئامانج، بنەما، ڕوانگە و ئامانجە کۆتاییەکان، لەگەڵ توخمە نادراوی و بزوێنەکاندا لە ئاستی نەتەوەیی و جیهانیدا پلاندانراو و بەڕێوەدەبرێن. جوگرافیا، خاک، کەشوهەوا، سامانی سروشتی، سەرچاوەی ئاو و سیستەمی ژینگەیی توخمی دارایی و جێگیری گەشەپێدان پێکدەهێنن؛ لەکاتێکدا ڕژێمە سیاسییەکان، سیستەمە ئابوورییەکان، توانای دیپلۆماسی، سروشتی نەتەوەیی، هۆشیاری و کولتووری نەتەوەیی، دانیشتوان و پەروەردە توخمی نادراوی و بزوێنی گەشەپێدان پێکدەهێنن. لەم ڕوانگەوە، پەیوەندی نێوان توخمە دارایی و جێگیرەکان و توخمە نادراوی و بزوێنەکان، لە چوارچێوەی بەردەوامی، ڕێکوپێکی، سەقامگیری، بەرهەمداری و ستانداردکردندا، بە هۆی دامودەزگای بەهێزەوە دادەمەزرێت؛ بەگوێرەی ئامانج، بنەما، ڕوانگە و ئامانجەکانی گەشەپێدان پلاندانراو، ڕێکخراو و جێبەجێ دەکرێت. بۆیە گەشەپێدان لەسەر بنەما و ئامانجێکی ئەخلاقی و کولتووری دادەمەزرێت کە تێیدا هەموو توخمێک پەیوەستە بە یەکتر و کاریگەری ئەرێنی یان نەرێنی لەسەر یەکتر دادەنێت. لەم ڕووەوە، گەشەپێدان بریتییە لە هەنگاوێکی نەتەوەیی و مەعنەوی بەرزبوونەوە، پێشکەوتنی مادی و تەکنیکی و یەکێتی سیاسی و کۆمەڵایەتی، کە لە بوارە سیاسی، ئابووری، کۆمەڵایەتی، مرۆیی، یاسایی و دیپلۆماسییەکاندا لایەنی دامەزراوەیی، ستراتیژی، پلاندانان و جێبەجێکردنی هەیە و ئامانجی کورت، مامناوەند و درێژخایەن لەخۆ دەگرێت.
ئاماژەی بە 2053 دا
تورکیا بەهۆی موختیرە (ئاگادارکردنەوەی سوپا)، کودەتا، تیرۆر و نەسەقامگیرییەکانی پەیوەست بە سیستەمی بەڕێوەبردنەوە، نەیتوانیوە بگاتە ئامانجەکانی گەشەپێدان و نەیتوانیوە سەرچاوە و ئیمکاناتە نەتەوەییەکانی لەم ڕووەوە بەکاربهێنێت. ئامانجی ستراتیژیمان ئەوەیە کە تورکیا، دوای ئازادبوون لە کۆتەکانی خۆی بە سیستەمی حکوومەتی سەرۆکایەتییەوە، بە سەقامگیرییەوە لە ساڵی 2053دا ببێتە «وڵاتی ڕابەر» و «هێزێکی مەزن».
مەهەپە بە ڕۆڵی تایبەت و سەرەکی خۆی لە ژیانی سیاسی تورکدا، خاوەنی ڕوانگەیەکی سیاسییە کە گرێکانی سیاسەتی تورک دەکاتەوە، ڕێگا بۆ دیموکراسی دەکاتەوە، گفتوگۆ بێ بەرهەمەکان کۆتایی پێدەهێنێت و شیفا بۆ کێشە کۆنە و قوڵبووەکان دەدۆزێتەوە. لەم چوارچێوەیەدا، نەتەوەپەروەری تورک کە بنەمای دامەزراندنی کۆماری تورکیای پێکهێنا و بەهێزترین پێشنیاری سیاسی و بەردەوامی نەتەوەی تورک بۆ سەدەی بیستەم پێشکەش کرد، لە سەدەی نوێی کۆمارماندا، لەژێر سەرپەرشتی مەهەپە و هاوپەیمانیی جومهور، بۆ ڕوانگەی «سەدەی تورک و تورکیا» خۆی بۆ داواکارییەکی پیرۆزی داهاتوو ئامادە دەکات.
پارتەکەمان بەڵگەنامەی «ڕوانگەی گەشەپێدان لەسەر بنەمای ئەخلاق، سەقامگیری و خۆشگوزەرانی»ی ئامادە کردووە، بۆ ئەوەی گەشەپێدان لەسەر بنەمایەکی بەهێز و ڕوونی مێشەڵی تورکدا دابنێت کە پێکهاتووە لە ئەخلاق، دادپەروەری، سەقامگیری و خۆشگوزەرانی؛ بۆ ئەوەی لەسەر ئەم بنەمایە کۆڵەکە سیاسی، ئابووری، کۆمەڵایەتی، دیپلۆماسی و جیۆپۆلیتیکییەکانی گەشەپێدان دروست بکات؛ و بۆ ئەوەی لەژێر سایەی یەکێتی و هاوبەشی نەتەوەیی، دیموکراسی و دەوڵەتی یاسا، مافوئازادی تاکەکەسی، دەوڵەتێکی دامەزراوەیی بەهێز و هەنگاوی بیرۆکەی نەتەوەیی کە هەموو تاکێکی نەتەوەی تورک بە هەستی سەفەربەری بەشداری تێدا بکات، پێکبهێنێت. لە «تورکیای بێ تیرۆر»دا کە تیرۆر لەناوچووە، ئاسایش بە شێوەیەکی بەردەوام دابین کراوە و شار و ناوچە گوندنشینەکان گەیشتوونەتە کەشێکی ئارامی، یەکێک لە گەورەترین کۆسپەکانی بەردەم هەنگاوی گەشەپێدانیش لادەچێت.
'تورکیای بێ تیرۆر کێشەی داهاتووشە'
دەبێت بزانرێت کە 'تورکیای بێ تیرۆر' واتای ڕزگاربوونە لە بەڵای تیرۆرە کە بۆسەی بۆ ویستی گەشەپێدانمان داناوە، نانمانی بچووک کردووەتەوە و بۆمبی چاڵ کردووە لەبەردەم وەبەرهێنانەکاندا؛ واتای گۆڕینی ئەو وزەیەیە کە دەوڵەت بۆ ئاسایشمان خەرجی دەکات بۆ ویستی گەشەپێدان؛ واتای دووبارە و بە جۆرێکی پتەوتر چەسپاندنی برایەتیمانە لە هەموو گۆشەکانی ئەنادۆلیدا. تورکیای بێ تیرۆر تەنها کێشەی ئەمڕۆ نییە، کێشەی سبەینێش هەیە. ئەو سامانە گەورانەی ساڵانێکی زۆر بۆ شەڕی دژی تیرۆر تەرخان کرابوون، ئێستا دەبێت بگەڕێنینەوە بۆ خزمەتی منداڵەکانمان وەک قوتابخانە، بۆ پیرەکانمان وەک نەخۆشخانە و چاودێری تەندروستی، بۆ جوتیارەکانمان وەک کەناڵی ئاودێری، پشتگیری کشتوکاڵی و گەشەپێدانی گوندنشینی، بۆ گەنجەکانمان وەک ناوەندی تەکنەلۆژیا، وەبەرهێنانی زانکۆیی و پرۆژەی گەنجان، بۆ ژنەکانمان وەک دابینکردنی کار و خۆشگوزەرانی کۆمەڵایەتی، بۆ بازرگان و پیشەوەرەکانمان وەک قەرز، بۆ پیشەسازانمان وەک وەبەرهێنان، بۆ شارەکانمان وەک ژێرخانی خزمەتگوزاری، بۆ گوندەکانمان وەک ڕێگا، بۆ لەوەڕگاکانمان وەک چاکسازی و بۆ کێڵگەکانمان وەک بەروبووم. دەرکردنی تیرۆر لە بەرنامەی نەتەوەکەمان بۆ هەتاهەتایە و گۆڕینی ئەو ئیمکاناتانەی بەهۆی پێویستی ئاسایشەوە بەفیڕۆ دەچن بۆ سەفەربەری گەشەپێدان، بە 'تورکیای بێ تیرۆر' دێتە دی.
-لە روانگەی تورکیای بێ تیرۆردا ڕۆڵی گەنجان بە چی دەبینن؟ بەشداریی نەوەی گەنج لە پێکهاتنی یەکێتیی نیشتیمانی و ئامانجی داهاتووی هاوبەش چۆن دەبێت؟
تورکیای بێ تیرۆر گەورەترین میراتە کە بۆ گەنجانمان بەجێدەهێڵدرێت. بێگومان گەنجانمان گەورەترین هێزی کۆمەڵایەتین کە ئاراستەی سەدەی دووەمی کۆماریمان دەکەن. جیاوازیی جددی هەیە، هەم لە ڕووی دەروونیەوە و هەم لە ڕووی کۆمەڵایەتیەوە، لەنێوان ئەو نەوانەی لە سێبەری تیرۆردا گەورە دەبن و ئەوانەی لەناو متمانە، ئارامی و جێگیریدا پەروەردە دەبن. لەبەر ئەوە 'تورکیای بێ تیرۆر' تەنها کێشەی ئاسایشی ئەمڕۆ نییە، بەڵکو گرنگترین وەبەرهێنانە بۆ سەرچاوەی مرۆیی داهاتوو، ڕێکخستنی کۆمەڵایەتی و ئامانجەکانی گەشەپێدان.
دەمەوێت بیخەمە بیرتان کە هاوڵاتیانمان کە ئێستا لە تەمەنی چل ساڵیدان، لە گەنجیدا هیچ کاتێکی بێ تیرۆریان نەبینیوە. کاتێک بگەینە ئامانجی تورکیای بێ تیرۆر، نەوەکانی داهاتوو ڕووبەڕووی ڕووی تاریک و پیسی تیرۆر نابنەوە، هەمان نیگەرانییان لای نابێت و بەرەو داهاتوویەکی درەوشاوە هەنگاو دەنێن.
'گەنجانمان دەبنە کارەکتەری داهاتوو نەک دابەشبوون'
ئامانجی سەرەکیمان ئەوەیە کە وزەی گەنجانمان بەرەو زانست، تەکنەلۆژیا، کارئافرینی، کولتوور، هونەر و ئامانجی گەشەپێدانی نیشتیمانی ئاراستە بکەین، نەک بەرەو کەمپبەندیی ئایدیۆلۆژی، کولتووری توندوتیژی، لایەنە زیانبەخشەکان یان پێکهاتە لاوەکییەکان. ڕوانگەی تورکیا بۆ 2053 و 2071 تەنها بە نەوەی گەنجی باش پەروەردەکراو، دڵنیای بەخۆیان، ئاگادار لە ناسنامەی نیشتیمانی و خاوەن هێزی ڕکابەری جیهانی دەستەبەر دەبێت.
ڕێکخراوە تیرۆرییەکان بە درێژایی مێژوو زۆرترین جار ئامانجیان لە گەنجان بووە و هیوا، شەوق و داهاتووی ئەوانیان بۆ قازانجی خۆیان بەکارهێناوە. بە تورکیای بێ تیرۆرەوە، گەنجانمان لەمەودوا کارەکتەری هیوا دەبن نەک ترس، کارەکتەری بەرهەم دەبن نەک ململانێ، کارەکتەری داهاتووی هاوبەش دەبن نەک دابەشبوون. تورکیای بەهێز تەنها بە گەنجینەیەکی تورک کە خاوەنداریێتی بوونی نیشتیمانی خۆی دەکات و کۆگای مێژوویی و کولتووریی خۆی لەگەڵ پێشکەوتنە هاوچەرخەکاندا کۆدەکاتەوە دەستەبەر دەبێت، و 'سەدەی تورک و تورکیا' تەنها بەوان بنیاد دەنرێت.
-فەرموون لە کۆتاییدا بانگەوازێکتان بۆ سیاسەت و کۆمەڵگا هەیە؟
سەرەتا سوپاستان دەکەم. تا ئێرە باسی چەندین لایەنمان کرد. دەمەوێت ئەمە بڵێم: پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی (مەهەپە) هیچ کاتێک بەشدار نەبووە لە هیچ کارێک کە بۆ چاکەی تورکیا و نەتەوەی تورک نەبێت، لەمەودواش بەشدار نابێت. تورکیای بێ تیرۆر گرنگی و بەهایەکی هەیە کە نابێت لەناو مەیدانی ڕکابەری سیاسیدا بەفیڕۆ بدرێت یان بۆ قازانجی کەسی بەکاربهێنرێت.
بۆچی دەرفەتی ڕزگاربوونی هەتاهەتایی لەو تیرۆرەی نزیکەی پەنجا ساڵە تورکیا خەریکی خەبات لە دژیدایە و بووەتە هۆی لەدەستدانی گیان و ماڵی زۆر لە هاوڵاتیانمان، دەبێت بێزاری بخوڵقێنێت؟ بۆچی بەهێزکردنی برایەتیمان، پەرەپێدانی دیموکراسی و لابردنی ئەو کۆسپانەی لەبەردەم بەرزبوونەوەی وڵاتماندان، دەبێت کەسێک لێی بێزار بێت؟ ئایا سڕینەوەی تیرۆر، توندوتیژی و پارچەپارچەکردن لە مێشکەکانیشەوە و ڕەگگرتنی یەکێتی و یەکگرتوویی، گرنگترین وەبەرهێنان و دەستکەوت نییە بۆ داهاتووی وڵاتمان؟
بە بیرهێنانەوەی فەرموودەی پێغەمبەرمان (سەروەری هەردوو جیهان)، کە دەفەرموێت 'یەکگرتوویی میهرەبانییە و جیابوونەوە سزایە'، ئاگاداری ئەوانە دەکەمەوە کە هەوڵ دەدەن کەشوهەوای برایەتی ژەهراوی بکەن و بەدوای دەستکەوتی سیاسیدان بە هۆی هەڵمەت و ئاژاوەگێڕیدا. هەمووان بانگهێشت دەکەم بەپێی ڕێبازی حاجی بەکتاش وەلی، خاوەنداریێتی دەست، ناوقەد و زمانی خۆیان بکەن.
'تورکیایەکی بەهێز بنیاد دەنێین'
گەورەترین هێز لەوەدایە کە جیاوازییەکان بگۆڕدرێن بۆ یەکگرتوویی. هیچ ڕوانگەیەک کە برایەتی لاواز بکات یان ئاژاوە و دابەشبوون بکاتە ئامرازی سیاسەت، بێ وەڵام نامێنێتەوە و لە تیزبینیی نەتەوەکەمان دەرباز نابێت. نەتەوەکەمان دەبینێت کێ خزمەتی بیرکردنەوەی هاوبەش و برایەتی دەکات و کێ خزمەتی دابەشبوون دەکات. سەیری شۆوی ئێستایی ناکات، بەڵکو سەیری نیەت و ئەنجام دەکات، حسابیش لە سندوقی دەنگدانا دەکاتەوە.
هەروەها بۆ ئەو کۆمەڵانەی کە تاکە کێشەیان نەگونجانیان لەگەڵ مەهەپەیە، ڕزگاربوونیان لەو دۆخە شیزۆفرینییەی تێیدان، بۆ چاکەی وڵاتمان، نەتەوەکەمان و تەنانەت بۆ چاکەی خۆشیان دەبێت. تورکیا لە قۆناغی دەرکردنی هەمیشەیی تیرۆر و تیرۆریزمە بە هەموو لایەنەکانییەوە لە بەرنامەی وڵاتماندایە. ئەمە دەرفەت و دەستکەوتێکی گرنگە و بەفیڕۆ نادرێت. لە قۆناغی داهاتوودا، لە تورکیای بێ چەک و بێ تیرۆردا، سیاسەت و دامودەزگا دیموکراتییەکان پێشکەوتن دەکەن و ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی لەگەڵ یەکێتیی نیشتیمانیدا کۆدەبنەوە و بەهێز دەبن.
ئاسۆی نوێی تورکیا هێزی یەکێتیی نیشتیمانی دەبێت. نەتەوەکەمان دڵنیابێت کە تورکیا خاوەنداریێتی سەربەخۆیی و داهاتووی خۆی دەکات و بەرەو ئامانجە نیشتیمانییەکانی هەنگاو دەنێت. ڕێگامان کراوەیە و داهاتووی ئێمە ڕووناکە. لە کاتێکدا کاریگەریی جیهانی تورک لە ئاستی جیهانیدا زیاد دەبێت، تورکیا وەک ناوەندێکی سەرەکی لە ناوچەکەیدا دێتە پێشەوە. بە هێزی ئاشتی و یەکێتیمانەوە و بە سەفەربەرکردنی ئیمکانات، سەرچاوە و توانا نیشتیمانییەکانمان، سەرکەوتوو دەبین بەسەر هەموو کێشەکاندا و تورکیایەکی بەهێز بنیاد دەنێین. زنجیرەکانی پێمان دەشکێنین و کۆتەکان لادەبەین. کار دەکەین، بەرهەم دەهێنین، بە دادپەروەری دابەش دەکەین و بە دادپەروەری فەرمانڕەوایەتی دەکەین. وڵاتی پێشەنگ دەگاتە ئامانجەکەی، دەبێتە هیوا بۆ نەتەوە ستەملێکراوەکان و بە خواستی خودا نیزامێک بۆ جیهان دادەمەزرێنین.
پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی کە پێشەنگی ئامانج و بەرگریکردنی داهاتووی نەتەوەی تورکە، بە هەمان ئامانج، ویستێکی نەگۆڕ و باوەڕێکی چەسپاو بەرەو ئامانجە پیرۆزەکانی هەنگاو دەنێت. هەوڵدان لە ئێمەوەیە، پارێزگاری لە خواوەیە."