Trump li Civîna Giştî ya NY: Piştî hilbijartinên navbeynî Îran dê lihevkirinê qebûl bike
Serokê DYA Donald Trump li Civîna Giştî ya Neteweyên Yekbûyî axivî. Wî got bawer dike hikûmeta Îranê dê piştî hilbijartinên navbeynî yên Mijdarê lihevkirina aştiyê qebûl bike. Trump destnîşan kir ku ew ê tu carî destûrê nede Îranê ku xwedî çekê nukleer be.
RastinewsSerokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (DYA) Donald Trump axivî. Wî axaftina xwe li Civîna Giştî ya Neteweyên Yekbûyî (NY) li New Yorkê kir. Civîn roja sêşemê dest pê kir. Trump di axaftina xwe de zêdetir behsa şerê Îranê kir. Wî behsa hilbijartinên Kongreyê yên meha Mijdarê kir. Trump got: «Ew li benda vê ne ka ez ê di hilbijartinên navbeynî de çi performansê nîşan bidim.»
Trump got, ew bawer dike ku hikûmeta Îranê wê piştî Mijdarê lihevkirina aştiyê qebûl bike.
«Ew zordarê Rojhilata Navîn bûn, lê îro ne wisa ne»
Trump di derbarê rejîma Îranê de got: «Bi 51 salan e rejîma teessûbkar a Îranê bi xwîn û komkujiyan hukum dike. Wê mirin li Rojhilata Navîn û derveyî wê belav kir. Ew zordarê Rojhilata Navîn bûn, lê êdî ne wisa ne. Ez ê tu carî destûrê nedim ku Îran xwedî çekê nukleer be.»
Trump got, wî gelek caran pêşniyara aştiyê da Îranê. Lê Tehranê ev pêşniyar red kirin. Trump got ev «xeteyeke mezin» bû.
Serokê DYA got, di dema şer de wan hêza deryayî ya Îranê, kapasîteya çêkirina firokeyên bêpîlot û bernameya nukleer a Îranê tune kirine. Trump îdîa kir ku Îranê bi piştgiriya xwe ya Hemas re li pişt êrişa 7'ê Cotmeha berî sê salan li ser Îsraîlê bû.
«Dema ku yên din diaxivîn, min tevger kir»
Trump xwe wek «serokê miletê herî awarte yê dîrokê» binav kir. Wî got: «Dema ku yên din diaxivîn, min tevger kir.»
Spas ji Gazzeyê û Tirkiyeyê re
Trump îdîa kir ku ji dema ku hatiye ser kar, heta niha heşt şer xilas kiriye. Wî got şerê Gazzeyê jî bi danûstandinên piştî axaftina xwe ya sala derbasbûyî li Civîna Giştî ya NY re xilas kiriye.
Trump spasiya 30 welatên ku beşdarî destpêka «Konseya Aştiyê ya Gazzeyê» bûne kir. Wî ji gelek welatan re jî, di nav de Tirkiye, ji bo alîkariyên mirovî spas kir.
Grînlenda, Venezuela û Kuba
Trump got, lihevkirina bi Danîmarkayê re li ser Grînlendayê dê roja sêşemê were îmzekirin. Wî got wê li giravê du bingehên leşkerî yên mezin ava bikin. Trump got bawer dike şerê Rûsya-Ukraynayê dê «zûtir ji ya ku mirov difikire» biqede.
Trump operasyona li ser Venezuelayê wek «delîlek ku ew ê gava hewce be, hêza leşkerî bi kar bînin» binav kir. Wî got meha borî bi hikûmeta Venezuelayê re «lihevkirina neftê ya herî mezin a dîrokê» îmze kiriye.
Trump got li Kubayê jî li «guherînê» digerin. Piştî van gotinan, heyeta Kubayê salon terikand. Trump Dadgeha Cezayê ya Navneteweyî jî wek «komeke mirovên pîs ên dijî DYA» binav kir.
Ew ê ji zekaya çêkirî re bibêjin «superzeka»
Trump ragihand ku DYA dê ji niha û pê ve li şûna «zekaya çêkirî» têgeha «superzeka» bi kar bîne. Wî got: «DYA di superzekayê de rêberê dinyayê ye û wê wisa bimîne.»
Şerê Îranê nêzîkî meha xwe ya heftan dibe
DYA û Îsraîlê hema hema heft meh berê şerekî nû li dijî Îranê destpêkiribûn. Di êrişan de beşek girîng ê rêveberên bilind ên Îranê hatin kuştin. Hêzên hewayî û deryayî yên welêt jî bi giranî hatin tunekirin.
Trump di axaftina xwe ya sala borî li Civîna Giştî ya NY de got, bi êrişên Hezîrana 2025'an ên li ser sê tesîsên nukleer ên sereke, kapasîteya nukleer a Îranê «bi tevahî hatiye tunekirin».