Veysî Dax li Jerusalem Post: Kurd nebin kartek li hember Enqere û Tehranê
🔶 Vekolerê Navenda Moshe Dayan a Zanîngeha Tel Avîvê, Veysî Dax, di gotara xwe ya di rojnameya The Jerusalem Post de weşandî de, gazî Îsraîlê kir ku pêwendiya xwe bi Kurdan re bike hevkariyeke sazûmankirî. Dax nivîsî ku monarşîstên alîgirê Riza Pehlewî hewl didin navbera Kurd û Îsraîlê dûr bixin.
RastinewsVeysî Dax, ku li Foruma Kurdî ya di nav Navenda Moshe Dayan a Zanîngeha Tel Avîvê de vekoler e, got divê Îsraîl dev ji dîtina Kurdan wek hevalbendekî demkî berde.
Li gorî Dax, doza Kurdan demeke dirêj wek bingeha peymanên stratejîk ên domdar nehat dîtin. Li şûna wê, ew wek kartekî hêsan li hember Enqere û Tehranê hat bikaranîn.
Peyama Sa'ar û gazîkirin li Netanyahu
Dax got peyama Wezîrê Karên Derve yê Îsraîlê Gideon Sa'ar balkêş e. Ev peyam ji bo konferansa Cihû-Kurd hat şandin. Konferans di 6-7'ê Îlonê de li Londonê li dar ket. Bi vê peyamê, pêwendiya Kurd-Cihû cara yekem eşkere gihîşt asteke stratejîk.
Sa'ar di peyama xwe ya vîdeoyê de got Kurd gelekî di nav çar welatan de dabeşbûyî ne. Wî got Kurdan heta niha negihîştine serxwebûna siyasî.
Dax got ji bo ku ev nêzîkatî bibe baweriyeke domdar, divê Serokwezîrê Îsraîlê Benjamin Netanyahu xwedî li helwesta Sa'ar derkeve. Wî got divê Netanyahu vê helwestê wek polîtîkaya hikûmetê saz bike.
Rexne li monarşîstan û li medyaya tirk
Dax nivîsî ku bertekê herî tund ji medyaya tirk û ji monarşîstên alîgirê Riza Pehlewî hat. Wî got ev derdor li ser Kurdan vegotinên xelet belav dikin.
Li gorî Dax, monarşîst tometa «cudaxwaziyê» bi kar tînin. Ew bi vê tometê dixwazin xweseriya Kurdan neqanûnî nîşan bidin. Dax got ev tomet û êrîşên li hember Sa'ar hewldan in. Armanc ew e ku bi zanebûn navbera Kurd û Îsraîlê were qutkirin.
Dax got ev helwest muxalefeta Îranê perçe dike û rejîmê diparêze.
Ji Mahabadê heta Jîna Emînî
Di gotarê de hat bîranîn ku siyaseta netewperestiya Farisî ya navendî ya xanedana Pehlewî, kêmneteweyan, bi taybetî Kurdan, tepeser kir. Dax nivîsî ku hukumeta Muhemed Riza Pehlewî di sala 1946an de Komara Kurdistana Mahabadê hilweşand. Wî nivîsî ku rêveberên serekê wê komarê hatin darvekirin.
Dax got piştî 1979an jî Kurd yek ji armancên serekî yên Komara Îslamî man. Wî mirina Jîna Emînî di gîrtîgeha polîsê exlaqî de wek sembola vê tepeserkirinê nîşan da.
Dax got ji şerê ku di 28'ê Sibatê de dest pê kir û heta niha, rejîma Îranê zêdetirî 100 Kurd - piraniya wan sivîl - kuştine. Wî got zêdetirî hezar Kurd jî birîndar bûne.
«Partiyên kurdî Îranekê federal tercîh dikin»
Dax got rêberiya siyasî ya Kurdan ne cudabûneke yekalî, lê Îraneke demokratîk, ne-navendî û federal dixwaze. Partiyên vê xetê ev in: Partiya Demokrat a Kurdistana Îranê (PDK-Î), PJAK, Komala û Partiya Azadiya Kurdistanê (PAK).
Di gotarê de hat gotin ku di panelekê de li Navenda Moshe Dayan, nûnerên partiyên kurdî axivîn. Wan got ew ji bo guherîna rejîmê û demokratîzekirinê amade ne ku bi «hêzên veguherîner» re bixebitin, tevî Îsraîl û DYE.
Konferansa Londonê ya duyem bû
Konferansa Londonê bi navê «Pêwendiyên Cihû-Kurd di Rojhilata Navîn a Guherbar de» ji aliyê Jewish Kurdish Network ve hat lidarxistin. Bernameya Xebatên Kurdî ya Navenda Moshe Dayan jî di nav mêvandaran de bû. Civîna yekem a vê rêzê di 7'ê Îlona 2025an de li Berlînê pêk hat.
Sa'ar di axaftina xwe ya Mijdara 2024an de, dema erka Wezareta Karên Derve wergirt, Kurd wek «hevalbendên xwezayî» yên Îsraîlê binav kiribû.