Bav û birayê Mahmûd Sabît: Heke derî vebûbûna, tu kes namira, divê berpirsiyar hesab bidin
Di şewata Girtîgeha Kobanê de Mahmûd Sabît ê 21 salî jiyana xwe ji dest da. Birayê wî Mislîm Sabît û bavê wî bi Rûdaw TV re axivîn. Wan bûyer vegotin û xwestin ku ji rêveberiya girtîgehê hesab bê pirsîn.
RastinewsMislîm Sabît, birayê Mahmûd Sabît ê 21 salî, di dema şewatê de li girtîgehê bû. Ew li koxeya li hemberî koxeya ku pê ket dima. Mislîm Sabît got ku li kêleka birayê xwe birîndar bûye û hewl daye wî xilas bike.
«Dixwestin me bibin Heleb»
Mislîm Sabît got ku bûyer piştî ku xwestin girtiyan bibin Heleb dest pê kirin.
«Dixwestin me bibin Heleb. Me got em naçin. Me got emê wek Mazlûm Dogan û Kemal Pîr berxwedan bikin. Me got heke hewce be çekan bidin me, emê li dijî wan şer bikin. Gava wan xwest me bibin Heleb, berxwedan dest pê kir.»
Sabît got ku hêzên ewlehiya Sûriyê hatin girtîgehê. Piştre xwestin girtî teslîm bikin. Wî bûyer wiha vegot:
«Hêzên ewlehiya giştî yên Sûriyê hatin hundir. Piştî ku ew derketin, me ji rêveberiya girtîgehê xwest ku me teslîm nekin. Wan ji me re got: ‹Çare tune, emê we teslîm bikin.› Li ser vê yekê me kelûpelên li girtîgehê agir berdan.»
«Rêveberekî bi navê Îsmaîl got: ‹Laşê xwe yek bi yek bidin agir›»
Mislîm Sabît got hin karmend dixwestin nehêlin ku girtî agir vêxin. Lê girtiyan li dijî vê yekê rabûn.
«Wan xwest nehêlin em agir vêxin, lê em biryardar bûn. Me qebûl nekir. Li wir rêveberekî bi navê Îsmaîl hebû. Wî got: ‹Hûn çima kelûpelan dişewitînin, laşê xwe yek bi yek bidin agir.› Yê ku ev gotin ji me re got, Îsmaîl bû, ji rêveberiya girtîgehê.»
Sabît got ku heman şevê 8 girtî hatin birin Heleb. Wî got ev kes hemû ji Kobanê bûn.
«Wan 8 kes birin Heleb. Hemû Kurdên Kobanê bûn. Ev Kurdên ku hatin birin, ciwanên xwepêşandêr bûn ku heman şevê di xwepêşandanan de hatibûn girtin.»
«Çiqas me derî şikand, ewqas li ser me kilît kirin»
Mislîm Sabît got di dema şewatê de girtiyan xwestin derkevin. Lê derî ji nû ve hatin kilîtkirin.
«Gava girtîgeh bi alav ket, derî venekirin. Alav bi ser tevahiya girtîgehê ket. Ji bo xilasbûnê me derî şikandin. Me hewl da bi vî awayî derkevin. Lê her ku me hewl dida derkeve, ewan derî li ser me kilît dikirin.»
Sabît got ku bi mezinbûna agir û belavbûna dûmanê, girtiyan nikaribûn baş nefes bikişînin.
«Piştre, dema ku tevahiya girtîgehê ket nav alavan û dûman bilind bû, ji me re gotin herin cihekî ku em karibin nefes bikişînin.»
«Me derî bi lingan xistin û ji dîwaran hilkişiyan, me xwe xilas kir»
Sabît got hêzên ewlehiya Sûriyê yên ku hatin girtîgehê, ewên ku derdiketin lêdan. Ji ber vê yekê hin girtî neçar man vegerin girtîgehê.
«Piştre hêzên ewlehiya giştî hatin. Dest bi lêdana her kesê ku derdiket bi kutekan kirin. Em neçar man, dîsa vegeriyan girtîgehê. Ev tevlêbûneke tund bû.»
Sabît got agir gihişt koxeyên din jî. Wî got hin girtiyan koxeyên xwe bi xwe dan agir.
«Dema ku ev hemû diqewimî, kesên di koxeyekê de koxeya xwe dan agir. Li ser vê yekê dîsa derî li ser me kilît kirin. Em bêhna xwe winda kirin. Wan elektrîk jî birî. Dixwestin em di nav agir de bimînin.»
Sabît got wan hewl da bi hilkişîna dîwaran û şikandina deriyan xwe xilas bikin:
«Me ji dîwaran hilkişiya, me derî bi lingan xist û şikand, me wisa vekir û xwe xilas kir. Lê yên ku li pey me man, di nav alavan de man. Çimkî alav pir mezin bû û bi ser tevahiya girtîgehê ket. Ji ber dûmanê gelek kes bêhiş ketin.»
«Min birayê xwe li pişta xwe kir, min xwest bibim nexweşxaneyê»
Mislîm Sabît got piştî ku ew ji girtîgehê derket, wî fêm kir ku birayê wî Mahmûd hundir maye. Wî dest bi lêgerîna wî kir.
«Piştî ku ez derketim derve, min fêm kir ku birayê min hundir maye. Min li gelek cihan li wî geriya. Min derket qata jorîn, ji min re gotin ‹Ew ne li vir e›. Min daket jêr, min li wî geriya. Di nav alavan de ji min re gotin ku ew derketiye derve. Lê gava ez derketim derve, min fêm kir ku ew ne li wir e.»
Sabît got piştre wî Mahmûd li girtîgehê dît. Wî xwest bibe nexweşxaneyê, lê destûr nedan.
«Li ber derî min ew dît, bi giranî şewitîbû, min ew rakir. Min xwest bibim nexweşxaneyê, lê ji me re gotin: ‹Na, hûn wê nebin nexweşxaneyê, bila bimirin.›»
Mislîm Sabît got van gotinan Hidir û Îsmaîl, ji rêveberiya girtîgehê, gotine.
«Yên ku ev tişt ji me re gotin, Hidir û Îsmaîl bûn, ji rêveberiya girtîgehê.»
«Bira min di pişta min de mir»
Mislîm Sabît got wî birayê xwe yê giran birîndar li pişta xwe kiribû. Wî hewl da bigihîne nexweşxaneyê.
«Min bira xwe kir pişta xwe. Piştî demekê min dît deng jê nayê. Min bang kir ‹Şehîd namirin› da ku bila me berdin. Min bi wan re şer kir, min ew paşve dan û min hewl da derkevim.»
Bira Mahmûd got ku ew bi giranî şewitîbû. Wî rewşa birayê xwe wiha vegot:
«Tevahiya laşê wî şewitî bû. Ew nikaribû biaxive. Parçeyên goştê wî bi min ve nivîsî bûn. 20 metre berî nexweşxaneyê, destê wî yê ku destê min girtibû sist bû û ket. Min ji vê fêm kir ku ew şehîd bûye.»
«Divê Hidir, Îsmaîl û Bilal hesab bidin»
Sabît got rêveberiya girtîgehê di dema şewatê de tevlêbûna hewce nekir.
«Heke wan em zû berdana û derî li ser me kilît nekirana, tu tişt ne diqewimî tu kesî.»
Mislîm Sabît got rêveberiya girtîgehê ji bûyeran berpirsiyar e. Wî got divê karmendên ku navê wan da hesab bidin.
«Divê hesab bê pirsîn. Gerek gardiyanên ku li ber deriyê girtîgehê nobet digirtin, rêveberiya girtîgehê û bi taybetî berpirsên bi navên Hidir, Îsmaîl û Bilal hesab bidin.»
Sabît xwest ku bûyer ji her aliyî ve bê lêpirsîn.
Xewna Mahmûd zewac bû
Mislîm Sabît got birayê wî Mahmûd 21 salî bû. Wî got Mahmûd xewn dikir ku piştî derketina ji girtîgehê zewicê û jiyanek ava bike.
«Berî ku Mahmûd bimire, dawîn car li dadgehê axivîbû, wî ji min re behsa xewnên xwe kiribû. Wî got piştî ku em ji dadgehê derkevin, em bizewicin, em jiyanek ji xwe re ava bikin. Lê piştre wî bi vî awayî li girtîgehê şehîd bû. Ew 21 salî bû.»
Bavê Mahmûd: «Em mafê xwe dixwazin»
Sabît, bavê Mahmûd, jî bi bultena Rûdaw TV ya ku Nalîn Hesen pêşkêş dikir re girêda. Wî xwest berpirsên mirina kurê wî hesab bidin.
Sabît bi zehmetî diaxivî, nikaribû hêsirên xwe bigire. Wî got: «Em mafê xwe dixwazin, tiştekî din navên. Heke wan mafê me nedan, emê bi xwe mafê xwe bigirin. Ez ji we re bi eşkereyî dibêjim, bêheqiyê derxin holê.
«Hûn çawa dikarin li ber çavên xwe mirov bişewitin bibînin û dîsa jî deriyan kilît bikin, venekin?»
Kurê min bêsedem mir. Gava mirov li ber çavên we dişewite, hûn çawa dikarin deriyan kilît bikin û venekin!» wiha got.
Bavê xemgîn got di dema şewatê de tewra av jî nedan girtiyan. Wî got: «Wan tewra qurteke avê jî nedan me. Ewên ku ev kir, ji kafiran jî xerabtir in. Kafir jî vê nake!»
Birayê Mahmûd jî got ku ewê ji roja yekem ve li pey mafê xwe bin. Wî got: «Emê li pey mafê xwe bin. Emê heta dawiyê li ser vê yekê hesab bipirsin. Bila cerê yên ku cerê me şewitandin jî bişewite! Em mafê xwe dixwazin.»
Sabît, di dawiyê de, got ewê biçin her rêyên qanûnî. Wî bang kir: «Ez li vir bi eşkereyî dibêjim, em mafê xwe dixwazin. Heke hûn mafê me nedin, emê mafê xwe bi xwe bigirin, emê biçin her rêya qanûnî. We nêzî 30 kesan bêsedem kuştin. Sedem çi ye? Ji kerema xwe li pey mafê me bigerin, alîkariya me bikin.»