PJAK: Feshkirina PKKê partiya me girê nade

Rastinews — Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK) çalakiyên xwe li Rojhilat pêk tîne. Partiyê got ku feshkirina PKKê rasterast bi wan ve girêdayî nîne.

Berdevkê PJAK (Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê) Rêwar Avdanan got, ji aliyê îdeolojîk ve ew nêzîkî PKKê ne. Lê wî got ku ji aliyê siyasî û rêxistinî ve ew serbixwe ne. Avdanan got, heke li Îranê pêvajoyeke demokratîk a rastîn dest pê bike, ew ê vê pêvajoyê binirxînin.

Rêwar Avdanan di daxuyaniya xwe ji The Amargi re da got, feshkirina PKKê «rasterast» bi PJAK ve girêdayî nîne. Wî got heke Îran pêvajoyeke demokratîk a rastîn pêşniyar bike, PJAK ê wê bi kêfxweşî pêşwazî bike.

Parlamentoya Tirkiyeyê di 10ê Tebaxê de qanûnek pejirand. Navê qanûnê «Qanûna Xurtkirina Piştevaniya Neteweyî û Yekbûna Civakî» ye. Ev qanûn ji 12 maddeyan pêk tê. Li gorî qanûnê, divê rêxistinên din ên girêdayî PKKê jî çekan deynin. Qanûn têgeha «rêxistinên girêdayî» bikar tîne. Ev têgeh li derveyî sînorên Tirkiyeyê pirseke girîng derdixe pêş: kategoriya «rêxistinên girêdayî PKKê» dê çiqas fireh bibe? Hikûmet û şirovekar gelek caran Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK) wek şaxekî PKKê nîşan didin. Lê PJAK vê binavkirinê red dike.

Endamê Encûmena Rêveber a PJAK û Berdevkê wê Rêwar Avdanan got, qanûna ku li Tirkiyeyê hatiye pejirandin «rasterast» bi rêxistina wan ve girêdayî nîne.

PJAK rêxistineke siyasî û çekdar a kurdên Îranê ye. Ew bi giranî li Rojhilat çalak e. Di bernameya xwe de dinivîse ku ji aliyê îdeolojîk ve li ser heman xeta felsefeya siyasî ya Ocalan e. PJAK ji salên 2000î ve çalakiyên çekdarî pêk tîne. Rêxistin li Îranê daxwaza mafên siyasî û çandî yên kurdan dike.

PJAK: Em şaxê PKKê nînin

Hin kes dibêjin PJAK dûmahika PKKê ya li Îranê ye. Lê Avdanan li dijî vê nêrînê radiweste. Wî got rêxistin ji aliyê siyasî û rêxistinî ve serbixwe ye. Avdanan gotinên «PJAK şaxekî PKKê ye» wek «vegotinên şaş» binav kir. Wî tekez kir ku biryarên PJAKê ji aliyê xwe ve têne standin.

«PJAK partiyeke siyasî ya kurdan e ku li Rojhilat û Îranê serbixwe çalak e. Feshkirina PKK/KCKê rasterast bi PJAK ve girêdayî nîne.»

Lê belê, Avdanan girêdana PJAK bi ramana siyasî ya Ocalan re red nekir.

«Ji aliyê cîhanbîniyê û felsefeya têkoşînê ve, PJAK bi ramana Rêber Apo [Abdullah Ocalan] û bi xeta wî bawer dike.»

Avdanan got, PJAK dixwaze têkoşîna xwe li Îran û Kurdistanê bidomîne. Ew van rêbazan wek «siyaseta demokratîk» binav dike. Wî got têkoşîna çekdarî tenê dê di rewşên ku rêxistin wan wek parastina xwe ya rewa dibîne de bimîne.

«Divê pêvajo tenê wek çekdakirinê neyê dîtin»

Avdanan got, divê hewldana li Tirkiyeyê tenê wek pêvajoyeke teknîkî ya çekdakirinê neyê dîtin. Li gorî wî, qanûna çarçove tenê wê demê dibe vekirineke siyasî ya girîng, heke bibe sedema veguherîneke pirralî li Tirkiyeyê.

«Qanûna çarçove gaveke girîng e di guherîn û veguherînên li Tirkiye û Kurdistanê de. Lê hê jî têrê nake û kêmasiyên wê yên cidî hene.»

Li gorî Avdanan, pirsa bingehîn ev e: gelo Tirkiye dikare ji astengiya siyasî ya nêzî sedsalekê derkeve? Gelo ew dikare pirsgirêka kurd ji qada siyaseta ewlehiyê derxîne û bibe qadeke hiqûqî û siyasî?

Avdanan got, ev yek bi tena serê feshkirina rêxistineke çekdar pêk nayê. Wî got divê nasnavî û statuya siyasî ya kurdan bi qanûnî bêne nasîn. Divê reforma makeqanûnê bê kirin. Divê derbasî pergaleke were kirin ku wî wek «komara demokratîk» binav dike.

Li gorî Avdanan, heke veguherîneke wisa pêk were, kurd êdî wek «kartek zextê» ya herêmî nayên dîtin. Kurdistan jî dikare bibe «koridor û pirek ku demokrasiyê li Rojhilata Navîn bi hev ve girê dide».

Lê Avdanan got, heke Enqere pirsgirêka kurd wek pirsgirêkeke ewlehiyê bibîne, wê çaxê çekdakirin ê ne mayînde be.

Îdiaya tevlêbûna endamên PKKê bi PJAK re

Feshkirina bihêvî ya PKKê, pirseke din jî derdixe pêş: heke endam nexwazin an nikaribin vegerin Tirkiyeyê, wê çi biqewime? Yek ji senaryoyên gengaz ev e ku hin endam tevlî rêxistinên din ên kurdên çekdar bibin, tevî PJAK jî.

Lê Rêwar Avdanan vê texmînê red kir. Wî got pêvajoyeke siyasî ya serkeftî divê ewqas berfireh be ku endamên PKKê vegerin Tirkiyeyê û beşdarî jiyana siyasî bibin.

«Fikra vir ne ew e ku mirov bi awayekî pasîf vegerin malên xwe. Berevajî vê, dê şêwazeke nû ya têkoşînê dest pê bike. Kurd dê ne tenê li Kurdistanê, li navenda Tirkiyeyê jî beşdarî siyasetê bibin.»

PJAK hebûna xwe li Rojhilat didomîne

PJAK vê îhtîmala veguherînê li Tirkiyeyê piştgirî dike. Lê di derbarê hebûna xwe ya rêxistinî an leşkerî de, ji bo demeke kurt PJAK tu nîşana guherînê nade.

Li ser pirsa gelo piştî feshkirina PKKê, PJAK ê hebûna xwe li Çiyayê Qendîl bidomîne an na, Rêwar Avdanan bersiveke kurt da:

«Em ê li hemû qadên ku hebûna me pêwîst e, têkoşîna xwe bidomînin.»

Li gorî daxuyaniyên Avdanan, ne feshkirina PKKê, lê pêşketinên siyasî yên li Îranê dê pêşeroja PJAKê diyar bikin.

Têkoşîna çekdarî ya PJAKê bi bingehî li dijî dewleta Îranê ye. Hin kes pêvajoya li Tirkiyeyê wek derbasbûna ji têkoşîna çekdarî ber bi danûstandinê ve dinirxînin. Ev yek pirsekê derdixe pêş: heke Îran jî pêvajoyeke wisa pêşniyar bike, gelo PJAK ê wê binirxîne?

Rêwar Avdanan vê îhtîmalê red nekir:

«Heke Komara Îslamî ya Îranê pêşniyarek wisa bike, emê lê binêrin. Divê ev pêşniyar amadekariyeke rastîn û plansaziyek nîşan bide. Divê îradeyeke cidî ji bo guherîneke bingehîn li Îranê hebe. Heke em bawer bikin ku ev pêvajo li gorî berjewendiyên miletê kurd e, emê wê lêkolîn bikin. Paşê emê li gorî xeta xwe, planên xwe û bernameya xwe tevbigerin.»

PJAK peyameke wisa nade ku dê li hember danûstandinê rasterast bê feshkirin. Avdanan vê îhtîmalê bi guherîneke demokratîk a bingehîn û nasîna mafên siyasî, çandî, aborî û civakî yên kurdan ve girê dide.

«Heke li Îranê pêvajoyeke wisa ya çareseriya demokratîk û siyasî dest pê bike, emê jî wê bi kêfxweşî pêşwazî bikin. Lê berevajî Tirkiyeyê, li Îranê heta niha tu nîşana guherîneke wisa xuya nebûye.»

Daxuyaniyên Avdanan bersiva pirsa ka Tirkiye dê têgeha «rêxistinên girêdayî PKKê» ya di qanûna nû de çawa şîrove bike, nedan.

Çavkanî: Rûdaw