Kurtulmuş sînorên Zagona Çarçoveyê eşkere kir: Îmralî û gerdûnên bilind derveyî berfirehiyê ne
Serokê TBMM Numan Kurtulmuş, di pêvajoya «Tirkiyeya Bêterorê» de, li ser awayê cihanîbûna Zagona Çarçoveyê hûrgiliyên balkêş parve kir
RastinewsSerokê TBMM Numan Kurtulmuş hin hûrgiliyên girîng eşkere kir. Wî behsa awayê cihanîbûna Zagona Çarçoveyê kir, ku di çarçoveya pêvajoya «Tirkiyeya Bêterorê» de hatiye pejirandin. Kurtulmuş got, ev zagon tenê ji bo PKK, PYD û KCK'ê hatiye amadekirin. Wî got, gerdûnên bilind ên rêxistinê, tevî Îmralî, ê ji vê zagonê sûd wernegirin. Kurtulmuş ragihand: ji bo destpêkirina cihanîbûnê, divê pêvajoya raxistina çekan û helwesandina rêxistinê ji aliyê yekîneyên ewlekariyê ve bê diyarkirin. Piştre divê Meclîsa Ewlekariya Neteweyî (MGK) vê yekê bipejirîne.
Kurtulmuş di Civîna 17. Îrade Neteweyî de axivî. Civîn li Navenda Giştî ya MÜSİAD'ê, bi navê «Tirkiyeya Bêterorê», hat lidarxistin.
Di gotara xwe de Kurtulmuş behsa pêvajoya «Tirkiyeya Bêterorê» kir. Wî behsa Zagona Çarçoveyê jî kir, ku di vê çarçoveyê de derketiye.
Kurtulmuş behsa berfirehiya zagonê kir. Wî got kî dê ji vê zagonê sûd wergire, di kîjan mercan de dê bê cihanîn. Herwiha wî behsa çavdêriya pêvajoyê jî kir. Kurtulmuş diyar kir ku ev ne rêziknameyeke giştî û daîmî ye. Ev zagon ji bo rêxistinên taybet û ji bo demeke diyar hatiye amadekirin.
Di zagonê de sê sîgorte hene
Kurtulmuş got, cihanîbûna Zagona Çarçoveyê ne rasterast û ne jî bêmerc e. Wî got di zagonê de «sê sîgorte» hene.
Li gorî Kurtulmuş, di qonaxa yekem de divê rêxistin bi hemû hêmanên xwe ve xwe helwesîne. Divê çekên xwe jî raxîne.
Kurtulmuş got, tenê daxuyaniya rêxistinê têrê nake. Divê helwesandin û bêçekbûn ji aliyê yekîneyên ewlekariyê yên dewletê ve bê diyarkirin.
Di qonaxa din de, divê ev diyarkirin ji aliyê Meclîsa Ewlekariya Neteweyî ve bê pejirandin.
Kurtulmuş ev mekanîzma wek yek ji sîgorteyên bingehîn ên cihanîbûna zagonê nîşan da.
Kurtulmuş: Zagon tenê ji bo PKK, PYD û KCK'ê ye
Kurtulmuş behsa nîqaşên li ser berfirehiya Zagona Çarçoveyê jî kir. Wî got ev zagon li ser rêxistinên din nayê cihanîn.
Kurtulmuş diyar kir ku ev zagon ji bo PKK, PYD û KCK'ê hatiye amadekirin. Wî bal kişand ser wê yekê ku ev rêziknameyeke demkî ye.
Kurtulmuş got, piştî ku were diyarkirin ku mercên pêwîst pêk hatine, dê maweyeke şeş mehan dest pê bike. Wî got di vê maweyê de kesên ku ji rêxistinê veqetin û çekên xwe raxin, dikarin li gorî mercên diyarkirî ji zagonê sûd wergirin.
Li gorî vê yekê, divê kes ji xeynî raxistina çekan, dev jî ji çalakiyên rêxistinî berde. Divê ev yek jî bi awayekî fermî were ragihandin.
Deriyê ji bo gerdûnên bilind, tevî Îmralî, girtî ye
Beşa herî balkêş a axaftina Kurtulmuş li ser kadroyên bilind ên rêxistinê bû.
Serokê TBMM bi eşkereyî got, Zagona Çarçoveyê bi vê şeklê ya niha gerdûnên bilind nagire nav xwe.
Kurtulmuş wiha got:
«Ne mimkun e ku tu berpirsiyarê bilind ê rêxistinê, tevî Îmralî, bi vî awayê zagonê sûd wergire. Ango rêveberiya bilind ji vê dûr e.»
Bi vê axaftinê Kurtulmuş diyar kir ku ne tenê Abdullah Ocalan, kesên din ên di rêveberiya bilind a rêxistinê de jî ê derveyî vê zagonê bimînin.
«Ji kesê ku dibêje 'Ez ê çekê xwe raxim' re, meyê bigota 'Neke'?»
Kurtulmuş bersiva rexneyên li ser pêvajoya raxistina çekan jî da. Wî got rêxistinek ku nêzî 40 salan li dijî Dewleta Komara Tirkiyeyê şer kiriye, êdî dixwaze çekên xwe raxîne. Kurtulmuş got tebiî ye ku dewlet vê îradeyê binirxîne.
Kurtulmuş wiha domand:
«Rêxistina ku çek di destê xwe de ye û zêdetirî 40 salan li dijî Dewleta Komara Tirkiyeyê şer kir, niha dibêje 'Ez ê çekê xwe raxim.' Meyê bigota 'Çekên xwe raneke'? Heke tu yê çekan bireşînî, were, rê û rêbaz eva ye.»
Kurtulmuş got, armanca bingehîn a pêvajoyê ne tenê hilweşandina strukturê çekdar e. Divê li Tirkiyeyê mercên siyasî û civakî werin avakirin. Bi vî awayî, tu welatiyê kurd êdî bi tu sedemî neçe çiyê.
«Bihayê terorê ji bo Tirkiyeyê 3 trîlyon dolar e»
Kurtulmuş got, pêvajoya pevçûnê ya nêzî nîv sedsalî, ji xeynî encamên mirovî, bihayekî giran ê aborî jî ji bo Tirkiyeyê derxistiye holê.
Kurtulmuş got dehan hezar kes jiyana xwe wenda kirin. Bajar û gund jî zerar dîtin. Wî hejmar jî li ser bilançoya aborî ya pevçûnê da.
Kurtulmuş got, li gorî hesabê herî nizm, «bihayê alternatîf ê terorê» ji bo Tirkiyeyê digihîje asta 3 trîlyon dolaran.
Kurtulmuş bibîr xist ku di sala 2013an de ev biha 1,3 trîlyon dolar hatibû hesibandin. Wî got bi derbasbûna salan re ev hejmar pir zêdetir bûye.
Kurtulmuş: Deng ê Meclîsê nîşana lihevkirina civakî ye
Kurtulmuş behsa piştgiriya ku li Meclîsê ji Zagona Çarçoveyê re hatiye dayîn jî kir. Wî got girîng e ku aliyên siyasî yên cuda li dora armanca «Tirkiyeya Bêterorê» li hev bikin.
Kurtulmuş piştgiriya Meclîsê wek nîşana lihevkirina civakî binirxand. Wî wiha got:
«Zagoneke ku 467 parlamenteran dengê erê dane, di eslê xwe de wêneyeke rasterast a lihevkirina milet e.»
Kurtulmuş got pêşketinên herêmê ji bo Tirkiyeyê îmkanên nû jî derdixin holê.
«Bila li tu çiyayî, li tu deştê deng ê çek nemîne»
Kurtulmuş got ev pêvajo bi hevkariya «aqilê dewletê û wîjdana miletî» tê meşandin. Wî got armanc bidawîkirina temam a pevçûna çekdar e.
Kurtulmuş axaftina xwe wiha domand:
«Êdî bila li tu cihê vî welatî, li tu çiyayî, li tu deştê deng ê çekan nemîne. Bila li tu bajarî bombe neteqin. Bila li tu derê mirov nebin qurbanê terorê. Bila mirovên vî welatî bi yekîtî û biratî rê li pêş xwe bidomînin.»
Axaftinên Kurtulmuş girîng bûn. Bi vî awayî Enqere sînorên cihanîbûna Zagona Çarçoveyê zelaltir eşkere kir.
Ji aliyekî ve, ji bo kesên ku çekên xwe raxin û dev ji çalakiyên rêxistinî berdin, di maweyeke şeş mehan de rê ji sûdwergirtina zagonê re hate vekirin. Ji aliyê din ve, hate ragihandin ku gerdûnên bilind, tevî Îmralî, ê derveyî vê rêziknameyê bimînin.
Program bi diyariyekê bidawî bû. Serokê Desteya Mituweliyan a Weqfa Saziyên Xêrxwaz ên Tirkiyeyê Bilal Erdoxan, tabloyeke xetê ya ku ayeta 40an a Sûreya Îbrahîm lê nivîsandî bû, da Kurtulmuş. Piştre wêneyek bîranîn hate kişandin.