Bahçelî gazî li lezgîniyê kir: «Dema me ya wendakirinê tune»
Serokê Giştî yê MHP'ê Devlet Bahçelî got, piştî pejirandina qanûna çarçoveyê ya di TBMM'ê de, êdî çav li qonaxa cîbicîkirinê ne. Wî xwest gavên hiqûqî û îdarî bêyî dereng bêne avêtin.
RastinewsSerokê Giştî yê MHP'ê Devlet Bahçelî got, piştî ku TBMM'ê qanûna çarçoveyê pejirand, êdî çav li qonaxa cîbicîkirinê ne. Wî xwest gavên hiqûqî û îdarî bêyî dereng bêne avêtin.
Bahçelî got divê saziyên dewletê bipejirînin û teyîd bikin ku çek û kapasîteya rêxistinî ya PKK'ê qediyaye:
«Dema me ya wendakirinê tune ye.»
Bahçelî pêvajoyê wek «meseleyeke ewlekariya neteweyî ya pirtebeqe» bi nav kir. Wî got ev qonax ne dawî ye, «destpêka qonaxeke nû» ye.
Daxuyaniya Serokê Giştî yê MHP'ê Devlet Bahçelî wiha ye:
«Meclîsa me ya Gazî bi vîna netewî Qanûna Xurtkirina Hevgirtina Neteweyî û Yekbûna Civakî pejirand. Ev qanûn encama hiqûqî ya vê pêvajoyê ye. Ew berhevoka tecrûbeya Dewleta Komara Tirkiyeyê ya li dijî terorê ye. Ew encama demên dijwar in, ku bi salan li ser bêtaketiya miletê me bar bûne. Ew encama bedelên giran in, ên ku bi xwîn û canê zarokên welêt hatine dayîn. Di heman demê de ew berhema pîşesaziya berevaniyê ya neteweyî ye, pîşesazîyeke bi bandor, tirsonek û navdar. Û herwiha ew encama pêwîstiya rakirina wan kesan e ku terorê xwedî dikin, çi ji derveyî sînoran, çi ji hundirê welêt, çi siyasî, çi civakî, çi çekdar bin.
Paklakirina Tirkiyeyê ji terorê ne tenê meseleya bêçekkirina çekdarên çiya ye. Ne tenê qelskirina kapasîteya rêxistinî ye. Ev pêvajo divê axa siyasî, civakî û jeopolîtîk a ku dikare terorê ji nû ve biguncîne jî hişk bike. Divê damarên nakokî û dijminahiyê yên ku dixwazin bi hincetên etnîkî an mezhebî têkevin nav miletê me jî werin birîn. Herwiha divê serwerî û hiqûqa dewletê li seranserê welêt, bêyî tevlêbûna tu hêzeke neqanûnî, tu wekîl an xwediyên hesabên derve, bêqusûr serdest be. Ji ber vê yekê, ev meseleyeke ewlekariya neteweyî ye ku gelek qat lê hene.
Vîna Tirkiyeya Bêterorîzmê, ku me cara pêşî di 22'ê Cotmeha 2024'an de li Civîna Komeleya Partiya Tevgera Netewî got, ji vê rastiyê tê. Serekaniya wê ya ramanî, siyasî û stratejîk li vir e.
Wextê rastiya me nîşan da. Li deverên li dora Tirkiyeyê, rêxistinên terorîst û hêzên wekîl di şerên bandora jeopolîtîk de tên bikaranîn. Cudahiyên etnîkî û mezhebî dibin amûrên hesabên herêmî. Di van şert û mercan de, çareserkirina meseleya terorê bi vîna neteweyî ya Tirkiyeyê bû pêwîstiyeke jiyanî ya neteweyî. Nema dikaribû were paşxistin.
Êrişên Îsraîl û Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê li ser Îranê dest pê kirin. Bersivên Îranê yên li dijî welatên sêyemîn û armancên leşkerî yên li herêmê pêvajo berfireh kirin. Ev tevlihevî nîşan da: nakokiyeke herêmî bi lez derbasî sînoran dibe û dibe zincîreke krîzan ku bi hev ve girêdayî ne.
Ev pevçûn êdî ne tenê pêşeroja herêmê, îstîqrara global jî li ber tehdîdê hişt. Bandora wê ji dabînkirina enerjiyê heta bazirganiya cîhanê belav bû.
Şebeka terorê ya Îsraîlê hê jî xwîn li Xezzeyê dirijîne. Wê siyaseta êriş û pevçûnê heta Libnan û Îranê jî berfireh kir. Ji aliyê din ve, bersiv û gavên Îranê yên li dijî welatên sêyemîn hene. Îran keştîgeriya di Tengava Hurmuzê de asteng kir û gefên xwe li Kendavê belav kir. Van hemûyan nîşan da: agirê li herêma me dikare welatên nû, eniyên nû û qadên pevçûnê yên nû jî bişewitîne.
Ji ber van şert û mercan, girtina hemû kelehên ku terorê li eniya hundir a Tirkiyeyê vekiriye, bû meseleyeke jiyanî.
Ji ber vê yekê armanca Tirkiyeya Bêterorîzmê hat avakirin. Mebest ev e: ji destê wan kesên ku bi salan vê amûra xwînrêj a tevlêbûna jeopolîtîk birêve dibirin, wê amûrê her û her bistînin.
Ev pêvajo bi gazîkirina me ya 22'ê Cotmeha 2024'an dest pê kir. Bi belavbûn û terikandina çekan a PKK'ê eşkere bû. Bi destwerdana TBMM'ê, ev mesele ket bin kontrola vîna neteweyî. Her qonax li ser qonaxa berê ava bû. Ev pêvajo bi xwendina rast a şert û mercên herêmî yên Tirkiyeyê hat sazkirin.
Vîneke tevayî ku bazûyê dewletê yê neşikestî û yekbûna civakî, armanca Tirkiyeya Bêterorîzmê û xewna «Herêma Bêterorîzmê» li ser heman rêyeke stratejîk civand, herî dawî hat jiyîn.
Bi vîna Meclîsa me ya Gazî, armanca Tirkiyeya Bêterorîzmê bingehek hiqûqî girt. Ji niha û pê ve, rêber ev e: bêla terorê ya ku bedelên giran li Dewleta Komara Tirkiyeyê da, ji jiyana dewlet û civakê bi tevahî derxin. Ev bar li ser milê nifşên pêş ve neyê hiştin. Divê tu armanceke ku bi çekan nehatiye gihîştin, bi rengên din an amûrên din nema were çêkirin.
Avahiya yekgirtî ya Dewleta Komara Tirkiyeyê, awayê rêveberiyê yê li ser serweriya neteweyî hatiye avakirin, yekîtiya welêt û miletê ku nayê perçekirin, dîroka hevbeş û xewna pêşerojê ya miletê tirk; van hemûyan nabe bibin mijara danûstandinê.
Qanûna ku hat pejirandin, mekanîzmayên hiqûqî vedihewîne. Ev mekanîzma dê piştî vê yekê bikevin xebatê: saziyên dewletê yên salahiyetdar pêwîst e bipejirînin û teyîd bikin ku hebûna fîzîkî ya rêxistina terorîst û avahiyên girêdayî wê qediyaye, çek û mühîmata di destê wan de hatiye radestkirin, û şiyana fermandarî û birêvebirina rêxistinî winda bûye. Ev yek armanca qanûnê bi zelalî nîşan dide.
Pêwîstî bi kêşan, çewisandin û gotinên bêwate yên bi rengê hestiyarî tune. Pêwîstî bi lîstikên siyasî jî tune. Divê meriv vê qanûnê ne bi nêrîneke berî-biryar a «muxalefeteke» sexte, lê bi peyv û gotinên wê û bi encamên girîng ên ku dê ji bo miletê tirk peyde bike, ji aliyê miletê tirk û Dewleta Komara Tirkiyeyê ve bixwîne.
Divê tu guman, ne mezin ne biçûk, li ser bîranîna şehîdên me yên hêja û fedakariya gazîyên me yên qehreman, cihekî di hişan de nebîne.
Heke îro Tirkiye gihiştibe hêzeke ku bikaribe terorê bihavêje dîrokê, sedema wê ev e: xwîna pîroz a şehîdên me yên hêja, ên ku bi canê xwe her tabûra axa welêt parastin; fedakariya çîroknivîs a gazîyên me yên ku şopên teqînê û perçeyên şarapnelê di laşê xwe de digirin; têkoşîna bi salan a Hêzên Çekdar ên Tirk, Rêxistina Ewlekariyê, Jandarma, koruciyên ewlekariyê û hemû hêzên din ên ewlekariyê, ku xwedî dîrokeke sê hezar salî ne; û berxwedana ku miletê me nîşan da.
Rakirina terorê bi tevahî dê nîşana herî zelal be: têkoşîna qehremanên me yên vê axê kirin welatê me, ne betal çûye. PKK û hemû şaxên wê dê di rûpelên tarî yên dîrokê de bimînin.
Nabe ku were jibîrkirin: qonaxa ku bi pejirandina qanûnê hat gihîştin, ne dawî ye. Ev destpêka qonaxeke nû ye, qonaxeke ku divê meriv ji hêla hiqûqî û îdarî ve hîn zêde hişyar be.
Dema me ya wendakirinê tune ye.
Piştî ku qanûn ket meriyetê, divê pêvajoyên hiqûqî û îdarî yên pêşbînîkirî di kurttirîn dem de bêne cîbicîkirin. Divê valahiyeke salahiyetê an lihevhatinê di navbera saziyan de peyda nebe. Û divê tu kes vê derfeta dîrokî neguhezîne qada îstîsmara eniyên, gotin û axaftinên ne-netewî.
Rêya Tirkiyeyê zelal e.
Armanca Tirkiyeya Bêterorîzmê, yek ji şertên destpêkê yên meşa mezin a Tirkiyeyê ye, ku ji niha û pê ve dest pê dike.
Herêmên me yên ku bi salan di bin siya tirsa terorê de nikaribûn potansiyela xwe ya aborî, civakî û mirovî bi tevahî bikar bînin, dê êdî bi îmkanên veberhênan, hilberîn, pîşesazî, çandinî, geştiyarî, perwerde û kar û xebatê re bên hev. Dûrahiyên çêkirî yên di navbera dewlet û welatiyan de dê werin rakirin. Hemwelatîbûna Dewleta Komara Tirkiyeyê dê li ser dîroka hevbeş, çarenûs û xewna jiyana bihevre hîn zêde bihêz bibe. Ev dê encamên konkret ên rakirina daîmî ya terorê bin.
Helbestvanê me yê rehmetî Ziya Gökalp gotibû: «Ez ji Xwedê tenê du tiştan dixwazim: bila welatê min bextewar be, bila mala min dilşad be.» Ev dua, kurtebêjeya herî sade û herî samîmî ya xewna Tirkiyeya Bêterorîzmê ye jî.
Hêvî dikim ku ev qonaxa dîrokî ji bo miletê me yê hêja, ji bo Dewleta Komara Tirkiyeyê û ji bo aramî, îstîqrar û selameta herêma me encamên xêrê bîne. Şehîdên me yên hêja, ên ku ji bo yekîtiya welêt û berdewamiya dewletê canê xwe feda kirin, bi rehmet û spasî tînim bîra xwe. Rêz û spasiyên xwe pêşkêşî gazîyên me yên qehreman dikim.»