Mesud Barzani: Kürdistan halkının çıkarı bütün çıkarlardan büyüktür

Rastinews — Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) lideri Mesud Barzani, 9 Kasım'da Kürdistan Bölgesi'ndeki siyasi gelişmelere ilişkin bir mesaj yayımladı. Barzani, Kürdistan Yurtseverler Birliği'nden (KYB) KDP ile bir araya gelerek sorunları çözmesini ve bölgedeki siyasi krize son vermesini istedi.

Barzani mesajında, "Kürdistan halkının çıkarları, diğer bütün çıkar ve hedeflerden daha büyüktür" dedi.

Mesaj, KYB'nin Kürdistan Bölgesi Hükümeti (KBH) kabinesinden çekilme kararını açıklamasından dört gün sonra geldi.

“Geniş tabanlı ve ulusal bir hükümet"

Barzani, KYB'nin yanı sıra Kürdistan Bölgesi'ndeki diğer siyasi tarafların da sürecin aşamalarına katılmasını istediğini belirtti. Partilere birlikte geniş tabanlı ve ulusal bir hükümet kurma çağrısında bulundu.

Barzani, kurulacak hükümetin "Kürdistan halkının talep ve beklentilerine yanıt vermesi" gerektiğini ifade etti.

Mesajda Kürdistan Parlamentosu'nun 4 Kasım'daki oturumuna ya da KYB'nin parlamentoyu tanımama kararına değinilmedi. Barzani, sorunların hangi zemin üzerinde çözüleceğine ve görüşmeler için bir takvime dair de bilgi vermedi.

KYB'nin Barzani'nin çağrısına ilişkin bir açıklaması mesajın yayımlandığı saatlerde kamuoyuna yansımadı.

Parlamento oturumu krizi derinleştirdi

Kürdistan Parlamentosu, 4 Kasım'da yaklaşık iki yıllık aradan sonra KDP'nin girişimiyle toplanmıştı. Oturuma 100 milletvekilinden 51 kişilik yeter sayının bir fazlası olan 52 milletvekili katılmıştı.

Rûdaw'ın aktardığına göre KYB, Yeni Nesil Hareketi, Kürdistan İslami Birliği, Ulusal Duruş Hareketi (Helwest), Goran ve Kürdistan Adalet Topluluğu oturumu boykot etme kararı almıştı. Buna rağmen üç KYB'li, üç Yeni Nesil'li ve iki Helwest'li milletvekili oturuma katılmış, kendilerini "bağımsız" olarak tanımlamıştı.

Oturumda KDP'li Vala Ferid parlamento başkanlığına, Hristiyan kotasından Rami Nuri başkan yardımcılığına, Türkmen kotasından Muna Kahveci divan kâtipliğine seçilmişti.

Mesud Barzani aynı gün yayımladığı mesajda parlamentonun yeniden işlerlik kazanmasını memnuniyetle karşılamış, adımın "hiçbir kişi ya da partiye karşı olmadığını" söylemişti. KDP Sözcüsü Mahmud Muhammed ise parlamentonun iki yıllık felcinden KYB ile Yeni Nesil'i sorumlu tutmuştu.

KYB: "Bu hükümet başarısız oldu"

KYB, oturumu "yasa dışı" ve "tek bir partinin iradesini dayatma girişimi" olarak nitelendirmiş, bu oturumlardan çıkacak hiçbir parlamento ve hükümeti tanımayacağını açıklamıştı. Parti, bazı milletvekillerinin oylarının satın alma, tehdit ve baskıyla etkilendiğini iddia etmişti.

KYB Genel Sekreteri Bafıl Talabani, 5 Kasım'da yayımladığı video mesajla partinin kabineden çekildiğini duyurmuştu. Talabani, "Bu hükümet başarısız oldu" demiş, KYB'nin kaynaklarını Silêmanî ve Helepçe'deki hizmetlere yönlendireceğini söylemişti.

Şarku'l Avsat'ın aktardığına göre KYB yöneticisi Mahmud Hoşnav, partinin Silêmanî için Hewlêr'den idari bağımsızlık talep edebileceğini belirtmişti. Talabani de rakiplerinin bir başbakan ya da bakan ataması halinde KYB'nin Silêmanî'de kendi karşılığını atayacağını söylemişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü 7 Kasım'da Rûdaw'a yaptığı açıklamada Washington'ın "güçlü ve dayanıklı bir Irak Kürdistan Bölgesi"ni desteklediğini söylemiş, tüm tarafları hızlı ve yapıcı adım atmaya çağırmıştı.

## Hükümet iki yıldır kurulamıyor

Ekim 2024 seçimlerinde KDP 39, KYB 23, Yeni Nesil Hareketi 15 sandalye kazanmıştı. Parlamento, Aralık 2024'teki ilk oturumundan bu yana büyük ölçüde işlevsiz kalmıştı.

KDP, parlamentonun hükümet görüşmelerinden bağımsız çalışması gerektiğini söylerken KYB, önce kilit makamlar üzerinde uzlaşılmasını şart koşmuştu. Rûdaw'a göre KYB, onuncu kabinenin yarısını talep ediyor.

Temmuz 2019'dan bu yana görevde olan dokuzuncu kabine hâlâ yerini yeni hükümete bırakmadı. Irak Federal Yüksek Mahkemesi, mevcut hükümetin statüsünü geçici hükümete çevirme talebini içeren davada kararını Ekim sonunda ikinci kez ertelemiş, karar için 14 Aralık'ı belirlemişti.

KDP ile KYB, 1994-1998 yıllarındaki iç savaşın ardından Kürdistan Bölgesi'ni uzun süre Hewlêr ve Silêmanî merkezli iki ayrı yönetimle idare etmiş, iki yönetim ancak 2006'da birleştirilebilmişti.