Ankara ve Bağdat'tan Şengal açıklaması: Başika devredilecek, "PKK unsurları" bölgeden çıkarılacak
Türkiye ve Irak, Şengal'de "PKK unsurlarının varlığına son verilmesi" için atılan adımların süreceğini ortak açıklamayla duyurdu. Türkiye ise Musul yakınlarındaki Başika-Zilikan Üssü'nü Irak federal hükümetine aşamalı olarak devretmeye başlayacağını açıkladı.
RastinewsTürkiye ve Irak'ın ortak basın açıklaması bugün Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yayımlandı. İki ülke açıklamada Şengal'de "devlet otoritesinin bütünüyle tesisi" konusundaki ortak iradesini teyit etti.
Açıklamaya göre bu adımlar, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin 23 Eylül'de New York'ta vardığı mutabakat doğrultusunda sürdürülecek. Metin, Irak makamlarının Şengal'de bugüne kadar attığı adımları "takdire şayan" diye nitelendirdi.
Başika için tarih verilmedi
Türk tarafı, Başika-Zilikan yerleşkesinin Irak Federal Hükümeti'ne aşamalı devri için "üzerine düşen adımları atmaya başlayacağını" duyurdu. Açıklamada devrin ne zaman tamamlanacağı belirtilmedi. Üste kaç asker bulunduğuna dair de bilgi verilmedi.
Taraflar, daha önce üzerinde anlaştıkları Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesi'nin çalışmaya başlamasına da karar verdi. Komite Şengal'deki sürecin ilerleyişini iki ülke adına birlikte doğrulayacak ve denetleyecek.
Hewlêr ve Ezidîler metinde yok
Ortak açıklamada Kürdistan Bölgesi Hükümeti'nin ve Şengal'deki Ezidî kurumlarının rolüne dair bir ifade bulunmuyor. Şengal'in yönetimini düzenleyen 2020 tarihli anlaşmanın taraflarından biri Hewlêr.
Kürdistan Bölgesi İçişleri Bakanı Rêber Ahmed, ekim ayında Şengal'deki düzenlemelerin "Kürdistan Bölgesi Hükümeti ile istişare ve koordinasyon olmadan başarılı olmayacağını" söylemişti. Rastî'nin ulaşabildiği kaynaklarda, ortak açıklamaya ilişkin Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ), Ezidî kurumları ya da Kürdistan Bölgesi Hükümeti'nden henüz bir değerlendirme yer almadı.
YBŞ federal güçlere katılmıştı
Irak hükümeti 26 Ekim'de YBŞ'yi federal güvenlik güçlerine katma sürecini başlatmış, Şengal Dağı'ndaki mevzileri devralmıştı. YBŞ temsilcisi Hacı Teraş, 4 binden fazla kişinin federal güçlere katıldığını söylemişti.
Shafaq News'in aktardığına göre bu düzenleme 2020 Şengal Anlaşması'nın yalnızca güvenlik ayağını kapsıyor. Kaymakamlık ve idari yapı tartışması ise Ninova İl Meclisi'nde sürüyor. Peşmerge komutanı Heyder Şeşo, güçlerinin müzakerelerde yer almadığını açıklamıştı.
Türkiye, Aralık 2015'te Kürdistan Bölgesi Hükümeti ile yaptığı anlaşmayla Musul'un kuzeydoğusundaki Başika'ya üs kurmuştu. Bağdat o dönem 600'e yakın Türk askerinin bulunduğu üssü egemenlik ihlali olarak nitelendirmişti.
PKK, Mayıs 2025'te kendini feshettiğini açıklamıştı. Hareketin güncel yapısı Hareket Yönetimi adıyla anılıyor. Ezidîler 2014'te IŞİD'in soykırımına maruz kalmış, YBŞ o dönemde Şengal'de kurulmuştu.