Boykotu delen dokuz vekille seçilen Vala Ferid'den konsoloslara mesaj: İki yıllık kilit Kürdistan'ın statüsünü tehlikeye attı

Rastinews — Kürdistan Parlamentosu Başkanı Dr. Vala Ferid, seçilmesinin ardından ilk diplomatik temasını Hewlêr'de gerçekleştirdi. Ferid, Kürdistan Bölgesi'ndeki yabancı ülkelerin konsoloslarını ve temsilcilerini parlamentoda kabul etti.

Görüşmede Başkan Yardımcısı Rami Nuri ile Parlamento Sekreteri Muna Kahveci de hazır bulundu. Masadaki başlık, parlamentonun yeniden işletilmesi ve Kürdistan Bölgesi'nin anayasal statüsünün korunmasıydı.

Ferid, parlamentonun 1992 tarihli 1 numaralı yasanın 46, 47 ve 48'inci maddeleri ile iç tüzüğe uygun biçimde yeniden faaliyete geçtiğini hatırlattı. Bu adımın bölgenin statüsünü korumak için zorunlu olduğunu söyledi.

"Gecikme statüyü tehlikeye attı"

Parlamento Başkanı'na göre iki yıllık kilitlenme yalnızca yasama sürecini durdurmadı.

"Bu durum aynı zamanda Kürdistan Bölgesi'nin statüsünün korunması ve bekası açısından da bir tehlike yaratmıştı" dedi.

Ferid, oturumu boykot eden partilere de seslendi. "Tüm fraksiyonlar, yasama ve denetim görevlerini yerine getirmek üzere geri dönmelidir. Parlamentonun yeniden işletilmesi hiçbir siyasi güce karşı atılmış bir adım değildir" diye konuştu.

Parlamento Başkanı, seçildiği gün de boykotçu grupları pazartesi yapılacak oturuma çağırmıştı. Bu oturumda parlamento komisyonlarına aday gösterilecek. Ferid, özellikle hukuk komisyonu kurulmadan parlamentonun işini yapamayacağını vurgulamıştı.

Bileşenlerden destek

Söz alan Rami Nuri ve Muna Kahveci, Ferid'in açıklamalarına destek verdi. İki isim, bölgedeki etnik ve dini toplulukların haklarının güvenceye alınması için parlamentonun işlemesi gerektiğini belirtti.

Diplomatlar da parlamentonun yeniden faaliyete geçmesinden memnuniyet duyduklarını dile getirdi. Avrupa Birliği ayrıca tüm tarafları kapsayan bir siyasi diyalog çağrısı yaptı.

Çoğunluğu boykotçu partilerin vekilleri sağladı

Ferid'in diplomatlara taşıdığı tablo, bir gün önceki oturumun matematiğiyle doğrudan bağlantılı. Bölge seçim yasası, başkanlık divanının 100 sandalyeli parlamentoda salt çoğunlukla, yani 51 oyla seçilmesini şart koşuyor. KDP'nin 39 sandalyesi bu eşiğe tek başına yetmiyordu.

Ferid, Nuri ve Kahveci 52'şer oyla seçildi. Eksik kalan oylar, partilerinin boykot kararına uymayan milletvekillerinden geldi.

KYB listesinden Hewlêr'de seçilen üç milletvekili oturumdaydı. Bunlardan Hardi Selah ile Muhammed Faysal, partiden ayrıldıklarını ve bağımsız hareket ettiklerini daha önce açıklamıştı. Yeni Nesil'den de üç vekil oy kullandı.

Helwest'in iki milletvekili Sazgar Faik ve Sara Muhsin de salondaydı. Hareket, iki ismi partiden ihraç etti. Halk Cephesi ile Kürdistan Bölgesi Koalisyonu'ndan birer vekil ve bileşen kotasından üç milletvekili de oylamaya katıldı.

Kürdistan İslami Birliği'nin (Yekgirtû) yedi milletvekilinden hiçbiri salona gelmedi. Komal ve Goran da oturuma katılmadı.

Tehdit iddiası ve KYB'nin yanıtı

KDP Sözcüsü Mahmud Muhammed, oturumun yasal ve demokratik bir süreçle yapıldığını söyledi. Muhammed'e göre bazı milletvekilleri ve aileleri, oturuma katılmamaları için önceden tehdit edildi.

KYB yetkilisi Salar Mahmud ise AFP'ye yaptığı açıklamada partisinin ortak hareket ve ulusal uzlaşıdan yana olduğunu söyledi. Mahmud'a göre KDP, geçmişte yaptığı hataları yeniden tekrarlıyor.

Kabine iki yıldır kurulamıyor

20 Ekim 2024 seçimlerinde KDP 39, KYB 23, Yeni Nesil ise 15 sandalye kazanmıştı. Milletvekilleri 2 Aralık 2024'te yemin etmiş, ancak başkanlık divanı seçilememişti.

KDP ile KYB, başta İçişleri Bakanlığı olmak üzere kabinedeki kilit görevlerde uzlaşamamıştı. Yeni Nesil bu yılın ocak ayında meclis grubunu KYB ile birleştirmiş, 38 sandalyelik bir blok ortaya çıkmıştı.

Vala Ferid, 2019'da da KYB'nin boykot ettiği bir oturumda beş aylığına geçici başkan seçilmişti.

Rûdaw'ın haberine göre Irak Federal Yüksek Mahkemesi, Kürdistan Bölgesi Hükümeti'nin geçici hükümet statüsüne alınmasını isteyen davada kararı ikinci kez ertelemişti. Mahkemenin dosyayı 14 Aralık'ta görmesi bekleniyor.