Kürt partiler ittifakından çağrı: Jîna Emînî'nin 4. yılında genel grev
İran Kürdistanı Siyasi Güçleri İttifakı (Hevpeymaniya Hêzên Siyasî yên Kurdistana Îranê), Jîna Emînî'nin ölümünün dördüncü yıl dönümüne denk gelen 16 Eylül Çarşamba günü Rojhilat'ta genel grev çağrısı yaptı.
Rastinewsİran Kürdistanı Siyasi Güçleri İttifakı, yayımladığı bildiride Rojhilat halkını 16 Eylül Çarşamba günü genel greve katılmaya çağırdı. Tarih, Jîna Emînî'nin ölümünün dördüncü yıl dönümüne ve "Jin Jiyan Azadî" ayaklanmasının başlangıcına denk geliyor.
İttifak, halktan dükkân ve çarşıları kapatmasını, evlerinde kalarak eyleme destek vermesini istedi. Bildiride siyasi partilere, sivil toplum örgütlerine ve diğer gruplara da çağrıya katılma daveti yapıldı.
Gerekçe: artan baskı ve idamlar
İttifak, çağrının gerekçesi olarak artan ekonomik ve güvenlik baskısını, siyasi ve sivil aktivistlere yönelik tutuklamaların sürmesini ve idam sayısındaki sert artışı gösterdi.
Açıklamada genel grevin yalnızca "Jin Jiyan Azadî" ayaklanmasında yaşamını yitirenleri anma amacı taşımadığı, aynı zamanda Kürt halkının siyasi ve ulusal taleplerinin sürdüğünü gösteren barışçıl bir sivil eylem biçimi olduğu vurgulandı.
İttifak Şubat'ta kurulmuştu
İran Kürdistanı Siyasi Güçleri İttifakı (Hawpeymanî), 22 Şubat 2026'da kurulmuştu. Kurucu üyeleri İran Kürdistanı Demokrat Partisi (PDKÎ/KDPI), Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK), Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK), Kürdistan Mücadele Örgütü (Xebat) ve Kürdistan Emekçileri Komelesi'nden oluşuyor. Bazı kaynaklara göre Abdullah Mihtedî liderliğindeki Komele Partisi de sonradan ittifaka katılarak parti sayısını altıya çıkardı.
Çoğunlukla Başûr'da (Irak Kürdistan Bölgesi) sürgünde bulunan bu partiler, İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı siyasi -zaman zaman askeri- faaliyetlerini koordine etmek ve Rojhilat Kürtlerinin kendi kaderini tayin hakkını savunmak amacıyla bir araya gelmişti.
Emînî'nin ölümü dört yıl önce ayaklanma başlatmıştı
22 yaşındaki Jîna Mahsa Emînî, 16 Eylül 2022'de Tahran'da ahlak polisi tarafından başörtüsü kurallarına aykırı davrandığı gerekçesiyle gözaltına alınmasının ardından hastanede yaşamını yitirmişti. Olayın ardından ortaya çıkan bulgular, Emînî'nin başına darbe aldığına işaret etmişti.
Ölümü, "Jin Jiyan Azadî" sloganıyla tüm İran'a yayılan ve merkezinde Kürt bölgelerinin bulunduğu bir ayaklanmayı tetiklemişti. İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ülke genelinde 473 göstericinin, aralarında 64 çocuğun da bulunduğu, yaşamını yitirdiğini açıklamıştı.
Ölümünün birinci, ikinci ve üçüncü yıl dönümlerinde de Rojhilat kentlerinde esnaf grevleri düzenlenmiş, İran güvenlik güçleri her seferinde bölgeye yoğun asker ve istihbarat sevkiyatı yaparak grevleri önlemeye çalışmıştı. Üçüncü yıl dönümünde Saqqez'deki bir altın madeninde güvenlik görevlilerinin köylülere ateş açması sonucu bir çiftçi yaşamını yitirmişti.