لە جیهانی بڵاوکردنەوەی ئەمریکا دەمەتەقێ لەسەر «جیاکاری دژی نووسەرانی جوولەکە و ئیسرائیلی»
نووسەران و ناوەکانی جیهانی ئەدەب دەڵێن دوای ٧ی تشرینی یەکەم، بەرهەمە خاوەن ناسنامەی جوولەکە یان پەیوەندی ئیسرائیلی لەلایەن دەزگاکانی بڵاوکردنەوە ڕەت دەکرێنەوە. بەرامبەر ئەم بەلاوەنانەی کە باسی لێوە دەکرێت، دەزگای بڵاوکردنەوەی نوێی جوولەکە دادەمەزرێن.
Rastinewsگومانی ئەوەی هەندێک نووسەری جوولەکە و ئیسرائیلی لە ئاژانسەکانی ئەدەبی و دەزگاکانی بڵاوکردنەوە لە ئەمریکا و بەریتانیا تووشی جیاکاری دەبن، دەمەتەقێی لە جیهانی بڵاوکردنەوەدا دروست کردووە.
لە بابەتێکی پامێلا پۆل، ڕۆژنامەنووس، کە لە The Wall Street Journal بڵاو کرایەوە و پشت بە گێڕانەوەی نووسەران، ئەدیتۆر و ئاژانسەکانی ئەدەبی دەبەستێت، ئاماژە کراوە کە بڵاوکردنەوەی بەرهەمە پەیوەست بە ناسنامەی جوولەکە، ئیسرائیل یان سیونیزم، بەتایبەتی دوای ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣، قورستر بووە.
بەپێی هەواڵەکە، هەندێک ئاژانسی ئەدەبی لە ماڵپەرەکانیاندا بە ئاشکرا ڕایانگەیاندووە کە داواکاری لە نووسەرانی «سیونیست» یان ناوەڕۆکی لەو جۆرە قبوڵ ناکەن. ڕاگەیەنراوە کە ئاژانسێک لە مەرجەکانی داواکاریدا دەستەواژەی «نازی و سیونیستەکان داوا نەکەن» بەکارهێناوە.
نووسەرێک کە ژیاننامەی کەسایەتییەکی گرنگی ئیسرائیلی ئامادە دەکات، نوێنەری پێشووی ئامۆژگاری کردووە کە کارەکەی ڕابگرێت تا «کەشی دژی سیونیزم» لە جیهانی بڵاوکردنەوەدا سووک بێتەوە.
مێگ کین نووسەر گوتی ڕۆمانەکەی کە کاراکتەری ئیسرائیلی تێدایە «زیاد جوولەکە» بینراوە و لە دەزگاکانی گەورەی بڵاوکردنەوەدا کڕیاری نەدۆزیوەتەوە. کین گێڕایەوە کە ئاژانسێک پێشنیاری کردووە ئەو توخمانەی جوولەکە کە بۆ ڕووداوی چیرۆکەکە پێویست نین لاببەرێت و ناوی کاراکتەرێک بە ناوی «یائێل» بگۆڕێت، چونکە ئیسرائیل دەهێنێتەوە یاد.
بەپێی ئەو داتایانەی کین کۆکردووە، لە نێوان ٢٠٢٣ و ٢٠٢٤دا ڕێککەوتنی کتێبی خەیاڵی کە باسی جوولەکە، جوولەکەیەتی یان ئیسرائیل دەکەن، ٧٦ لە سەد دابەزیوە. بەڵام هیچ داتایەکی سەربەخۆ نییە کە هەموو کەرتی بڵاوکردنەوە بگرێتەوە و بە شێوەیەکی بێگومان دەریبخات کە بەرهەمەکان بەهۆی ناسنامە یان بۆچوونی سیاسی نووسەران ڕەت کراونەتەوە.
بەرامبەر ئەو بەلاوەنانەی دەگوترێت لە کەرتەکەدا ڕوودەدات، دەزگای بڵاوکردنەوەی نوێش دەستیان بە دامەزراندن کردووە. لەوانە High Line Publishing Studio، Canary Publishing و Meg Keene Books کە سەر بە Wicked Son Press ـە.
High Line Publishing Studio کە نیل بلێر، ناسراو وەک نوێنەری ئەدەبی جەی کەی ڕۆڵینگ، دامەزراندووە، ڕایگەیاند ئامانجی ئەوەیە شوێن بکاتەوە بۆ ئەو نووسەر و بیرۆکانەی دەزگاکانی سەرەکی خۆیان لێ دوور دەخەنەوە. لە نێو کتێبەکانی ئەم دەزگایە، کارێکی ئامۆس هارێل، ڕاپۆرتەری سەربازی هاآرێتس، هەیە کە هەڵەکانی ستراتیژی ئیسرائیل پێش و دوای ٧ی تشرینی یەکەم دەخاتە ڕوو.
Antidote Books کە سەر بە High Line ـە، ڕایگەیاندووە لە بوارەکانی مێژوو، سیاسەت، ئابووری، پەیوەندییەکانی نێودەوڵەتی و کولتوور شوێن بە بۆچوونی جیاواز دەداتەوە. بڵاوکردنەوەی کتێبی هەردوو براندەکە لەلایەن هاشێت، یەکێک لە دەزگاکانی گەورەی بڵاوکردنەوە، ئەنجام دەدرێت.
Canary Publishing خۆی وەک «دەزگایەکی بڵاوکردنەوەی کراوە بۆ دەنگی جوولەکە و سیونیست» پێناسە دەکات و ڕایگەیاند بەتایبەتی ئەو بەرهەمانە هەڵدەسەنگێنێت کە دەڵێت لە جیهانی سەرەکی بڵاوکردنەوەدا ڕەت کراونەتەوە. Meg Keene Books پلانی ئەوە هەیە ساڵانە چوار بۆ شەش ڕۆمان بڵاو بکاتەوە و شوێن بداتەوە بە کاری نووسەرانی جوولەکەی خاوەن بۆچوونی سیاسی جیاواز.
لە لای دیکەی دەمەتەقێکەدا، بەرگری لەوە دەکرێت کە دژایەتی سیونیزم ناتوانرێت ڕاستەوخۆ بە دژایەتی جوولەکە بژمێردرێت. ئەو لایەنانەی دەڵێن ڕەخنە لە سیاسەتەکانی حکوومەتی ئیسرائیل لە غەزە لە چوارچێوەی ئازادی دەربڕینی سیاسیدایە، دەڵێن بڕیارەکانی بڵاونەکردنەوە هەموو کات ناتوانرێت بەڵگەی جیاکاری بێت.
لە بەرامبەردا، نووسەرانی جوولەکە دەڵێن تەنانەت کاتێک ڕەخنە لە سیاسەتەکانی ئیسرائیل دەگرن، چاوەڕوانی ئەوە لێ دەکرێت هەڵوێستێکی ئاشکرا دژ بە بوونی ئیسرائیل بگرن، و ئەگەر نا لە تۆڕەکانی بڵاوکردنەوە دەرەوە دەمێننەوە.
بەڕێوەبەرانی دەزگاکانی نوێ دەڵێن هەوڵەکانیان دەزگای داخراو بۆ تەنها نووسەرانی جوولەکە نابن؛ ئامانج ئەوەیە شوێن بدەنەوە بە نووسەرانی عەرەبی ئیسرائیلی و ناوەکانی لە کەرتی جیاواز کە لەسەر ئیسرائیل، ئێران، ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جوولەکەیەتی کار دەکەن.
تێبینی: بابەتی باسکراو لە New York Times بڵاو نەکراوەتەوە، بەڵکو بە ئیمزای پامێلا پۆل لە The Wall Street Journal بڵاو کراوەتەوە.