Lêkolîna qaçaxçîtiya petrolê gihîşt Zaxoyê: Bexda got dibe ku li Herêma Kurdistanê jî leşker bişîne
Serokwezîrê Iraqê Elî ez-Zeydî fermana hêzên leşkerî da ku bikevin Curf es-Sahar, cihê ku di destê Kataib Hizbullahê ya nêzî Îranê de ye. Li gor berpirsiyarên Iraqî, ev rêxistin ji sala 2021ê ve ji boriyek qelişandî petrola dewletê diqaçixîne û bi sedan milyon dolar qezenc dike.

RastinewsLi Iraqê hat eşkerekirin ku boriya petrolê ya rût li Curf es-Saharê, cihê ku di destê Kataib Hizbullahê de ye, hatiye qelişandin. Li gor berpirsiyarên Iraqî, rêxistin ji petrolê yê diqaçixîne salane bi sedan milyon dolar qezenc dike.
Serokwezîr Elî ez-Zeydî fermana hêzên çekdar da ku bikevin herêmê. Axaftinvanê Hikûmetê Heyder el-Abûdî, ji bo Ajansa Nûçeyan a Iraqê got: «Hêzên çekdar dê bikevin herêma Curf en-Nasrê, biryar hatiye dayin.»
Abûdî got, dema ku ji Kataib Hizbullahê re hatiye dayin ku herêmê bihêlin, «ne dûr e». Lê wî nebêje dema wê dîtin dê bi dawî bibe. Wî jî nebêje eger rêxistin li herêmê bimîne wê çi bibe.
Rapora derizî, palîşgeha veşartî
Lêpirsîn bi raporek îstîxbaratî ya ku di 9ê Mijdarê de derizî dest pê kir. Rapor ji hêla Ajansa Îstîxbarat û Lêpirsîna Federal ve hatiye amadekirin. Ew li ser wêneyên satelaytê yên di navbera 2021 û 2026an de hatine kişandin ava dibe. Wêneyan nîşan dide ku nêzî boriyan petrolê neqanûnî tê kişandin.
Komeleke bilind a ku dawiya hefteyê ket herêmê, delîl dît ku boriyê re hatiye destwerdan. Şop hatibûn veşartin binê axê. Komele li herêmê du palîşgeh, yek tankera û depoyên sotemeniyê dîtin.
Zeydî di 14ê Mijdarê de neh berpirsiyarên ewlehî û petrolê ji kar derxist. Di nav wan de Rêveberê Ewlehiya Babilê û Rêveberê Pargîdaniya Xetên Boriya Petrolê jî hebûn. Wî xwest ku hemû kesên tevlî qaçaxçîtiyê bûne bêne dadgehkirin.
Kataib Hizbullah: «Kampanyaya herî mezin a lêbekirinê»
Kataib Hizbullahê tawanbarî red kir. Rêxistinê got, komeleya ku ketiye herêmê «li boriyan tu destwerdan nedîtiye». Wê Ofîsa Serokwezîrê jî bi belavkirina «raporên derewîn» tawanbar kir.
Rêxistinê hebûna depoyên sotemeniyê û fabrîqaya hilberandinê li herêmê qebûl kir. Got ev ji bo amûrên leşkerî yên xwe sotemeniyê peyda dikin. Diyar kir ku li dijî wan «kampanyaya herî mezin a lêbekirinê» tê meşandin, da ku ew bêne zorkirin çekên xwe deynin.
Ferman Zaxoyê jî digire nav xwe
Fermana Bexdayê ya li dijî qaçaxçîtiyê bi tenê bi Curf es-Saharê re sînordar nîne. Ji hêzên ewlehiyê re hat fermankirin ku di hemû herêmên guman lê heye de tankerên qaçax bisekinînin. Ev ji Zaxoyê li bakur heta Besrayê li başûr dirêj dibe.
Abûdî got, dibe ku ordî bikeve hinek beşên Herêma Kurdistanê jî. Wî eşkere nekir ev dê li ku derê be û di kîjan rewşê de be. Wî got koordînasyon digel Herêma Kurdistanê didome û digel berpirsiyarên ewlehiyê yên federal «nîşaneyên hevkariyeke qebûlbar» hatine dîtin.
Xeta rojane 200 hezar firek dihewîne
Li gor nûçeya Reutersê ya ji Bexdayê, boriya qelişandî firehiya wê 26 înç e. Ew rojane herî kêm 200 hezar firek petrolê rût dihewîne. Du çavkaniyên ewlehiyê yên beşdarî teftîşê bûne, got qaçaxçiyan boriyê qelişandine û petrol dane kaniyên li binê axê hatine kolandin. Amûrên pompeyê ji bo veşartina ji çavdêriya hewayî li hangaran hatibûn veşartin.
Du berpirsiyarên petrolê yên Iraqî got, zû ye ku zirar bê hesabkirin. Sedem ev e ku nehatiye zanîn boriya ji çi wextî ve qelişandî ye. Li gor berpirsiyaran, nirxa petrola ku ji 2021ê ve hatiye kişandin dibe bigihîje bi sedan milyon dolaran.
Herêm ji 2014an ve girtî ye
Curf es-Sahar, nêzî 50 kîlometreyan li başûrê Bexdayê ye. Ew di 2014an de ji DAIŞê hat standin û navê wê bû Curf en-Nasr. Herêm ji wê demê ve girtî hatiye hiştin. Pirraniya niştecihên koçber nekarîbûn vegerin malên xwe.
DYAyê di Gulanê de Cîgirê Wezîrê Petrolê yê Iraqê têxist lîsteya cezayan. Tawana wî alîkariya veguhastina petrola Iraqê ber bi Îranê û komên nêzî Îranê bû. Ji şerê DYA-Îsraîl û Îranê yê ku di Sibatê de dest pê kir, komên nêzî Îranê li banga Zeydî û Serokê DYA Donald Trump ya dayîna çekan nekirin guh.
