Bi erêkirina YNK û PDK, waliya Kerkûkê dîsa çû Eniya Tirkmenan
Serokê Eniya Tirkmenên Iraqê li Kerkûkê, Kahtan Vendavî, bi 14 dengan bû walî. Ji 16 kursiyên meclîsê, heft li ber destê partiyên kurdî ne. Lê dîsa jî waliyatî cara duyem li pey hev çû ser siyasetmedarekî tirkmen.
RastinewsMeclîsa Parêzgeha Kerkûkê roja şemiyê bi civîneke awarte civiya. Meclîsê pêşî îstîfaya Mihemed Seman Axa qebûl kir. Paşê bo walîyê nû kandîd diyar kirin.
Ji 16 endaman, 15 endam beşdarî civînê bûn. Kahtan Vendavî 14 deng wergirt. Ne diyar e kê li dij deng da an jî xwe parve kir.
YNK û PDK di peymanê de ne
Her du partiyên kurdî berî hilbijartinê li ser peymanê hemfikir bûn. Endama YNK Perwîn Fetih roja înê got: «Li ser destnîşankirina Kahtan Vendavî ya ji Eniya Tirkmenan wekî walî, peyman hat kirin.» Endamê PDK Hesen Mecîd Elî jî peyman erê kir. Encama dengdanê jî dîsa Hesen Mecîd Elî eşkere kir.
Di sala 2024an de rewş cuda bû. Wê demê PDK û Eniya Tirkmenan civîna Hotêla Reşîd a li Bexdayê boykot kiribûn. Her du partiyan jî hilbijartina wê civînê li gor qanûnê nedîtibûn.
Di meclîsê de YNK pênc, PDK du kursî hene. Ereban şeş, Tirkmenan du kursî hene. Mesîhî jî bi kursiyeke kuotayê têne temsîlkirin.
Kursî di çileyê de dê biçe Ereban
Waliya Kerkûkê li gor peymana herikbar tê parvekirin. YNK ev peyman di sala 2024an de bi du partiyên ereban îmze kiribû. Eniya Tirkmenan paşê beşdarî vê rêkeftinê bû. Partiyên ereban ji para xwe heşt mehan dan Tirkmenan.
Peyman sala dawî dide aliyê ereban. Tê payîn ku waliyatî di çileyê de biçe ser Ereban. Heke danasîn neguhere, dema wezîfeya Vendavî dê li dora du mehan bimîne.
Li blokê ereban amadekariya kandîdan jixwe dest pê kiriye. Serokê Meclîsa Parêzgehê Îbrahîm Hafiz got sê kandîd li ser masaya danûstandinê hene. Wî got navê herî xurt yê parlamenterê Partiya Teqedûm, Muhêymîn Hemdanî ye.
Seman Axa herdu wezîfe bi hev re dimeşandin
Seman Axa di cotmehê de ket kabîneya Serokwezîrê Iraqê Elî ez-Zeydî, wek Wezîrê Dewletê yê Kêmaniyan. Qanûnên Iraqê destûr nadin ku karmendekî dewletê di heman demê de du wezîfeyan bimeşîne.
Lê Seman Axa ji waliyatiyê dev bernedabû. Di dawiya cotmehê de got heta meclîs cîgirekî tirkmen hilnebijêre, ew îstîfa nake. Çimkî partiyên tirkmen li ser kandîdeke hevpar li hev nekirin, hilbijartin paşde ket.
Serokwezîrtiya Iraqê hefteya borî daxuyaniyek da. Li gor wê daxuyaniyê, Zeydî emir daye ku valahiya rêveberiyê ya li Kerkûkê, di çarçoveya peymanên di navbera hêzan de, zû were çareserkirin.
Li ser qanûna vegera axê, Vendavî li gel kurdan e
Piştî hilbijartinê Vendavî li avahiya waliyatiyê civîneke rojnamegeriyê li dar xist. Got ewê xizmetê ji hemû hêzên Kerkûkê re bike.
Walîyê nû bi dosyeyekê jî tê naskirin, ku tê de bi kurdan re heman helwest girtiye. Dadgeha Bilind a Federal a Iraqê di sibata 2025an de qanûna vegera axê rawestandibû. Ev qanûn dixwest axa di dema Baasê de desteser kirî, bide xwedî kurd û tirkmenan. Vendavî wê demê ji Rûdawê re got ev biryar dê dabeşbûnê li Kerkûkê kûrtir bike.
Li Kerkûkê ji 2017an vir ve waliyatî nakokî ye
Waliya Kerkûkê di navbera 2005 û 2017an de li ber destê YNK bû. Piştî referandoma serxwebûnê ya Herêma Kurdistanê, Artêşa Iraqê û Heşdî Şabî di 16ê cotmeha 2017an de ketin bajêr. Walîyê kurd Necmedîn Kerîm hat avêtin, li şûna wî Rekan Cuburî hat tayînkirin.
Kurdan di hilbijartinên herêmî yên berfanbara 2023an de bûn partiya yekem. Endamê YNK Rêbwar Taha di tebaxa 2024an de li civîna Hotêla Reşîd bû walî. Taha di 16ê avrêla 2026an de îstîfa kir, di heman rûniştinê de Seman Axa bû walî. Taha bû cîgirê walî.
Serokê PDK Mesûd Barzanî wê demê peymanên Hotêla Reşîd «gumanbar» dîtibû. Barzanî got ev peyman îrada dengdêran nepejirandiye.
Li gor nûçeyên Rûdaw û Şafak News, endamên kurd ên meclîsê vê carê beşdarî dengdanê bûn û bûn alî di peymanê de.