Mesrûr Barzanî: Bexda parastina me ya hewayî asteng dike, vekişîna Amerîkayê dubarekirina xeletiya 2011'ê ye
Serokwezîrê Herêma Kurdistanê Mesrûr Barzanî got vekişîna hêzên Amerîkî ji Iraqê dikare herêmê bibe valahiya ewlehiyê ya berî DAIŞê. Herî kêm hezar mûşek û dronên Îranî berê xwe daye Herêma Kurdistanê. Barzanî got Bexda bi qestî herêmê «lawaz dike».
RastinewsSerokwezîrê Herêma Kurdistanê Mesrûr Barzanî bi rojnameya îngilîzî Financial Times re hevpeyivîn kir. Barzanî got vekişîna leşkerên Amerîkî ji Iraqê dubarekirina heman xeletiyê ye. Rêveberiya Barack Obama ev xeletî di sala 2011'ê de kiribû.
Li gor Barzanî, wê demê vekişîna temam a hêzên Amerîkî valahiyek ewlehiyê çêkiribû. Ev valahî rê li ber rabûna DAIŞê vekiribû.
«Bi qestî em têne lawaz kirin»
Barzanî got Herêma Kurdistanê nikare li hember êrîşên mûşek û balafirên bêpîlot pergalek parastina hewayî bikire. Wî got ev yek bi erêkirina hukûmeta federal a li Bexdayê ve girêdayî ye.
Barzanî got: «Dema destûr nayê dayîn ku em çekên pêwîst li hember êrîşên mûşek û dronên pêşketî bidin dest xwe, bi qestî em têne lawaz kirin. Em di ber gefek mezin de dimînin.»
Barzanî bal kişand ser vê yekê: heta tengasiya di navbera Washington û Tahranê de bidome, herêm dê di bin gef de bimîne. Wî got Herêma Kurdistanê ji ber ku hevalbendê Amerîkayê ye, dibe hedef.
Ofîsa serokwezîriyê jî ket ber êrîşê
Li gor nûçeya Financial Times, ji destpêka şerê Amerîkayê li dijî Îranê di sibatê de û vir ve, herî kêm hezar dron û mûşekên Îranî li Herêma Kurdistanê xistine.
Beşek mezin a van êrîşan li kampên komên dijber ên Kurdên Rojhilat û li avahiyên leşkerî yên Amerîkayê bûn armanc. Barzanî eşkere kir ku di nîvê tebaxê de ofîsa wî ya li Hewlêrê jî ketiye ber êrîşê.
Wezareta Derve ya Amerîkayê vekişînê wek «qonaxek nû» bi nav dike. Ew dibêje kapasîteya hêzên Iraqê û Pêşmerge zêde bûye. Lê belê, Washingtonê ji ber êrîşên milîsan, beşek ji personelê ne-pêwîst ê konsolosxaneya xwe ya nû li Hewlêrê vekişand.
«Çekên milîsan pergala federal metirsî dike»
Barzanî hişyar kir: red kirina rakirina çekan a milîsên Şiî dikare pergala federal a Iraqê bixe xetereyê. Ev yek dikare xweseriya ku Kurdan bi têkoşînek dirêj bi dest xistiye jî bixe xetereyê.
Barzanî, sedemgotina Îranê ya bi hebûna komên dijber ên Rojhilat û çalakiyên Amerîka û Îsraîlê, wek «zêde mezinkirî» bi nav kir. Wî got wan çend caran ji Tahranê re gotiye Herêma Kurdistanê ji bo Îranê nabe çavkaniya metirsiyê.
Pisporê Iraqê Toby Dodge, ji London School of Economics, got kêmbûna rola leşkerî ya Amerîkayê dikare vebijarkên Barzanî teng bike. Wî got ev yek dikare Hewlêrê neçar bihêle li hember Tahranê lihevkirinê bike.
Para ji bûçeyê kêmtirî sedî 13
Financial Times balê dikişîne ser vê yekê: para Herêma Kurdistanê ji bûçeya federal ketiye jêrî sedî 13. Herwiha nakokiya di navbera du partiyên Kurd ên sereke de pêvajoya avakirina hukûmetê asteng kiriye.
Barzanî got heke piştî vekişînê rewşa ewlehiyê xerabtir bibe, dibe ku ew neçar bimînin ji hevalbendan bixwazin vegerin herêmê.
Barzanî got: «Civaka navneteweyî dikare ji niha ve gav bavêje da ku aramî biparêze. Divê meriv li benda xerabûna rewşê nemîne. Wek serdema DAIŞê, divê meriv paşê neçar nemîne vegere.»
Koka xweseriyê digihîje 1991'ê
Bingehên statûya niha ya Herêma Kurdistanê di sala 1991'ê de hatin danîn. Wê demê, bi pêşengiya Amerîkayê, herêmek qedexeya firînê hat ragihandin.
Amerîkayê di kanûna 2011'ê de leşkerên xwe yên dawî ji Iraqê vekişandin. DAIŞê di havîna 2014'an de Mûsil girt û gihîşt sînorên Herêma Kurdistanê.
Piştî referandûma serxwebûnê ya îlona 2017'an, hêzên Iraqê kontrola Kerkûkê girtin. Hewlêrê di vê pêvajoyê de dahatên neftê yên bajêr jî winda kirin.