Axaftina dawî ya Guterres li Civata Giştî: Mirovahî rû bi rû ye bi metirsiyên bêwêne
Wezîfeya Sekreterê Giştî yê NY Antonio Guterres dê di dawiya vê salê de biqede. Wî cara dawî li Civata Giştî axivî. Guterres bang li sekinandina şerên Rojhilata Navîn, li nûavakirina Encumena Ewlekariyê û li qaîdeyên gerdûnî yên li dijî «robotên qatil» kir.
RastinewsSekreterê Giştî yê Neteweyên Yekbûyî (NY) Antonio Guterres li New Yorkê axivî. Wî di vekirina axaftinên giştî yên 81. Civata Giştî ya NY de axaftin kir. Guterres got mirovahî rû bi rû ye bi komek metirsiyên bêwêne. Got mekanîzmayên çalakiya kolektîf ber bi zextek mezin ve diçin.
Ev axaftina Guterres girîng e, çimkî ew dê heta dawiya salê ji wezîfeyê dev berde. Li gorî nûçeyên AP, Guterres got xetên şikestinê yên li dinyayê fireh dibin. Wek mînak, şerên berdewam, germbûna hewayê û zîrekiya çêkirî nîşan da.
«Êdî bes e»
Guterres got şerên li Rojhilata Navîn hev teşwîq dikin. Got agirbestên hatine îlankirin ji «agirbestên biçûk» wêdetir naçin. Got kesên sivîl hê jî bihayê wan didin. Ji rêberên di salonê de xwest hefteya asta bilind baş bi kar bînin. Got divê ew ji bo kêmkirina tansiyonê û diyalogê were bikaranîn.
Guterres got li Xezzeyê li dijî Filistîniyan komkujî û wêraniyek qewimiye. Got di salên xwe yên Sekreteriya Giştî de tiştekî wisa nedîtiye. Got Îsraîl li Perava Rojava ya dagirkirî tundî dike, koçber dike û niştecihan fireh dike. Got van polîtîkayan rê li ber aştiyê digirin û tehlukeya paqijkirina etnîkî derdixe holê. Guterres got: «Em nikarin destûrê bidin ku çareseriya du dewletan li ber çavên me winda bibe.»
«Hêzên mezin sînorên hêza xwe dibînin»
Guterres got dinya derbasî nîzamek pirqutbî dibe. Got ev tevger nayê vegerandin. Wî rexne li têgihiştina li ser hêzê girt. Got hêzên mezin divê qebûl bikin: hêza wan ne ewqas mezin e ku tê texmînkirin. Got salên dawî nîşan dane: hêza leşkerî bi tenê aştiyê nade.
Guterres bang li nûavakirina Encumena Ewlekariyê ya NY kir, da ku dinyaya îro nîşan bide. Anî bîra ku Afrîka hê jî li Encumenê kursiyek daîmî nîne. Guterres got: «Encumeneke Ewlekariyê ya sedsala 21an, ku tê de nûnerekî daîmî yê Afrîkayê tune be, ne adil e. Ew nayê parastin.»
«Divê robotên qatil di pêşeroja me de cih negirin»
Guterres got zîrekiya çêkirî bûye faktorek ku «qaîdeyên lîstikê» diguherîne. Got metirsî ne teknolojî bi xwe ye. Got metirsî ew teknolojiya ku ji hesabdayînê, ji kontrolê û ji zelaliyê bêpar e.
Guterres bang li avakirina çarçoveyek navneteweyî ya rêveberiya rîska zîrekiya çêkirî kir. Herwiha bang li sînorkirina çekên xweser jî kir. Guterres got: «Biryarên jiyan-mirinê tu carî nabe bikevin destê makîneyan. Divê robotên qatil di pêşeroja me de cih negirin.»
Lêgerîna cîgir didome
Guterres vê axaftinê nêzî 100 rojan berî dev berdana xwe kir. Ev axaftin li Civata Giştî ya NY hat kirin. Pêvajoya hilbijartina cîgirê wî didome. Ew bi berendamî, bi diyalogên berendaman û bi civînên Encumena Ewlekariyê didome.
Guterres axaftina xwe wiha xilas kir. Got dê berdewam bike baweriya xwe bi îmkana aştiyê biparêze, li her derê be. Got dê li pey nirxên Peymana NY bimîne.
Li gorî AP, di civînên vê salê yên asta bilind de gelek şer dê li ser rojevê bin. Ev şer li Îranê, Xezzeyê, Ukraynayê, Sûdanê, Kongoyê û Myanmarê diqewimin.
Paşxane: Deh salên wezîfeyê bi dawî dibe
Antonio Guterres berê Serokwezîrê Portekîzê bû. Di navbera salên 2005 û 2015an de ew bû Komîserê Bilind yê NY yê Penaberan.
Guterres di 1'ê Rêbendana 2017an de bû Sekreterê Giştî yê NY. Ji bo qonaxa xwe ya duyem a pênc salan jî hat hilbijartin. Qonaxa wî ya duyem dê di 31'ê Berfanbarê de bi dawî bibe.