Hikûmeta Iraqê ji bo Şengalê xerîteya ava kirinê ya 6 salan amade kir
Ofisa Serokwezîrê Iraqê û nûnerên Şengalê li ser planê axivîn. Ev plan ji aliyê UNDP ve hatiye amadekirin. Divê heta 2032 were pêkanîn. Bihayê giştî nêzîkî 565 mîlyon dolarî ye.
RastinewsHikûmeta Iraqê li ser bingeha raporek UNDP ji bo avakirina Şengalê xerîteyek rê ya 6 salan amade kir. Hûrgiliyên vê mijarê li Rûdawê hatin weşandin.
Ofisa Serokwezîrê Iraqê û nûnerên Şengalê di 17'ê Îlonê de li hev civiyan. Wan li ser planê ya avakirina bajêr axivîn. Parlementerê Şengalê yê li Meclîsa Iraqê Xalid Seydo, ji Rûdawê re got ku ev xerîte ji aliyê UNDP ve hatiye amadekirin. Wî got dê ev plan di nav 6 salan de bê pêkanîn. Seydo destnîşan kir ku hat biryardan ku komîteyek ava bibe. Ev komîte dê ji nûnerên aliyan pêk bê. Armanc pêkanîna vê planê ye.
Bihayê giştî 565 mîlyon dolar e
Li gorî raporê UNDP, ji bo projeyên avakirin û xizmetan li deverên cuda yên Şengalê, 875 milyar û 827 mîlyon dînar hewce ne. Ev bername nêzîkî 565 mîlyon dolar e. Plan bi çend qonaxan tê meşandin. Wê heta sala 2032'an bidome. Seydo got ku ji nûnerên Şengalê û saziyên têkildar hatiye xwestin ku li ser xerîteyê nêrîn û pêşniyarên xwe pêşkêş bikin.
Piraniya avahiyên giştî bi awayekî giran zirar dîtine
Di raporê de behsa zirara ku şerê bi DAIŞ'ê re di navbera 2014-2017'an de li Şengalê li saziyên giştî çêbû jî hatiye kirin. Li gorî vê, avahiyên dadgehê, tapûyê, cihên dîrokî û polîsan bi sedî sed zirar dîtine. Zirara li avahiyên noterxaneyê û Bankeya Çandiniyê bi sedî 80 ye. Zirara Rêveberiya Îstatîstîkê bi sedî 75 ye. Zirara sêwîxaneyê jî bi sedî 70 ye.
Zêdetirî 36 hezar xanî bandor bûne
Ji ber êrîşên DAIŞ'ê û pevçûnan, li Şengalê 36 hezar û 140 xanî zirar dîtin. Zirara herî giran li Sinûniyê çêbû. Li wir ji 9 hezar û 944 xaniyan, 4 hezar û 175 bi tevahî hilweşiyan. 5 hezar û 769 xanî jî zirar dîtin. Li Qayrewanê 7 hezar û 703 xanî zirar dîtin. Tê texmînkirin ku bihayê ji nû ve avakirin û tamîra van xaniyan dê 810 milyar û 110 mîlyon dînar be. Ev nêzîkî 523 mîlyon dolarî ye.
Belavbûna li gorî sektoran
Li gorî raporê, ji bo sektora tenduristiyê 54,9 milyar dînar hatiye plankirin. Ji bo perwerdehiyê 32,5 milyar dînar hatiye plankirin. Ji bo av û kanalîzasyonê 18,3 milyar dînar hatiye plankirin. Ji bo tamîra rêyan 50,7 milyar dînar hatiye plankirin. Ji bo çandinî û ajaldariyê 31 milyar dînar hatiye plankirin. Ji bo binesaziya elektrîkê jî 71,5 milyar dînar hatiye plankirin. Bihayê projeyên navenda navçeya Şengalê ji 77,2 milyar dînaran (nêzîkî 50 mîlyon dolar) derbas dibe.
Nirxandinek taybet ya saziyên Kurd û Êzîdî yên Şengalê li ser vê planê di nav nivîsê de cih negirt. Bersiva pirsên Rastî yên vê mijarê hê nehatiye dayîn.
Di 2014'an de DAIŞ êrîşî Şengalê kiribû
DAIŞ di Tebaxa 2014'an de êrîşî Şengalê kir. Wê li dijî gelê Êzîdî yê herêmê qetlîam û revandinên girseyî yên bi awayê jenosîdê pêk anî. Herêm di sala 2015'an de bi operasyona hevpar ya hêzên YPG/YPJ û Pêşmerge ji destê DAIŞ hat rizgarkirin. Pêvajoya avakirinê li Şengalê digel salên borî hê jî berdewam e. Piraniya malbatên koçber hê venegeriyane herêmê.
/rudaw/