Salvegera 34-an a Komploya Mîkonosê

Rastinews — Di êvara 17ê Îlona 1992an de karmendên rejîma Îranê êrîşek çekdarî li Xwaringeha Mîkonos a Berlînê pêk anîn. Di vê êrîşê de sê rêberên Partiya Demokrat a Kurdistana Îranê (PDKÎ) û çalakvanek siyasî yê serbixwe hatin kuştin. Sekreterê Giştî yê PDKÎ Dr. Sadiq Şerefkendî, endamê Komîteya Navendî û nûnerê Ewropayê yê partiyê Fettah Abdullahi, nûnerê Almanyayê yê partiyê Humayun Erdelan û siyasetmedarê serbixwe Nuri Dehkordi jiyana xwe ji dest dan.

Ev êrîş di dema Kongreya Cîhanî ya Sosyalîst Enternasyonalê ya li Berlînê de qewimî. Di wê demê de civînek siyasî û ne-fermî berdewam dikir.

«Fermana komployê ji astê herî bilind hatiye dayîn»

Piştî êrîşê salek derbas bû. Welatiyê Îranê Kazim Darabi, ku bi Pasdaran û Wezareta Îstîxbaratê ya Îranê ve girêdayî bû, hate girtin. Çar welatiyên Libnanî jî bi tometa beşdarbûna kuştinê hatin girtin. Doz di Mijdara 1993an de dest pê kir. Doz 5 sal domand. Di vê demê de 247 rojên dadgehê hatin lidarxistin. 170 şahid hatin guhdarîkirin. Lêçûnên dozê gihîştin 9 mîlyon frankan. Ev doz bû yek ji dozên siyasî-hiqûqî yên herî dirêj û girîng ên Ewropaya piştî Şerê Cîhanê yê Duyemîn.

Dadgehê di 10ê Nîsana 1997an de biryara xwe ya dawî ragihand. Kazim Darabi û Abbas Rahal bi hepsa hetahetayê hatin mehkûm kirin. Yusuf Emin 11 sal hepsê girt. Muhammed Atris 5 sal hepsê girt. Tometbarê din Atallah Ayad hate berdan.

Dadgeh: Biryar ji asta herî jorîn a Îranê derketiye

Di dema dadgehkirinê de belgeyên pêşkêşkirî tiştek eşkere kir. Saziyeke bi navê «Komîteya Karên Taybet», ku li serê rêveberiya Îranê bû, fermana komployê daye. Dadgehê diyar kir ku ev komîte ji rayedarên herî bilind ên wê demê pêk dihat: Rêberê Olî yê Îranê Ali Hamaney, Serokomarê wê demê Ekber Haşimi Rafsancani, Wezîrê Karên Derve yê wê demê Ali Ekber Velayeti û Wezîrê Îstîxbaratê yê wê demê Ali Fellahiyan.

Dadger Frithjof Kubsch, ku li dozê temaşe dikir, û Dozgerê Giştî Bruno Jost xwe spartin şahidî û belgeyên îstîxbaratê. Wan got ku ev êrîş beşek ji siyaseta fermî ya rejîma Îranê bû. Ev siyaset armanc dikir ku dijberên siyasî yên li derveyî welêt werin ji holê rakirin.

Piştî vê biryarê welatên endamên YE balyozên xwe ji Tehranê vegerandin. Têkiliyên dîplomatîk ên navbera Îran û Ewropayê ketin krîzê. Ev têkilî bi nîvî hatin rawestandin. Ev biryar bû mînaka yekem a xwe. Ji bo cara yekem dadgeheke Ewropî bi awayekî fermî û belgeyî rayedarên bilind ên hikûmetekê wek kesên komployê li ser axa Ewropayê nas kir.

Berpirsiyar li ser kar man, hesabpirsî nehat kirin

Rêveberiya Îranê piştî biryarê tu berpirsiyarî qebûl nekir. Saziyên fermî doz wek «nîşaneke siyasî» binav kirin. Medyaya dewletê jî wê wek «komployeke Siyonîst-Rojavayî» destnîşan kir. Rayedarên ku di biryarê de wek biryardêrên «Komîteya Karên Taybet» hatin navdan, ne hatin pirsyarkirin, ne hatin dadgehkirin û ne jî hatin neçarkirin ku îstifa bikin. Ali Hamaney li şûna xwe ya rêberiyê ma. Ekber Haşimi Rafsancani heta dawiya jiyana xwe di mekanîzmayên biryardanê yên bilind de cih girt. Ali Ekber Velayeti û Ali Fellahiyan jî di erkên sereke de man an jî bilind bûn.

Heta niha rêveberiya Îranê ji bo vê kuştinê ne lêborîn xwestiye, ne tazmînat daye û ne jî gavek fermî ya hesabpirsiyê avêtiye.