Wezîrê Hêzên Hewayî yê ABD Meink: Li orbîtê çeka fezayê ya ABD heye
Wezîrê Hêzên Hewayî yê ABD Troy Meink, cara yekem, bi awayekî fermî erêkir ku ABD li orbîtê çekek fezayê bicihkiriye. Wî ne behsa cureyê çekê, ne kapasîteyên wê û ne jî dema bicihkirinê kir.
RastinewsWezîrê Hêzên Hewayî yê ABD Troy Meink eşkere kir ku ABD li orbîtê xwedî çekek fezayê ye. Ev cara yekem e ku ABD bi awayekî fermî vê yekê piştrast dike.
Meink hûrgilî li ser cureyê çekê neda
Meink ne behsa cureyê çekê kir, ne jî behsa şêwaza bikaranîna wê kir. Wî tiştek li ser kapasîteyên wê an dema bicihkirina wê negot. Wezîr got ku ev çek tenê ji bo parastina hêzên ABD li hember êrîşên dijminane pêwîst e.
Meink got ku hin dijber jî -- navê wan neda -- jixwe hewl didin pergalên tesbîtkirin û fermandariya ABD bêbandor bikin. Berê fermandarên leşkerî yên bilind gotibûn Rûsya û Çîn plan dikin di pevçûnek pêşerojê de hêza xwe ya leşkerî ya fezayê zêde bikin. Armanca wan êrîşkirin li ser satelîtên ABD e.
Perçeyek girîng ya pergala «Gûmbeza Zêrîn»
Rêveberiya Trump dibêje kapasîteyên bingeha fezayê, tevî mûşekên pêşîlêgir, perçeyek girîng ya pergala parastinê ya «Gûmbeza Zêrîn» ne. Armanca vê pergalê parastina ABD ye li hember mûşek û gefên din ên hewayî. Berê axaftvanek Hêzên Fezayê gotibû dijber dikarin rêbazên «kînetîk û ne-kînetîk» bikar bînin. Bi van rêbazan dikarin kapasîteyên hev ên fezayê sînordar bikin, xera bikin û heke hewce be ji holê rakin.
Peymana 1967an tenê çekên hilweşandina komî digire nav xwe
Peymana navneteweyî ya sala 1967an bicihkirina çekên hilweşandina komî li orbîtê qedexe kiribû. Lê çekên fezayê yên adetî ne di nav vê qedexeyê de bûn. Ji wê demê ve ABD, Rûsya û Çînê bi rêbazên derveyî peymanê satelîtên hev ên leşkerî û îstîxbaratê armanc girtine.
Di sala 2019an de, ji bo parastina milkên ABD yên li fezayê, Hêzên Fezayê yên ABD hatin damezrandin. Piştî navbereke 70 salan, ev hêzeke leşkerî ya nû bû. Di sala 2025an de Trump fermanek îmze kir. Bi vê fermanê, wezîfeya Hêzên Fezayê ji tenê parastinê derket, îmkana êrîşkirinê jî lê hat zêdekirin.
Di meha Sibatê de derket holê ku du satelîtên Rûsyayê gelek caran têkiliya zêdetirî 12 satelîtên Ewropî xera kirine. Ev pêkanîn ji dagirkirina Ukraynayê ya sala 2022an vir ve berdewam bûne. Hate diyarkirin ku van êrîşan îmkan dane servîsên îstîxbarata Rûsyayê ku daneyên krîtîk ên van satelîtan bidest bixin. Di sala 2024an de ABD ragihand ku Rûsyayê satelîtek avêtiye ku armanca wê êrîşkirin li satelîtên din e. Rûsyayê heta niha tu daxuyanî li ser vê îdiayê neda.