Li Ranshofenê Şoka Arkeolojîk: Neh Goristanên Komî Derketin Ronahiyê
Kolana ku bi bermahiyên zarokekî dest pê kir, rastiyeke dîrokî ya bêhempa li Ewropaya Navîn eşkere kir: Li Braunau am Inn neh goristanên komî, ku tê texmînkirin ji dema Şerên Napolyon in, hatin dîtin.
RastinewsKolan ji bermahiyên ku zarokek dît dest pê kir. Li Ewropaya Navîn tiştek dîrokî derket holê. Li bajarê Braunau am Inn, li taxa Ranshofenê, neh goristanên komî hatin dîtin. Bermahiyên leşkerên ciwan bi awayekî tevlihev li ser hev hatibûn veşartin. Tê texmînkirin ku ev goristan ji dema Şerên Napolyon in.
Ev bûyer li Yukarî Avusturyayê, li Braunau am Inn qewimî. Ev bajar cihê ji dayikbûna Adolf Hitler e. Arkeologan di mehên dawî de bermahiyên herî kêm 120 kesan derxistin ronahiyê. Pisporan vê dîtinê wek yek ji girîngtirîn keşfên goristanên komî yên deh salên dawî bi nav dikin.
Cihê dîtinê li taxa Ranshofenê ye. Keçikek di meha adarê de hestiyekî dît. Dayika wê gazî polîsan kir. Lêpirsînên pêşî di demeke kurt de eşkere kirin: ev bermahiyên mirovan bûn. Ji ber vê yekê Saziya Federal a Parastina Bermahiyên Dîrokî dest bi karî kir. Kolana arkeolojîk hat destpêkirin.
Neh goristanên komî derketin holê
Di destpêkê de dişibiya bûyereke tenê. Lê di demeke kurt de bû bûyereke arkeolojîk a mezin. Arkeologan pêşî şeş, paşê bi tevahî neh goristanên komî derxistin holê. Îskeletan li qadeke bi qasî 150 metre çargoşe, bêyî rêzek diyar, li ser hev bûn. Li gorî nirxandina pisporan, miriyan bi lez avêtine goran.
Michaela Binder serokatiya projeya kolanê dike. Wê ev dîtin ji rojnameya Kronen Zeitung re binav kir: «Di tevahiya Ewropaya Navîn de bêhempa e.» Heinz Gruber ji Saziya Federal a Parastina Bermahiyên Dîrokî ya Avusturyayê ye. Wî ji rojnameya Oberösterreichische Nachrichten re got ku rewş bi rastî awarte ye. Wî got ku 20 sal e ew di vî karî de ye. Lê wî tu carî bi keşfeke bi vî rengî rû bi rû nemabû.
Miriyan kî bûn?
Encamên heta niha nîşan didin ku piraniya bermahiyan ên mêrên ciwan in, di navbera 15 û 25 saliyê de. Awayê mirina wan hê ne diyar e. Zanyaran heta niha nîşana birîna bi çekê agir nedîtiye. Lê li ser laşê yek ji miriyan, berî mirinê, lingê wî yê jêrîn hatibû birîn. Ev jî tê wateya destwerdaneke bijîjkî ya wê serdemê.
Lêkolînên antropolojîk ên pêşî hene. Cihê goran jî tê nirxandin. Van nîşan didin ku dibe ku ev mêr di navbera salên 1792 û 1815an de mirine. Ev demjimêr wek Şerên Fransî tê zanîn. Tê texmînkirin ku ew li nexweşxaneyeke leşkerî an li kampeke qada şer mirine. Paşê bi hev re hatine veşartin. Lêkolînên din ên DNA û îzotopan dê agahiyên zêdetir li ser eslê wan, xwarina wan û sedema mirina wan bidin.
Keşfeke girîng ji hêla dîrokî ve
Arkeologan dibêjin ev keşf dibe ku yek ji mezintirîn goristanên komî yên li Ewropaya Navîn ên dema Şerên Napolyon be. Keşfên bi vî rengî pir kêm in. Ew agahiyên girîng didin der barê şert û mercên jiyan û mirina leşkerên ciwan ên destpêka sedsala 19an.
Li gorî pisporan, vê keşfê têkiliyek bi Nasyonal Sosyalîzmê re nîne. Miriyan çend dehsalan berî ji dayikbûna Adolf Hitler hatine veşartin. Lêbelê, keşf ji ber cihê xwe jî balê dikişîne. Braunau am Inn li seranserê cîhanê wek bajarê ji dayikbûna Hitler tê zanîn. Îro, bi tesadufî, li mala kevn a ji dayikbûna dîktator, kargeheke polîsan heye.
Lêkolînên arkeolojîk li qadê berdewam in. Pisporan dibêjin dibe ku di hefteyên pêş de goristanên nû jî derkevin holê.
Çavkanî: Euronews