Li Almanyayê baweriya bi dewletê ji bo cara yekem daket sedî 17
RastinewsLi Almanyayê baweriya gel a ku dewlet erkên xwe bicih tîne, zû kêm dibe:
Sendîkaya Karmendên Almanyayê (dbb) lêkolînek li ser vê yekê kir. Pargîdaniya lêkolînê Forsa ev lêkolîn amade kir. Encam roja Pêncşemê hate weşandin. Li gorî lêkolînê, tenê sedî 17ê beşdaran bawer dikin ku dewlet erkên xwe bicih tîne.
Sedî 79ê beşdaran dibêjin dewlet li hember pirsgirêk û erkên gelek nikare bibersivîne. Serokê Sendîkayê Volker Geyer got ev encam ji bo hikûmetê «karesatek e». Wî got ev jî «gazîkirinek ji bo hişyariyê ye».
Geyer got baweriya bi dewletê «gihîşt xala herî nizm a nû». Wî got: «Divê siyaset tevbigere da ku vê daketinê rawestîne.»
Li gorî beşdaran, dewlet herî zêde di van waran de kêm dimîne: pergalên ewlehiya civakî, mafê teqawidiyê, siyaseta aborî û darayî. Siyaseta penaberiyê û koçberiyê êdî ne di rêza pêşî de ye. Girîngiya wê pir kêm bûye.
Gel vê salê performansa xizmetên giştî bêtir rexne dike. Ev rexne ji sala borî zêdetir e. dbb vê lêkolînê ji sala 2020ê ve her sal li dar dixe.
Geyer got hikûmeta federal divê gavên pêwîst bavêje. Wî got: «Welatiyên Almanyayê li benda reforman in. Divê reform jiyana wan baştir bikin, mezinbûna aborî peyde bikin, pergalên civakî xurt bikin, û dewletê ji nû ve baştir bixebitînin.»
Geyer got siyaset dikare bandorê li ramana gel bike. Mînak, mijara koçberiyê berê wek pirsgirêkek mezin dihat dîtin. Niha kêmtir tê dîtin. Wî got: «Belkî li vir peyamek ji bo siyasetê heye: bi tevgerên biryardar meyla neyînî ya lêkolînan bi rastî dikare bê rawestandin.»
Di beşa nirxandina dezgehên giştî de, xizmetên paqijkirina kolanan û berhevkirina zibilan encamên herî baş girtin. Pirtûkxane û muzexane jî wisa ne. Wezaretên eyaletan nota herî xirab girtin, nemaze wezaretên federal. Di warê rûmetê de agirvemirandin, xebatkarên tenduristiyê û bijîşk li serê lîsteyê ne. Siyasetmedar, nûnerên şirketên bîmeyê û xebatkarên ajansên reklamê li dawiya lîsteyê ne.
Ji sala 2020ê ve, ku lêkolîna yekem hate kirin, ji bo cara yekem zêdetirî nîvê beşdaran (sedî 51) got performansa xizmeta giştî xirabtir bûye.
Li gorî Geyer, sedema vê rewşê bi taybetî zêdebûna barê kar, kêmasiya karmendan û kevnbûna amûran e.
Geyer got: «Em ji salan ve hişyar dikin ku valahiya di navbera daxwaz û kapasîteyê de her diçe fireh dibe.» Wî gilî kir: «Lê belê siyaset her diçe erkên zêdetir davêje ser milê karmendan.»
Çavkanî: DW