10 ساڵ دوای بریگزیت، لەندەن و بروکسل دووبارە دەگەرێنەوە سەر مێزی وتووێژ: ڕێکەوتن لەسەر سێ بوار
بەریتانیا و یەکێتی ئەوروپا، دوای تێپەڕبوونی 10 ساڵ بەسەر بریگزیتدا، خۆ ئامادە دەکەن بۆ واژووکردنی پاکەیجێکی ڕێکەوتنی نوێ لە بوارەکانی بازرگانی خۆراک، باجی کاربۆن و جووڵەی گەنجان.

Rastinewsلە سەرکۆنەی ئەمڕۆ، چاوەڕوانکراوە کە هەردوو لایەن واژووی پاکەیجێکی گشتگیر لەسەر ڕێکەوتن بکەن کە بازرگانی خۆراک و جووڵەی گەنجان ئاسانتر دەکات.
بەریتانیا و یەکێتی ئەوروپا (EU)، دوای تێپەڕبوونی 10 ساڵ بەسەر بڕیاری بریگزیتدا، بۆ شێوەدانەوەی پەیوەندییەکانیان لە سەرکۆنەیەک کە لە بروکسل بەڕێوەدەچێت کۆدەبنەوە.
لە سەرکۆنەی ئەمڕۆ، چاوەڕوانکراوە کە هەردوو لایەن واژووی پاکەیجێکی گشتگیر لەسەر ڕێکەوتن بکەن کە بازرگانی خۆراک و جووڵەی گەنجان ئاسانتر دەکات.
بەڵام سەرکۆنەکە، سەرەڕای هەوڵی نزیکبوونەوەی هاندراو لەلایەن بوهرانە جیهانییەکانەوە، جیاوازی قوڵی بیروڕا لەسەر یەکگرتنی ئابووری درێژخایەن و ملکەچبوون بۆ یاساکان دەخەنە ڕوو.
دەستێوەردانی سەربازی ڕووسیا لە ئۆکرانیا، باجەکانی گومرکی ئەمریکا، کۆنترۆلی چین بەسەر کانزا کریتیکییەکانەوە و جەنگی ئێران کە ڕیزبەندی جیهانی لەرزاندووە، لەندەن و بروکسل دەپاڵێون بۆ دانانی هاوپەیمانییەکی توندتر.
سەرکۆنەکە کە لە مانگی تەمموزەوە دواخرابوو، ئێستا لەژێر سەرۆکایەتی Andy Burnham، سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا، بەڕێوەدەچێت کە دوای دەستلەکارکێشانەوەی Keir Starmer، سەرۆک وەزیرانی پێشووی، کەوتووەتە پۆستەکە.
Burnham ڕۆژی دووشەممە لە بیانووییەکیدا جەختی لەوە کردووە کە ڕاستییەکی ڕوونە کە بەریتانیا زیاتر لەوەی لە بریگزیتدا بەدەستیهێناوە لەدەستیداوە، و پێیوایە پێویستە هەموو هەلومەرجەکانی داهاتوو، لەوانە پەیوەستبوونەوەی دیسان بە یەکێتی ئەوروپاوە، بخرێنە بەرباس.
Burnham، سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا، پێیوایە پێویستە هەموو هەلومەرجەکانی داهاتوو، لەوانە پەیوەستبوونەوەی دیسان بە یەکێتی ئەوروپاوە، بخرێنە بەرباس.
قۆناغێکی نوێ لە بازرگانی خۆراک و باجی کاربۆن
گرنگترین هەنگاوی ڕێکەوتن، لابردنی پێداویستییەکانی ئێستای سەرتیفیکەیت و پشکنینە بۆ بازرگانی سنووری بەرهەمەکانی وەک ئاژەڵ، ڕووەک، سۆسیس یان تۆو.
حکوومەتی بەریتانیا پێشبینی دەکات ئەم ئاسانکارییە لە بازرگانی خۆراکدا، ساڵانە تا 5.1 ملیار پاوەند (6.70 ملیار دۆلار) بەشداری لە ئابووری وڵات بکات.
هەردوو لایەن هەروەها ئامانجیان بەستنەوەی سیستەمەکانی بازرگانی کاربۆنی خۆیانە بە یەکتر، تاکوو بەرهەمە پیشەسازییەکانی وەک پۆلا لە باجەکانی کاربۆنی سەر سنوور لە هەردوو لا ئازاد بکرێن.
لە کاتێکدا پلانە هەردوو لایەن مافی 3 ساڵ کارکردن یان خوێندن بدەنە گەنجانی یەکتر لە وڵاتەکانی یەکتر، گوتووبۆکان لەسەر ئەم بابەتە زیاتر گرانن.
بەریتانیا کە لە سەرەتاوە بەهۆی هەستیارییەکانی کۆچ کووتای ساڵانەی 50 هەزار کەسی پێشنیار کرد، دوای ئەوەی یەکێتی ئەوروپا ژمارەیەکی زیاتری داوا کرد، هەنگاوی بۆ دواوە نا.
بەپێی زانیاری دیپلۆماتەکانی یەکێتی ئەوروپا، هەردوو لایەن لەسەر کووتای 100 هەزار کەس لە بەرنامەی جووڵەی گەنجان ڕێککەوتوون.
بەڵام ناکۆکی لەسەر کرێی زانکۆ هێشتا چارەسەر نەکراوە.
وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا داوا دەکەن قوتابییانیان لە زانکۆکانی بەریتانیا لە جێی تاریفی نێودەوڵەتی - کە نزیکەی 3 قات گرانترە - بە کرێی قوتابی خۆماڵی بخوێنن.
بەریتانیا تەنها داشکاندنێکی بەرچاوی لە کرێی زانکۆ پێشکەش دەکات، لە کاتێکدا هەردوو لایەن ئامانجیان چارەسەرکردنی ئەم کێشەیەیە لە ماوەی شەش مانگدا.
حکوومەتی لەندەن، بەتایبەت لە بوارە ئۆتۆمبێلسازیدا، داوای ئەوە دەکات کە لەژێر یاساکانی «Made in Europe» ی یەکێتی ئەوروپا، شوناسێکی تایبەت پێبدرێت.
شوناسی تایبەت لە ئۆتۆمبێلسازیدا
هەستیارترین بابەتی ئەجێندای سەرکۆنەکە، ئەو ئاستەیە کە بریگزیتخوازان بە وردی چاودێری دەکەن: تا چەند بەریتانیا خۆی لەگەڵ یاساکانی یەکێتی ئەوروپا ملکەچ دەکات.
حکوومەتی لەندەن، بەتایبەت لە بوارە ئۆتۆمبێلسازیدا، داوای ئەوە دەکات کە لەژێر یاساکانی «Made in Europe» ی یەکێتی ئەوروپا، شوناسێکی تایبەت پێبدرێت.
بروکسل هەرچەندە ئامادەیی خۆی بۆ پێشوازیکردنی ئەم داواکارییە دەربڕیوە، بەڵام مەرجی خستووەتە سەر ئەوەی بەریتانیا خۆی لەگەڵ سیاسەتەکانی یەکێتی ئەوروپا ملکەچ بکات.
پەسەندکردنی ئەم مەرجە ئەوە دەگەیەنێت کە بەریتانیا لەوانەیە ناچار بێت باجی گومرکی لەسەر ئۆتۆمبێلی ئەلیکترۆنیی بەناوبانگی چینی جێبەجێ بکات.
لە ڕەشنووسی بیانووییە هاوبەشدا کە پێش سەرکۆنەکە ئامادەکراوە، ڕستەی ناکۆکی هەردوو لایەن لەسەر سنووری هاوکارییە ئابووری سەرنج ڕادەکێشێت.
