یاسای دوژمنایەتی لەگەڵ جولەکەکان لە ئیتالیا پەسەند کرا

Rastinewsپەرلەمانی ئیتالیا ئەو یاسایەی پەسەند کرد کە پێناسەی هاوپەیمانیی نێودەولەتی بیرخستنەوەی هۆلۆکۆست (IHRA) بۆ دوژمنایەتی لەگەڵ جولەکەکان وەردەگرێت. لە دەنگدانێکدا کە ئێوارەی ڕابردوو لە ئەنجومەنی نوێنەران ئەنجام درا، یاساکە بە 147 دەنگی لایەن، 93 دەنگی دژ و 5 دەنگی بێدەنگ پەسەند بوو. بەم دەنگدانە، پرۆسەی یاساکە لە پەرلەماندا تەواو بوو.
یاساکە دیاریکردنی ستراتیژیەکی نیشتمانی دژ بە دوژمنایەتی لەگەڵ جولەکەکان و چاودێریکردنی بەردەوامی ڕووداوەکانی خۆگرتووە. هەروەها لە ناو یاساکەدا هەنگاوگرتن بۆ دژایەتیکردنی ئەم دیاردەیە لەسەر ئینتەرنێت، لە قوتابخانە و زانکۆکاندا ئامادەکراوە.
ڕێکخستنەکە هیچ تاوانێکی نوێ دانانێت. هەروەها سزای زیندان یان جەریمەی نەقدیش تێدا نییە.
پێناسەی IHRA لە ناوەڕاستی کێشەکەدایە
بەپێی ئەو پێناسەیەی IHRA لە ساڵی 2016 پەسەندی کرد، ڕەتکردنەوەی مافی چارەنووسی خودی جولەکەکان دەتوانرێت وەک دوژمنایەتی لەگەڵ جولەکەکان هەژمار بکرێت. هاوشێوەکردنی ئیسرائیلی ئەمڕۆ بە ئەڵمانیای نازی و بارکردنی بەرپرسیارێتیی کۆمەڵایەتی لەسەر جولەکەکان بەهۆی کردارەکانی ئیسرائیلیش لەم چوارچێوەیەدا دێتە ژوورەوە.
بەپێی ئەم پێناسەیە، ئەو جۆرە ڕەخنانەی کە ئاڕاستەی دەوڵەتانی تر دەکرێن، کاتێک ئاڕاستەی ئیسرائیل بکرێن بەخۆیی وەک دوژمنایەتی لەگەڵ جولەکەکان دانانرێن. بەڵام ئەوانەی دژی یاساکەن پێیان وایە لە کرداردا ئەم سنوورە لە دژی ئەو کەسانە کاردەکات کە ڕەخنە لە ئیسرائیل دەگرن.
بلۆکی دەسەڵاتداری ناوەڕاست-ڕاستی سەرۆک وەزیران جۆرجیا میلۆنی دەڵێت یاساکە پێویستە. بەپێی هەواڵی ڕۆیتێرز، ئۆپۆزسیۆن دەترسێ یاساکە ڕەخنە لە حکوومەتی ئیسرائیل و پاڵپشتیکردنی فەلەستینیەکان سنووردار بکات.
ڕێکخراوی ئامنەستی ئینتەرناشناڵ: مەترسی سانسۆری تێدایە
ڕێکخراوی ئامنەستی ئینتەرناشناڵیش دژی یاساکە وەستا. ئێریکا گێڤارا ڕۆساس لەم ڕێکخراوەوە وتی ئەم ڕێکخستنە مەترسی سانسۆر و خۆسانسۆرکردنی تێدایە. گێڤارا ڕۆساس هەروەها وتی یاساکە مافی کۆبوونەوەی ئاشتیانەیش سنووردار دەکات.
لەلایەکیترەوە، ئیسرائیل بە دڵخۆشییەوە پێشوازی لە یاساکە کرد. گیدیۆن ساعر، وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل، وتی ئیتالیا پەیامێکی ڕوون دەربارەی ڕقی لە جولەکەکان دەدات و بووە نموونە بۆ وڵاتانی تر.
پێناسەی IHRA لەلایەن زۆر وڵات و دامودەزگای ئەوروپاوە وەرگیراوە. بەڵام گروپەکانی پاڵپشتیکردنی مافەکانی فەلەستین ساڵانێکە دژی ئەم پێناسەیەن، بەهۆی ئەوەی بە بۆچوونی ئەوان ئەم پێناسەیە ڕەخنەگرتن لە ئیسرائیل بە دوژمنایەتی لەگەڵ جولەکەکان هەژمار دەکات.
