12 ساڵ دوای کوشتارگەی شەنگال، لە بەرلین کۆمیسیۆنی ڕاستیدۆزینەوە: کینیدی داوای دادگایەکی تایبەت لە نەتەوە یەکگرتووان کرد
12 ساڵ دوای کوشتارگەی شەنگال، نزیکەی 30 دەربازبووی کوردی ئێزیدی لەبەردەم کۆمیسیۆنی ڕاستیدۆزینەوەی کۆڕی فیدراڵی ئەڵمانیا تاوانەکانی داعشیان ڕوونکردەوە. سەرۆکی کۆمیسیۆن، هێلینا کینیدی، داوای لە نەتەوە یەکگرتووان کرد دادگایەکی تایبەتی نێودەوڵەتی بۆ سزادانی بەرپرسانی کوشتارگەکە دابمەزرێنێت.

Rastinewsلە ساڵیادی 12ـی کوشتارگەی شەنگال، کۆمەڵێک دەربازبووی کوردی ئێزیدی لەبەردەم کۆمیسیۆنێکی پلەبەرزی نێودەوڵەتی 'ڕاستیدۆزینەوە' لە بەرلین، پایتەختی ئەڵمانیا، شایەتیان دا.
لە چالاکییەکی سێ ڕۆژە، نزیکەی 30 دەربازبوو شایەتیان دا لەسەر تاوانەکانی کوشتن، ئەشکەنجە، دەستدرێژی و کۆیلەکردنی ئەندامانی داعش کە لە ساڵی 2014 لە عێراق و سووریا بەرامبەریان ئەنجامدرا.
ئەم هەوڵە لەلایەن ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنییەوە و بە پشتگیری داراییی حکوومەتی بریتانیا ئامادەکراوە، بە مەبەستی ئامادەکردنی ڕاپۆرتێکی گشتگیر لەسەر قەبارەی تاوانەکان.
شایەتییەکان لەلایەن حەوت دادوەر و پێزانیاری نێودەوڵەتییەوە - لەنێویاندا نەوی پیلای، کۆمیسیۆنەری پێشووی مافی مرۆڤ و خاوەنی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی ساڵی 2026 - لەگەڵ ئەندامانی پەرلەمانی ئەڵمانیا و بریتانیا هەڵسەنگێنران.
بانگەوازی کینیدی بۆ نەتەوە یەکگرتووان: دادگایەکی تایبەت دابمەزرێنن
لە دانیشتنەکەدا، هێلینا کینیدی، سەرۆکی کۆمیسیۆنی دادوەران، ئاماژەی بەوە دا کە تاکوو ئێستا دادپەروەریی پێویست نەهاتووەتە دی و وتی:
'لە ماوەی ئەم 12 ساڵەی ڕابردوودا، هیچ لێپرسینەوەیەکی بنەڕەتی لەسەر ئەم تاوانانە نەکراوە؛ دەستدرێژی و کۆیلەکردنی ژنان و کچانی ئێزیدی، یەکێکە لە گەورەترین شورەزایی بیست ساڵی ڕابردوو.'
کینیدی هەروەها بانگەوازی بۆ نەتەوە یەکگرتووان کرد کە دادگایەکی تایبەتی نێودەوڵەتی بۆ دادگاییکردنی بەرپرسانی ئەم کوشتارگەیە دابمەزرێنن.
شایەتی لە گوندی کۆچۆ و بازاڕی مووسل
نەجلا میتۆی 39 ساڵە، کە یەکێکە لە دەربازبووان و لە دانیشتنەکاندا قسەی کرد، باسی هێرشی داعش بۆ سەر گوندی کۆچۆ لە 15ی ئابی 2014 و کوشتنی باوک و برای بە هۆی ئایینیانەوە کرد.
میتۆ ئەوەی بەسەریدا هاتووە بەم شێوەیە گێڕایەوە:
'پیاوانیان کوشت و منیشیان بردە شاری مووسل؛ لەوێ وەک کەلوپەلێک پشکنینم کرد و فرۆشتمیان بە ئەندامێکی داعش. دوای هەوڵێکی هەڵاتن دەستدرێژیم لێکرا و دواتریش فرۆشرامەوە؛ هیوادارم ڕۆژێک تاوانبارەکان لەبەردەم دادگا بەرپرسیار بکرێن.'
سەنا نیمەت، شایەتێکی ئێزیدی دیکە، ئاگاداری کرد کە 'کوشتاری گەلەکەمان هێشتا بەردەوامە' و ئاماژەی بەوە دا کە چارەنووسی زیاتر لە 2 هەزار ژن و منداڵی ئێزیدی ڕفێنراو هێشتا نادیارە.
5 هەزار کەس کوژران، دادگاییکردنەکان بەهێواشی دەڕۆن
لە هێرشی ئەندامانی داعش بۆ سەر شەنگال لە ئابی 2014، نزیکەی 5 هەزار کوردی ئێزیدی کوژران و زیاتر لە 6400 کەسیش ڕفێنران و کۆیلە کران.
سەرەڕای ئەوەی پەرلەمانەکانی ئەڵمانیا و بریتانیا و توێژەرانی نەتەوە یەکگرتووان تاوانەکانی داعشیان بە 'کوشتارگە' ناسیوە، ئاماژە بەوە دەکرێت کە پرۆسەی ئاراستەکردنی تاوانبارانە بۆ دادگا زۆر بەهێواشی بەرەو پێش دەڕوات.
هەروەها ئاماژە بەوە دەکرێت کە زۆربەی ئەندامانی داعش کە لە عێراق دادگایی کراون، نەک بە تاوانی کوشتارگە، بەڵکوو تەنها بەپێی بڕگەی 4ی تیرۆر سزا دراون.
سەرچاوە: ڕووداو
