بەڕێوەبەرایەتی بزوتنەوە: لە سنووری تورکیا چیتر هیچ هێزێکی چەکداریمان نەماوە

Rastinews — لە سنووری تورکیا چیتر هیچ هێزێکی چەکداری نەماوەتەوە. بەپێی دوا ڕاگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی بزوتنەوە، دوای دەرچوونی یاسای چوارچێوە، لە ئۆکتۆبەری 2026دا هەموو گەریلاکان لە دەرەوەی تورکیا دەرکران. "خانە خەوتووەکان"ی شارە گەورەکانیش بۆ ناوچەکانی بەرگری میدیایی کشانەوە.

بەڕێوەبەرایەتی بزوتنەوە ڕاگەیاند کە لە دوو مانگی ڕابردوودا زیاتر لە 10 ئەشکەوت و مەوقیع لە نزیک سنوور چۆڵ کراوە، و وتیشی نەبوونی ناکۆکی چەکداری ئێستا تەنها خواستێک نییە، بەڵکوو ڕاستییەکی جوگرافییە.

"لەم ڕوانگەیەوە دەوڵەت و لەشکری تورکیا ناتوانن باسی بوونی هەڕەشەیەکی سەربازی لە دژی خۆیان بکەن." ئەمە لە ڕاگەیاندنەکەدا هاتووە.

"ئەنقەرە هەنگاوی نەنا، گومانەکان گەورەتر بوون"

باری سەرەکی ڕاگەیاندنەکە ئەو ڕەخنەیە بوو کە ڕووی لە حکوومەت کرا. بەپێی بەڕێوەبەرایەتی بزوتنەوە، نەگرتنەبەری هەنگاوێکی کرداری لەلایەن حکوومەتی ئاکەپە لە بەرامبەر هەنگاوەکانی خۆیاندا، لە تورکیا و لە جیهانیشدا گومان لەسەر نیازی ئەنقەرە دروستکردووە.

نەگیراونەتەبەری ئەو هەنگاوە دیموکراتییانەی کە لە ڕاپۆرتی کۆمیسیۆنی مەجلیسدا هاتبوون و پێویستیان بە یاسا نەبوو، ئەم گومانانەی زیاتر کردووە. لەبەر ئەمەش گفتوگۆ لەناو کۆمەڵگەدا دەستی پێکرد کە ئایا پرۆسەکە بەربەست یان بەستووە.

بەڕێوەبەرایەتی بزوتنەوە ئاماژەی بەوە دا کە ئەو لایەنانەی پێشنەکەوتنی پرۆسەکە بە خۆیانەوە دەبەستنەوە، ڕاستی خەڵوزاندووە. لە ڕاگەیاندنەکەدا هاتووە کە ڕێکخراوەکە هیچ خەمێکی سەبارەت بە داهاتووی خۆی نییە، و تاکە خەمی چارەسەرکردنی کێشەی کوردە بەبێ دواکەوتن.

مەرجی زەمینەی یاسایی بۆ گەڕانەوە

بەڕێوەبەرایەتی بزوتنەوە پێشکەوتنی پرۆسەکەی دیسان بە بارودۆخی ئەبدوڵڵا ئۆجەلانەوە بەستووەتەوە. جەختی کردەوە لەسەر ئەوەی پێویستە ئۆجەلان بگاتە بارودۆخێک کە تیایدا "بە ئازادی بژیت و کار بکات"، هەروەها پێویستە ئەنجومەنی ئاشتی و سیاسییکردن دەست بە کار بکات.

بەڕێوەبەرایەتی بزوتنەوە کە وتی بە ڕوونی خواستی گەڕانەوە بۆ تورکیا و بەشداریکردن لە سیاسەتدا دەربڕیوە، ڕایگەیاند هەر کاتێک ڕێکخستنی یاسایی پێویست بۆ ئەمە بکرێت، گەڕانەوەکان دەست پێدەکەن.

لە ڕاگەیاندنەکەدا هاتووە: "کاتێک دەسەڵاتی ئاکەپە هەلومەرجی یاسایی بۆ بەشداریکردن لە ژیانی سیاسیی دیموکراتیکدا دابین بکات، کێشەکە بە شێوەیەکی گشتی چارەسەر دەبێت." تێیدا جەختیشکراوەتەوە کە کێشەکە تەنها بە چەکدانان چارەسەر نابێت. بەڕێوەبەرایەتی بزوتنەوە ڕایگەیاند ئەگەر تورکیا دیموکراتیک بێت، کێشە بنەڕەتییەکانی وڵات، بەتایبەت کێشەی کورد و عەلەوی، چارەسەر دەبن.

پرۆسەکە لە شوباتی 2025دا دەستی پێکردبوو

ئەبدوڵڵا ئۆجەلان لە 27ی شوباتی 2025دا "بانگەوازی ئاشتی و کۆمەڵگای دیموکراتیک"ی خوێندبووەوە. پاش ئەمە پەکەکە کۆنگرەی خۆی بەستبوو و ڕاگەیاندبووی کۆتایی بە خەباتی چەکداری هێناوە و خۆیشی هەڵوەشاندووەتەوە.

لە ئاهەنگێکدا لە 11ی تەمموزی 2025 گرووپێک لە ئەندامانی پەکەکە چەکەکانی خۆیان سووتاندبوو. بەڕێوەبەرایەتی بزوتنەوە هەروەها لە 26ی ئۆکتۆبەری 2025دا ڕاگەیاندبووی هێزەکانی خۆی لە ناو تورکیا بۆ دەرەوەی سنوور کشاندووەتەوە.