مێرز و پێنج سەرۆکی ئەندامی یەکێتی ئەورووپای دیکە مۆڵەتنامەیان بۆ برۆکسێل ناردووە: ئەگەر کەمکردنەوەی سەدان ملیار یۆرۆ نەبێت، ڕێککەوتن نابێت

Rastinews — سەرۆک وەزیرانی ئەڵمانیا فریدریش مێرز، لەگەڵ سەرۆکانی هۆڵەندا، سوید، دانمارک، ئوستریا و فینلەند، لە نامەیەکی هاوبەشدا سەبارەت بە بودجەی حەوت ساڵەی یەکێتی ئەورووپا واژووی کردووە و ڕایانگەیاند کە پێویستە بودجەکە "بە شێوەیەکی ڕیشەیی چاکسازی تێدا بکرێت".

سەرۆکەکان داوای ئەوە دەکەن کە سەرچاوەکان بۆ بواری بەرگری و کۆمپانیا داهێنەرەکان بگوازرێنەوە، لە هەمان کاتدا بودجەی تەرخانکراو بۆ جوتیاران و هەرێمە هەژارەکان کەم بکرێتەوە. ئەم دوو بابەتە بە شێوەیەکی نەریتی نزیکەی دوو لە سێی بودجەی یەکێتی ئەورووپا پێکدەهێنن.

دیپلۆماتێک لە یەکێک لە وڵاتانی واژووکەر وتوویەتی ئەگەر سەدان ملیار یۆرۆ لە بودجەکە کەم نەکرێتەوە، ئەمساڵ هیچ ڕێککەوتنێک بەدەست نایەت.

پەسەندکردن پێویستی بە دەنگی یەکگرتوو هەیە

بودجەی 2028-2034 پێویستی بە پەسەندکردنی هەموو 27 وڵاتی ئەندامە. ئەم شەش وڵاتە نزیکەی 40 لەسەدی داهاتی بودجەی یەکێتی ئەورووپا دابین دەکەن و داوای کەمکردنەوەیەکی بەرچاو لە ژمارەی گشتی 2 ترلیۆن یۆرۆ دەکەن کە کۆمیسیۆنی ئەورووپا پێشنیاری کردووە.

لە بەرامبەردا، 17 وڵات کە ئیسپانیا و ئیتالیا لەناویاندایە، داوای زیادکردنی بودجەی کشتوکاڵ و گەشەپێدانی هەرێمایەتی دەکەن و دەیانەوێت بودجەکە لە 2 ترلیۆن یۆرۆ تێبپەڕێت. بەشێک لەم وڵاتانە پێشنیار دەکەن خەرجییە زیادەکان لە ڕێگەی قەرزی هاوبەشی یەکێتی ئەورووپاوە دابین بکرێن، بەڵام بەرلین و هاوپەیمانەکانی بە توندی دژی ئەم هەڵبژاردنەن.

فەرەنسا داوای باجی گشتی یەکێتی ئەورووپا دەکات

فەرەنسا کە هەم بەشداریکەری ڕاستەوخۆی داراییە و هەمیش زۆرترین بەش لە یارمەتی کشتوکاڵییەکان وەردەگرێت، فشار دەخاتە سەر ئەوەی زیادبوونەکە لە ڕێگەی باجی سەرانسەری یەکێتی ئەورووپاوە دابین بکرێت.

کۆمیسیۆن پێشنیاری کردووە کە ساڵانە نزیکەی 60 ملیار یۆرۆ لە ڕێگەی داهاتی بازاڕی کاربۆن، باجی گومرگی لەسەر هاوردەکردنی کاڵای پڕ لە کاربۆن، باجی وشکەبەری ئەلیکترۆنی ناگەڕێنراوە، باجی تووتن و باجێک لەسەر کۆمپانیا گەورەکان کۆبکرێتەوە. بەڵام حکوومەتانێک کە نایانەوێت دەسەڵاتی باجدانان بدەنە برۆکسێل، بەرهەڵستی هەر یەکێک لەم بابەتانە دەکەن.

چاوەڕوانی پێشنیاری ڕێککەوتن لە مانگی ئۆکتۆبەر

چاوەڕوان دەکرێت ئیرلەندا کە ئێستا سەرۆکایەتی دەوری یەکێتی ئەورووپا لەدەستە، تا ناوەڕاستی ئۆکتۆبەر پێشنیارێکی ڕێککەوتن ئامادە بکات. قسەکەری ئەنجومەنی ئەورووپا، ئانتۆنیۆ کۆستا، ئاماژەی بەوە دا کە سەرۆکەکان ڕێکەوتوون ئامانجیان گەیشتنە ڕێککەوتنە پێش کۆتایی ساڵ.

سەرۆکانی یەکێتی ئەورووپا لە مانگی حوزەیراندا پابەندبوونیان دەرببڕی بۆ تەواوکردنی ڕێککەوتنی بودجە لە ماوەی ئەمساڵدا، پێش ئەوەی هەڵبژاردنەکانی فەرەنسا، ئیتالیا، ئیسپانیا و پۆڵەندا کاردانەوەکان ئاڵۆزتر بکات.

بەپێی هەواڵی فایننشەڵ تایمز، نامەکە کە واژووی شەش سەرۆکی لەسەرە، نیشان دەدات کە سەرەڕای ئەو پابەندبوونە، گەورەترین بەشداریکەرانی دارایی ئەم هەڵبژاردنەیان خستووەتە سەر مێز کە دەکرێت پەسەندکردنیان بگەڕێننەوە.