ئەنجومەنی کڵیساکانی سودان لە خارتوم نوێژی ئاشتی ئەنجامدا؛ زیاتر لە 150 کڵیسا لە جەنگدا زیانیان پێگەیشتووە
لە خارتومی داغڵگیراو بە شوێنەواری جەنگێکی زیاتر لە سێ ساڵ، سەرکردەی کڵیساکان کۆبوونەوە بۆ نوێژکردن بۆ سودان. لە کاتێکدا ڕۆحانیانی مەسیحی و موسڵمان بانگەوازی کۆتایی هێنان بە ململانێکان دەکەن، چاودێرانی مافی مرۆڤ داوای تۆمارکردنی هێرشەکانی سەر کڵیساکان دەکەن.
Rastinewsئەنجومەنی کڵیساکانی سودان ڕۆژی شەممە لە پێشانگای نێودەوڵەتی خارتوم بۆنەیەکی نوێژی ئاشتی بەڕێوەبرد، بە دروشمی "با ببینە یەک دڵ، پێکەوە بۆ سودان نوێژ بکەین".
لە بۆنەکەدا سەرۆکی ئەنجومەنی سەروەری سودان، فەرماندەی گشتی عبدولفەتاح البورهان، لەگەڵ یاریدەدەرەکەی مالیک ئاگار، هەروەها ڕۆحانی و نوێنەرانی کڵیساکانی جیاجیا بەشدار بوون.
بانگەوازی ئاشتی تەنیا لە پایتەخت نەمایەوە. ڕۆحانیانی مەسیحی و موسڵمانی چیاکانی نوبا، سێشەممەی ڕابردوو لە یایدای باشووری وڵات ڕایگەیاندنێکی هاوبەشیان بڵاوکردەوە کە داوای کۆتایی هێنان بە ململانێکان و دەستپێکردنی گفتوگۆیان تێدا کرا.
لە ڕایگەیاندنەکەدا هاتووە کە جەنگ بووەتە هۆی لەدەستدانی ژیان، ئاوارەبوون، تاڵانکردن و ئازاری دەروونی، لەبەر ئەوە بانگهێشتی هەردوو لایەن کراوە دەست لە هێرش و وتاری ڕقبەرانە هەڵگرن.
"یەکەم هێرش بۆ سەر کڵیسا لە ڕۆژی دووەمی جەنگدا بوو"
ئەحمەد نورەدین، پارێزەری مافی مرۆڤ، ڕایگەیاند کە لە سەردەمی عومەر البەشیری سەرۆک کۆماری پێشووی سودان سنووردارکردنی دروستکردن و تۆمارکردنی کڵیساکان جێبەجێ دەکرا، کڵیساکان دادەخران و دەڕووخێنران و موڵکەکانیان داگیر دەکران.
ئەو ڕایگەیاند کە دوای ڕووخانی البەشیر لە ساڵی 2019، چاکسازییەکان چوارچێوەی یاسایی ئازادی ئایینیان باشتر کرد، بەڵام جەنگ ئەم دەستکەوتانەی لاواز کردەوە.
بەگوێرەی نورەدین، هێزەکانی پشتگیری خێرا (RSF) یەکەم هێرشیان بۆ سەر کڵیسا دوو ڕۆژ دوای دەستپێکردنی جەنگ لەسەر کەنیسەی ئەنگلیکانی لە ناوەندی خارتوم ئەنجامدا. لە ماوەی جەنگدا زیاتر لە 150 کڵیسا زیانیان پێگەیشتووە، تاڵان کراون یان ڕووخێنراون؛ بەگوێرەی هەندێک خەمڵاندنی تر زیاتر لە 165 کڵیسا داخراون. ئەم ژمارانە بە شێوەیەکی سەربەخۆ پشتڕاست نەکراونەتەوە.
نورەدین داوای کرد لێکۆڵینەوە لە دەستدرێژییەکان لە ڕێگەی میسیۆنێکی نێودەوڵەتییەوە بکرێت و کەلێنی دارایی میسیۆنەکەش پڕ بکرێتەوە. وتی دادپەروەری ناتوانرێت بخرێتە دوای جەنگ، چونکە پێشمەرجی دەوڵەتێکە کە لەسەر بنەمای هاوولاتیێتی یەکسان دامەزرابێت.
"وتاری چەوسانەوە زیادەڕۆیی تێدا دەکرێت"
ڕەفعەت سەمیر، سەرۆکی ئەنجومەنی مەزهەبە ئینجیلییەکانی سودان، ڕایگەیاند کە مەسیحیەکان تووشی هەمان مەترسییەکان بوون کە هەموو سودانییەکانی تری لێ کاریگەر بووە، وەک ئاوارەبوون، برسیێتی و نەبوونی ئاسایش.
سەمیر ڕایگەیاند کە هێرشەکان لە گوندەکانەوە بۆ شارەکان بڵاو بوونەوە، هەروەها وتی هەندێک لایەن وتاری "چەوسانەوە" زیادەڕۆیی تێدا دەکەن بۆ ئەوەی کۆچکردن بۆ ئەورووپا ئاسانتر بکەن.
تیرزا نیکۆلا کە دوای جەنگ گەڕاوەتەوە خارتوم، ڕایگەیاند گەڕانەوەکەی هێشتا تەواو نەبووە. نیکۆلا وتی: "دڵتەنگی برایانی موسڵمانمان دەکەین کە چەندین دەیە پێکەوە لە یەک گەڕەکدا دەژیاین."
بەگوێرەی هەواڵێک کە ڕۆژنامەی شەرق الأوسط بە پشتبەستن بە ئیندیپەندەنت عەرەبیا بڵاوی کردووەتەوە، ڕەگی مەسیحیەت لە سودان دەگەڕێتەوە بۆ شانشینەکانی نوبیا لە سەدەکانی یەکەمی زایینی.
جەنگی نێوان سوپا و هێزەکانی پشتگیری خێرا کە لە نیسانی 2023 لە سودان دەستیپێکرد، بووەتە هۆی ئاوارەبوونی ملیۆنان کەس. سودانی باشووریش لە ساڵی 2011دا سەربەخۆیی ڕاگەیاند.