زیادکردنی نرخی سووتەمەنی لەلایەن حکوومەتی دیمەشقەوە قەیرانی ژیان لە سووریا قووڵتر کرد: مووچە تەنها چارەکی خەرجی خێزانەکە
لە سووریا دوای زیادکردنی نرخی سووتەمەنی و تانکەری گاز، نرخی خۆراک، گواستنەوە و ئاو بە خێرایی بەرزبووەوە. لە تل تەمری ڕۆژئاوا، خۆپیشاندەران ڕێگای تانکەرەکانی هاتوو لە کانە نەوتییەکانی ڕمێلانیان گرت.
Rastinewsزیاتر لە ٪90ی دانیشتووانی سووریا لەژێر هێلی هەژاریدان دەژین. بڕیاری حکوومەتی دیمەشق بۆ بەرزکردنەوەی نرخی سووتەمەنی و تانکەری گاز، کێشەی نێوان مووچە و تێچووی پێداویستییە سەرەکییەکانی زیاتر فراوان کرد.
کۆمیتەی بەرچاو بۆ دانانی نرخی بەرهەمە نەوتییەکان و کانزاکان، لە 13ی ئەیلوول جەدوەڵێکی نوێ و کاتیی بۆ نرخەکان بڵاوکردەوە. بەم جەدوەڵە نرخی سووتەمەنی بە ڕێژەیەک لەنێوان ٪9 تا ٪40 بەرزبووەوە. دوای ئەم زیادکردنە، نرخی خۆراک، سەوزە و میوە، گواستنەوە و بارهەڵگرتنیش بەرزبوونەوە.
لە تل تەمر ڕێگا داخرا
ئەم بڕیارە لە ناوچە جیاجیاکانی وڵات بووە هۆی خۆپیشاندان. لە دەروازەی تل تەمر لە ڕۆژئاوا، خۆپیشاندەران لە 16ی ئەیلوول کۆبوونەوە و ڕێگایان داخست بۆ ئەوەی نەهێڵن تانکەرەکانی هاتوو لە کانە نەوتییەکانی ڕمێلان تێپەڕن.
دوای کارلێکردنی خەڵک، وەزیری وزەی سووریا محەمەد ئەلبەشیر لە 17ی ئەیلوول ڕایگەیاند کە مازووت بە نرخی داشکاو بۆ بوارەکانی پشتگیریکراو، بە تایبەتی گەرمکردنەوە و کشتوکاڵ، دەفرۆشرێت. بەڵام نرخی خۆراک و پێداویستییە سەرەکییەکان لە ئاستی 13ی ئەیلوولەوە دانەبەزی.
«توانی خۆگرتنی خێزانەکان تەواو بووە»
بەپێی هەژماری شارەزایانی ئابووری، خێزانێکی سێ کەسی پێویستی بە کەمتر لە 80 هەزار لیرەی سووری هەیە لە مانگێکدا بۆ دابینکردنی پێداویستییە سەرەکییەکانی. ئەم بڕە چوار قات زیاترە لە مووچەی زۆربەی فەرمانبەرانی پلە یەک، کە زیاتر لە 20 هەزار لیرە نییە.
مامۆستا ریما ئەلئەحمەد وتی دوای ڕووخانی ڕژێمی پێشوو، بارودۆخی ئاسایش باشتر بووە، بەڵام دۆخی ژیان بەرەو خراپتر دەڕوات. ئەحمەد وتی نرخەکان لەلایەن حکوومەتەوە چاودێری ناکرێن و گوتی: «توانی خۆگرتنی خێزانەکان تەواو بووە.»
کەمی ئاو لە دیمەشق
کێشەیەکی تر کە قەیرانەکە قووڵتر دەکات، کەمی ئاوی خواردنەوەیە. لەبەر کەمی گوشاری ئاوی تۆڕی گشتی، زۆربەی خێزانەکان ناچارن ئاو بە نرخی بەرز لە تانکەرەکان بکڕن. ئەبوو حەمزە، دانیشتووی گەڕەکی دەف ئەششەوق لە باشووری دیمەشق، وتی لە ماوەی هاوینەوە تەنها دوو یان سێ جار ئاو گەیشتووەتە ماڵەکەی.
ژیاد عەرەبش، توێژەر و شارەزای بواری ئابووری، وتی قەیرانەکە لە کۆکردنەوەی کەمبوونی باڵانسی پارەدان، بودجەی گشتی و هێزی کڕیندا قووڵتر دەبێت. بە بۆچوونی عەرەبش، تەنها یاریکردن بە نرخی سووتەمەنی یان سیاسەتی پشتگیری کۆتایی بە قەیرانەکە ناهێنێت. لەبەر ئەوە پێویستە بە پەلە هەنگاوی وەک سەبەتەی خۆراکی پشتگیریکراو، یارمەتی نەقدی و پرۆگرامی کارگێڕی کاتی بگیرێتە بەر.
عەرەبش گوتی ئەگەر پلانێکی ئابووری گشتگیر جێبەجێ بکرێت، لە ماوەی دوو تا سێ ساڵدا باشبوونێک دەبینرێت، بەڵام ئەگەر نا، قەیرانەکە دەتوانێت پێنج تا 10 ساڵ بخایەنێت. عەرەبش گوتی: «نابێت نرخ بەرز بکرێتەوە بەبێ ئەوەی جێگرەوەیەک پێشکەش بکرێت.»
بەپێی هەواڵی ڕۆژنامەی شەرقی ئەوسەت، حکوومەتی سووریا پێشتر چەند بڕیارنامەیەکی بۆ زیادکردنی مووچە بڵاوکردبووەوە. بەڵام دوای دوایین زیادکردنی نرخی سووتەمەنی، زیادبوونی نرخەکان کاریگەری ئەو زیادکردنانەی مووچەی زۆربەی لەناوبردووە.
حکوومەتی دیمەشق لە کۆتایی ئۆکتۆبەری 2025دا نرخی کارەباشی زیاد کردبوو. بەراورد بە نرخی کۆن کە نزیکەی 10 لیرە بوو بۆ هەر کیلۆواتێک کاتژمێر، جەدوەڵەکان 60 تا 70 قات زیادکرابوون.