لە ئەسەنیورتی ئیستەنبوڵ هەزار قوتابی وانەی کوردی هەڵدەبژێرن، وەزارەتی پەروەردە هیچ مامۆستایەکی دانەناوە
لە ناوچەی ئەسەنیورتی ئیستەنبوڵ، لانیکەم هەزار قوتابی لە پێنج قوتابخانەدا وانەی هەڵبژاردەی کورمانجی و زازاکییان هەڵبژاردووە. سەرەڕای دەستپێکردنی ساڵی خوێندن، تا ئێستا هیچ مامۆستایەکی کوردی بۆ ناوچەکە دانەنراوە؛ دایک و باوکان و دامودەزگا کوردییەکان بانگهێشتی وەزارەتی پەروەردەی نیشتمانی دەکەن.
Rastinewsلەگەڵ دەستپێکردنی ساڵی نوێی خوێندن لە تورکیا، سەرەڕای داواکاری زۆر بۆ وانە هەڵبژاردەکانی کوردی لە ئیستەنبوڵ، دانەنانی مامۆستا وای لێهاتووە دایک و باوکان ڕەخنە لە وەزارەتی پەروەردە بگرن.
لە ئەسەنیورت کە کورد بە چڕی تیایدا نیشتەجێن، ئەمساڵ لە پێنج قوتابخانەی جیاجیادا لانیکەم هەزار قوتابی وانەی هەڵبژاردەی کوردییان هەڵبژاردووە. بەڵام سەرەڕای ئەوەی زەنگی وانەکان لێدراوە، لە ناوچەکەدا تەنانەت یەک مامۆستاش نییە بۆ وتنەوەی وانەی کوردی.
«قوتابییانی وانەیان هەڵبژاردووە بێ خاوەن ماونەتەوە»
سوفی ئۆزگەن، پارێزەر و سەرۆکی کۆمەڵەی جوڵانەوەی زمانی کوردی (هەزکورد)، لە ئاخاوتنێکدا لەگەڵ ڕووداو ڕایگەیاند کە پەیوەندییان بە بەڕێوەبەرایەتی پەروەردەی ناوچەی ئەسەنیورتەوە کردووە و بەڵێنیان پێدراوە کە کێشەکە چارەسەر دەکرێت.
ئۆزگەن ئاماژەی بەوە دا کە سەرەڕای ئەوەی ئەمە مافێکی یاسایییە، بەهۆی نەبوونی مامۆستاوە وانەکان بە شێوەیەکی کرداری ناوترێن:
«لەبەر ئەوەی لە ئیستەنبوڵ هیچ مامۆستایەکی بواری کوردی دانەنراوە، ئەم وانانە بە شێوەیەکی کرداری ناتوانرێت وتبوترێتەوە. قوتابییانی ئەم وانەیان هەڵبژاردووە بێ خاوەن ماونەتەوە.»
ئۆزگەن ڕایگەیاند کە داواکارییان لە وەزارەتەوە ڕوونە و داوای کرد بە پێی ژمارەی ئەو قوتابییانەی وانەکەیان هەڵبژاردووە، بە پەلە مامۆستای کوردی لە قوتابخانەکان دابنرێن.
دایک و باوکان: زمانمان ناسنامەمانە
لە ئیستەنبوڵ کە خەملێنراوە نزیکەی 5 ملیۆن کورد تیایدا نیشتەجێن، دایک و باوکان داوا دەکەن وانەی کوردی لە قوتابخانەکاندا بوترێتەوە تاکو منداڵانیان زمانی دایکیان لەبیر نەکەن.
زوبەیدە، دایکێکی قوتابی، گوتی: «دەمانەوێت منداڵەکانمان لە قوتابخانە کوردی فێر بن، بەڵام کاتێک مامۆستا نییە، ئەم مافە لێمان دەسەنرێتەوە.» عومەر گونەش ئاماژەی بەوە دا کە وەرگرتنی وانەی هەڵبژاردراو مافێکی سروشتی قوتابییانە.
موحەممەدی 16 ساڵان گوتی: «هەموو کەس بە زمانی خۆی وانە دەخوێنێت، ئێمەش دەمانەوێت بە زمانی خۆمان وانە بخوێنین.»
شوکرو ئالتون ڕایگەیاند کە لە ماڵەوە بە کوردی قسە دەکەن، بەڵام پێویستە زمانەکە بە فەرمی لە قوتابخانەشدا بوترێتەوە، و بانگەوازی کرد دەوڵەت ڕێگا بە کوردی بدات. سەید عەبدوڵڵا گوتی: «زمانی مرۆڤ ناسنامەیەتی. زمانمان کوردییە و بەردەوام دەبین لە پاراستنی ئەم زمانە.»
6 کورسی بۆ 86 هەزار قوتابی
بەگوێرەی زانیارییەکانی یەکێتی ئەگیتیم-بیر-سەن، ئەمساڵ لە سەرانسەری تورکیا 86 هەزار و 64 قوتابی وانەی هەڵبژاردەی کوردییان هەڵبژاردووە.
وەزارەتی پەروەردەی نیشتمانیش ساڵی ڕابردوو تەنها 6 کورسی بۆ مامۆستایەتی کوردی دابین کردبوو. چاوەڕوانکراوە ئەمساڵ ژمارەکە بۆ 32 زیاد بکرێت، بەڵام ئەم ژمارەیە زۆر لە داواکارییەکەی سەرووی 86 هەزار کەمترە.
دامودەزگا کوردییەکان و خێزانەکان داوا دەکەن کۆسپە بیوروکراسییەکان لە پرۆسەی وانە هەڵبژاردەکاندا لابردرێن و مافی خوێندن بە زمانی دایک لە دەستووردا مسۆگەر بکرێت.
وانەی هەڵبژاردەی کوردی لە ساڵی 2012دا دەستی پێکردبوو
وانە هەڵبژاردەکانی کوردی لە ساڵی خوێندنی 2012-2013دا، لەژێر ناونیشانی «زمان و زاراوە زیندووەکان» بە کورمانجی و زازاکی زیاد کرابوون بۆ کوریکولۆم.
لەو کاتەوەی ئەم پڕۆژەیە دەستی پێکردووە، دامودەزگا کوردییەکان جارانێکی زۆر ڕایانگەیاندووە کە بەهۆی نەبوونی مامۆستا و کورسی، وانەکە لە زۆربەی قوتابخانەکاندا تەنها لەسەر کاغەز ماوەتەوە.