کۆبوونەوەیەکی نائاسایی دوای پێشڕەویی حوسییەکان: سەرکردەکانی ستافی گشتی تورکیا، عەرەبستانی سعوودی و پاکستان کۆدەبنەوە

Rastinews — توندبوونەوەی ڕووبەڕووبوونەوەکان لەنێوان ئەنسارواللە/حوسییە پشتیوانیکراوەکانی ئێران و هێزەکانی حکوومەتی پشتیوانیکراو لەلایەن عەرەبستانی سعوودییەوە لە یەمەن، هاوسەنگییە ئاسایشییەکانی ناوچەکەی دووبارە خستووەتەوە سەر ڕیزی گفتوگۆ.

وەزیری دەرەوەی عەرەبستانی سعوودی فەیسەڵ بن فەرحان، وەزیری دەرەوەی تورکیا هاکان فیدان و جێگری سەرۆک وەزیران و وەزیری دەرەوەی پاکستان ئیسحاق دار، لە نیویۆرک کۆبوونەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا بڕیاردرا ئامادەکاری بۆ کۆبوونەوەیەکی فریاگوزاری سەرکردەکانی ستافی گشتی هەر سێ وڵات بکرێت.

چاوەڕوانکراوە لەو کۆبوونەوەیەدا، ئەو پشتیوانییەی کە لە چوارچێوەی ڕێککەوتنی بەرگری هاوبەشی مەکەدا دەکرێت بدرێت بە ڕیاض بەرامبەر هێرشەکانی حوسییەکان بۆ سەر عەرەبستانی سعوودی، وردبینی لێبکرێت.

بەرواری کۆبوونەوەکە و ڕادەی پشتیوانییە سەربازییەی کە لەوانەیە بدرێت بە عەرەبستانی سعوودی، هێشتا ڕوون نەکراوەتەوە.

ڕێککەوتنی مەکە یەکەمجار تووشی تاقیکردنەوەیەکی گرنگ دەبێت

تورکیا، عەرەبستانی سعوودی و پاکستان لە 7ی ئاگۆستی 2026دا لە مەکە واژووی «ڕێککەوتنی بەرگری هاوبەشی مەکە»یان کرد.

ئەم ڕێککەوتنەی کە لەلایەن سەرۆک کۆماری تورکیا ڕەجەب تەییب ئەردۆغان، ولیعەهدی عەرەبستانی سعوودی موحەممەد بن سەلمان و سەرۆک وەزیرانی پاکستان شەهباز شەریفەوە واژووکراوە، میکانیزمێکی بەرگری هاوبەش لەنێوان هەر سێ وڵاتدا دروستدەکات.

بەگوێرەی گرنگترین بڕگەی ئەم ڕێککەوتنە، هێرشی چەکداری بۆ سەر یەکێک لە لایەنەکان، وەک هێرش بۆ سەر هەر سێ وڵاتەکە دادەنرێت.

هەروەها ئەم ڕێککەوتنە پێشبینی گەشەپێدانی هاوکاری سەربازی، بەهێزکردنی ترسێنەری هاوبەش و زیادکردنی هەماهەنگی لە بواری بەرگریدا دەکات.

دوای دواین هێرشەکانی حوسییەکان بۆ سەر عەرەبستانی سعوودی، یەکەمجارە چۆنیەتی جێبەجێکردنی بڕگەی بەرگری هاوبەشی ڕێککەوتنەکە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ لە ئاستی سەربازیدا دێتە گفتوگۆ.

هێرشی مووشەک و فڕۆکەی بێ فڕۆکەوان بۆ سەر عەرەبستانی سعوودی

گرژی لەگەڵ زیادبوونی هێرشی مووشەک و فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانی حوسییەکان بۆ سەر عەرەبستانی سعوودی بەرزبووەوە.

هاوپەیمانیەتی بە سەرکردایەتی عەرەبستانی سعوودی لە ڕۆژی 24ی سێپتەمبەردا ڕایگەیاند کە شەش مووشەکی بالیستی ئاراستەکراو بەرەو تائیف و شاری ستراتیژی یەنبوع لە کەناری دەریای سووردا، لەلایەن سیستەمە بەرگری ئاسمانییەکانەوە تێکشکێنراون.

لەلایەکی دیکەوە، حوسییەکان ڕایانگەیاند کە هێرشی مووشەک و فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانیان ئەنجامداوە بۆ سەر «ئامانجێکی هەستیار» لە ڕیاض و دامودەزگاکانی ئارامکۆی سعودی لە یەنبوع.

دەسەڵاتدارانی سعوودی ئاگاداری ئاسایشییان بڵاوکردەوە بۆ چەند ناوچەیەک، لەوانە مەکە، جیدە، یەنبوع، تەبووک و تائیف.

یەنبوع لەبەر ئەوەی یەکێکە لە خاڵەکانی دەرچوونی هێڵی نەوتی ڕۆژهەڵات-ڕۆژئاوا کە بیرە نەوتییەکانی ڕۆژهەڵاتی عەرەبستانی سعوودی بە دەریای سووردا دەبەستێتەوە، گرنگییەکی ستراتیژی هەیە.

حوسییەکان لە باب المەندەب پێشڕەویان کرد

پەرەسەندنێکی دیکە کە فشاری زیاتری خستووەتە سەر عەرەبستانی سعوودی، لە هێڵی پێشەوەی یەمەن ڕوویدا.

حوسییەکان لە مانگی سێپتەمبەردا شاری ستراتیژی موخای لە کەناری دەریای سوور داگیرکرد. پاشان کۆنترۆڵی دوورگەی مەیون/پەریم کە لە ناوەڕاستی تەنگاوی باب المەندەبدایە، هەروەها دوورگە گەورە و بچووکەکانی حەنیشیان بەدەستهێنا.

ئەم پەرەسەندنانە کاریگەری حوسییەکانیان بەسەر باب المەندەبدا، کە یەکێکە لە گرنگترین تەنگاوە دەریاییەکان لەنێوان دەریای سوور و کەنداوی عەدەندا، بە شێوەیەکی بەرچاو زیادکرد.

باب المەندەب بە یەکێک لە گرنگترین خاڵە تێپەڕبووەکانی جیهان لە بواری بازرگانی دەریایی و گواستنەوەی وزە لەنێوان ئەوروپا و ئاسیادا دادەنرێت.

بانگهێشتی موفتیی گشتی سعوودی بۆ سەربازان

لە کاتێکدا گرژییە سەربازییەکە بەرزدەبووەوە، موفتیی گشتی عەرەبستانی سعوودی شێخ سالح بن فەوزان ئەلفەوزان ڕایگەیاندنێکی سەرنجڕاکێشی خستە ڕوو بۆ سەربازانی خزمەتکار لە ناوچە سنوورییەکان.

فەوزان ڕایگەیاند کە بەرگریکردن لە خاکی وڵات یەکێکە لە ئەرکە سەرەکییەکان و پێویستە سەربازان لەم ڕێگەیەدا «ئامادە بن گیان و ڕۆحیان بۆ فیدا بکەن».

موفتیی گشتی بانگەوازی کرد بۆ بەردەوامبوون لە خەباتی دژی حوسییەکان و دووبارە دامەزراندنەوەی دەسەڵاتی حکوومەتی ناسراو بە نێودەوڵەتی لە یەمەن.

چاوەکان لەسەر کۆبوونەوەی سەرکردەکانی ستافی گشتین

بەرواری کۆبوونەوەی سەرکردەکانی ستافی گشتی تورکیا، عەرەبستانی سعوودی و پاکستان هێشتا ڕوون نەکراوەتەوە.

گرنگیی ئەم کۆبوونەوەیە تەنها لە پەرەسەندنە دواییەکانی یەمەنەوە سەرچاوە ناگرێت. ئەم گفتوگۆیە هەروەها دەبێتە یەکێک لە یەکەم پەیوەندییە سەربازییە گرنگەکان کە تێیدا باس دەکرێت چۆن بڕگەکانی بەرگری هاوبەشی ڕێککەوتنی مەکە، کە لە 7ی ئاگۆستدا واژووکراوە، بەرامبەر قەیرانێکی ئاسایشی ئێستا جێبەجێ دەکرێت.

سەرەکیترین بابەتی بەردەم سەرکردەکانی ستافی گشتی هەر سێ وڵات، ئەوەیە کە لە کام بوارەکاندا و بە چ ڕادەیەک پشتیوانی دەدرێت بە عەرەبستانی سعوودی بەرامبەر هێرشەکانی حوسییەکان.