34 ساڵەی تیرۆری میکۆنۆس
لە دۆزی کوشتنی سەرکردەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێران لە چێشتخانەی میکۆنۆسی بەرلین لە 17ی ئەیلوولی 1992، دادگای ئەڵمانیا بڕیاری دا کە فەرمانی کوشتنەکە لەلایەن بەرزترین ڕەتبەی دەسەڵاتدارانی ئێرانەوە دەرچووە.
Rastinewsلە ئێوارەی 17ی ئەیلوولی 1992دا، کارگێڕانی ڕژێمی ئێران هێرشێکی چەکداریان کردە سەر چێشتخانەی میکۆنۆس لە بەرلین و سێ سەرکردەی پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێران (پدکئ) لەگەڵ چالاکوانێکی سیاسی سەربەخۆیان کوشت. لەو هێرشەدا د. سادق شەرەفکەندی، سکرتێری گشتی پدکئ، فەتاح عەبدوڵا، ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و نوێنەری پارتییەکە لە ئەورووپا، هومایون ئەردەلان، نوێنەری پارتییەکە لە ئەڵمانیا، و نوری دهکردی، سیاسەتمەداری سەربەخۆ، گیانیان لەدەستدا.
ئەم هێرشە لە کاتی کۆنگرەی جیهانی ئەنتەرناسیۆنالی سۆسیالیست لە بەرلین ڕوویدا، لە ناوەڕاستی چاوپێکەوتنێکی سیاسی و ناڕەسمیدا.
«فەرمانی تیرۆرەکە لە بەرزترین ئاستەوە دەرچووە»
ساڵێک دوای هێرشەکە، کاظم دارابی، هاوڵاتی ئێرانی و کەسێکی پەیوەندیدار بە سپای پاسداران و وەزارەتی ئیستخباراتی ئێران، لەگەڵ چوار کەسی لوبنانی بە تۆمەتی بەشداریکردن لە کوشتنەکە دەستبەسەر کران. دۆزەکە لە تشرینی دووەمی 1993دا دەستیپێکرد؛ لە ماوەی 5 ساڵی لێکۆڵینەوەدا 247 دانیشتن ئەنجامدرا، 170 شایەت گوێیان لێگیرا و تێچووی دۆزەکە گەیشتە 9 ملیۆن فرانک. ئەم دۆزە وەک یەکێک لە درێژترین و گرنگترین دۆزە سیاسی-یاساییەکانی ئەورووپا لەدوای شەڕی جیهانی دووەم تۆمار کرا.
دادگا لە 10ی نیسانی 1997دا بڕیاری کۆتاییی ڕاگەیاند: کاظم دارابی و عەباس ڕەحال بە زیندانی ژیانی، یوسف ئەمین بە 11 ساڵ زیندان و موحەمەد عەتریس بە 5 ساڵ زیندان سزادران. لەنێو تۆمەتبارەکاندا عەتاڵا عەیاد بەرات کرا.
دادگا: بڕیارەکە لە بەرزترین ئاستی ئێرانەوە دەرچووە
بەڵگەنامەکانی پێشکەشکراو بە دادگا لە ماوەی لێکۆڵینەوەکەدا دەریانخست کە پێکهاتەیەک بەناوی «کۆمیتەی کارە تایبەتەکان» لە سەرووی دەسەڵاتی ئێراندا فەرمانی تیرۆرەکەی داوە. دادگا بە ڕوونی ڕایگەیاند کە ئەم کۆمیتەیە پێکهاتبوو لە بەرزترین دەسەڵاتدارانی ئێران لەو سەردەمەدا: عەلی خامنەیی ڕابەری ئایینی ئێران، ئەکبەر هاشمی ڕەفسەنجانی سەرۆک کۆماری ئەو سەردەمە، عەلی ئەکبەر ولایەتی وەزیری دەرەوەی ئەو سەردەمە و عەلی فەڵاحیان وەزیری ئیستخباراتی ئەو سەردەمە.
فریتیۆف کوبش، دادوەری دۆزەکە، و برۆنۆ یۆست، دادستانی دۆزەکە، بە پشتبەستن بە شایەتیەکان و بەڵگە ئیستخباراتییەکان جەخت لەوە کردەوە کە هێرشەکە بەشێک بوو لە سیاسەتێکی فەرمیی ڕژێمی ئێران بۆ لەناوبردنی ناکۆکخوازانی سیاسی لە دەرەوەی وڵات.
دوای دەرچوونی بڕیارەکە، وڵاتانی ئەندامی یەکێتی ئەورووپا سەفیرەکانیان لە تاران گێڕایەوە، پەیوەندی دیپلۆماسی نێوان ئێران و ئەورووپا کەوتە قەیرانەوە و بۆ ماوەیەک نیوەهەڵوەشا. بڕیارەکەی دادگا بووە یەکەم نموونە کە تیایدا دادگایەکی ئەورووپی بە شێوەیەکی فەرمی و بەڵگەیی دەسەڵاتدارانی بەرزی حکوومەتێکی بە بەرپرسیاری تیرۆرێک لە خاکی ئەورووپا ناساندبێت.
بەرپرسان لە پۆستدا مانەوە، لێپرسینەوە نەبوو
ڕژێمی ئێران دوای دەرچوونی بڕیارەکە هیچ بەرپرسیاریەتییەکی وەرنەگرت؛ دەزگا فەرمییەکان دۆزەکەیان بە «نمایشێکی سیاسی» و میدیا فەرمییەکانیش بە «پیلانێکی سیۆنی-ڕۆژئاوایی» ناودەبرد. ئەو بەرپرسانەی لە بڕیاری دادگادا وەک بڕیاردەرانی «کۆمیتەی کارە تایبەتەکان» ناویان هاتبوو، نە لێپرسینەوەیان بۆ کرا، نە دادگایی کران و نە ناچار بە دەستکێشانەوە کران: عەلی خامنەیی لە پۆستی ڕابەریدا مایەوە، ئەکبەر هاشمی ڕەفسەنجانیش هەتا کۆتایی ژیانی لە ناو دەزگا بڕیاردەرە بەرزەکاندا مایەوە، عەلی ئەکبەر ولایەتی و عەلی فەڵاحیانیش لە پۆستە کلیلییەکاندا مانەوە یان پلەیان بەرزتر بوو.
هەتا ئێستا ڕژێمی ئێران هیچ داوای لێبووردنێکی نەکردووە، هیچ خەسارەتێکی نەداوەتەوە و هیچ هەنگاوێکی فەرمی بۆ لێپرسینەوە لەسەر ئەم کوشتارە نەناوە.