ÜAK هاوتاکردنی نەدا، تیزی دکتۆراکەی بۆ دادستانی ڕاگەیاند
گولستان یارکین، کۆمەڵناسێک کە لە زانکۆی بینگهامتۆن تیزی دکتۆرای لەسەر نژادپەرستی دژی کورد نووسیوە و داواکاری هاوتاکردنی بڕوانامەکەی لە تورکیا ڕەتکراوەتەوە، بەپێی سکاڵای ئەنجومەنی نێوان زانکۆکان (ÜAK) و بە تۆمەتی «سووکایەتیکردن بە نەتەوەی تورک» دۆسیەیەکی لێ کراوەتەوە؛ یەکەم دادگاییکردن لە 6ی ئۆکتۆبەر لە ئەنقەرە دەبێت.
Rastinewsگولستان یارکین، کۆمەڵناسی دانیشتووی ئەمریکا کە داواکاری هاوتاکردنی بڕوانامەکەی لە تورکیا ڕەتکراوەتەوە بەهۆی تیزێکی دکتۆرا کە باسی نژادپەرستی دژی کورد دەکات، بەپێی سکاڵای ئەنجومەنی نێوان زانکۆکان (ÜAK) لەژێر ماددەی 301ی یاسای سزای تورکیا (TCK) دۆسیەیەکی لێ کراوەتەوە.
تۆمەتی «پڕوپاگەندەکردن بۆ ڕێکخراوی تیرۆریستی»
ÜAK لە ساڵی 2020دا داواکاریی هاوتاکردنی کە لە 2018 کرابوو ڕەتکردەوە و ڕایگەیاند کە لە تیزەکەدا کە باسی نژادپەرستی دژی کورد لەنێو کرێکارانی زەیتینبۆرنودا دەکات، چالاکییەکانی پەکەکە دروستکراون و «پڕوپاگەندەی ڕێکخراوی تیرۆریستی» کراوە. ئەنجومەنەکە وتی هەندێک لە دەربڕینەکانی تیزەکە لەوانەیە تاوانی «سووکایەتیکردن بە نەتەوەی تورک» کە لە ماددەی 301ی TCKدا هاتووە پێکبهێنن. هەروەها گوتراوە دەربڕینی «حکومەتی ئاکەپە» کە لە تیزەکەدا هاتووە دەشێت هەمان تاوان پێکبهێنێت.
ÜAK بۆ دادستانی ڕایگەیاند
ÜAK کە داواکاری هاوتاکردنەکەی ڕەتکردەوە، لە ساڵی 2020دا یارکینی بۆ دادستانیش ڕاگەیاند. لە لێکۆڵینەوەکەدا بڕیاری بێ پێویستی دادگاییکردن بۆ تۆمەتی «پڕوپاگەندەی ڕێکخراوی تیرۆریستی» درا، بەڵام بۆ هەندێک دەربڕین لەژێر ماددەی 301ی TCK داوای مۆڵەت لە وەزارەتی دادوەری کرا. وەزارەتەکە لە 15ی ئاپریلی 2026دا بەشێک لە مۆڵەتی لێکۆڵینەوەی دا؛ دادستانی لە 17ی ئۆگستدا دۆسیەکەی کردەوە و ئیدیعانامەکە لە 21ی ئۆگستدا پەسەند کرا.
«ئەرکی ÜAK هەڵسەنگاندنی تیز نییە»
یارکین کە وەک توێژەرێکی میوان لە زانکۆی هامبۆرگ کاری خۆی بەردەوامە، وتی ئەرکی ÜAK دیاریکردنی ڕاست یان ساختەبوونی بڕوانامەکەیە، نەک چاودێریکردنی ناوەڕۆکی تیزەکە. یارکین گوتی: «زانکۆی ئەمریکی تیزەکەم بە شایانی بڕوانامەی دکتۆرا زانی»، ئەمەش بەڵگەیە کە ئەنجومەنەکە لە دەسەڵاتی خۆی دەرچووە.
بەپێی وتەی یارکین، پێش ئەو، تیزەکانی تر کە چەمکەکانی وەک «کۆلۆنی»، «کۆلۆنیالیزم»، «کوردستان» یان «گریلا»یان تێدابوو پرسیاریان لێ نەکرابوو، بەڵام لە ساڵی 2020ەوە تیزە وا کە ئەم چەمکانەی تێدایە کەوتوونەتە بەردەم ئامانج. یارکین ئاماژەی بەوەدا کە محەممەد باکی دەنیز کە پرۆسەیەکی هاوشێوەی بەسەرهاتووە، دوای ئەو ڕاگەیەنراوە بۆ دادستانی، و وتی پێیوایە دۆسیەکە تەنها بە چەند کەسێکەوە سنووردار نابێت.
تیزی دکتۆرای یارکین کە لە ساڵی 2017دا ئامادەکرا و باسی نژادپەرستی دژی کورد لەنێو کرێکارانی زەیتینبۆرنودا دەکات، لە ساڵی 2018دا کرابووە بنەمای داواکاری هاوتاکردن لای ÜAK.
تیزی محەممەد باکی دەنیز کە لە هەمان زانکۆ و بەشدا خوێندوویەتی، بە ناونیشانی «کێ تورکیای بەڕێوەبردووە لە نێوان 1980 و 2008دا»، لە ساڵی 2021دا بەهۆی «تێدابوونی ڕەخنەی توند» ڕەتکرایەوە؛ دۆسیەی دەنیز لە شورای دەوڵەتی تورکیا لێکۆڵینەوەی لێکرا.
ÜAK لە ساڵی 2021دا دەنیزیشی بۆ دادستانی ڕاگەیاند؛ لە ڕاپۆرتی زانکۆی مارمارادا هاتبوو کە تیزەکە لەوانەیە تاوانی «سووکایەتیکردن بە سەرۆکی کۆماری» و سووکایەتیکردن بە دامودەزگاکانی دەوڵەت پێکبهێنێت.
سەرچاوە: کیسا دالگا