ڕۆژەڤ3 خولەک خوێندنەوە
کۆبوونەوەیەکی سەیر لە ڕیها: کارگەی نێرینەتی
Rastinewsبەگوێرەی هەواڵێکی ئاژانسی مەزوپوتامیا، لە ڕیها کارگەیەک لەسەر نێرینەتی ئەنجامدرا.
لە هەواڵەکەدا هاتووە کە لە کۆبوونەوەکەدا ڕایانگەیاندووە کە کۆمەڵگا و دەوڵەت نایانەوێت دەسەڵاتی پیاو لە دەستی بدرێت، بەڵام گۆڕان و دەگرکردنی پێویستە و دەبێت لە پیاوەوە دەست پێبکات.
وردەکارییەکانی هەواڵەکە بەم شێوەیە هاتووە:
لە ڕیها، بۆ بەرچاوکردنی نایەکسانی ڕەگەزی لە کۆمەڵگادا، بزوتنەوەی ژنی ئازاد (TJA) و پارتی ناوچە دیموکراتیکەکان (DBP) بەیەکەوە کارگەیەکیان بۆ گۆڕینی پیاوان ڕێکخست. لە کارگەکەدا بابەتەکانی وەک ڕۆڵە کۆمەڵایەتییەکانی ڕەگەز، قاڵبە زاڵەکانی نێرینەتی و چەمکی توندوتیژی بە چاوێکی ڕەخنەگرانەوە هاتنە بەردەم گفتوگۆ. لە کارگەکەدا کە بەشدارەکان ئەزموونی خۆیانیان تێدا هاوبەش کرد و کاری ئاگاداریی تێدا کرا، ژمارەیەکی زۆر پیاو بەشداریان تێدا کرد.
‘پێویستە ئەم کارانە بڵاوتر ببنەوە’
ئەنەس میللی، یەکێک لە بەشدارانی کارگەکە، گوتی: «کارگەکانی نێرینەتی ئەو مێشکە نێرینەخوازانەی ناومان دەخاتە ڕوو و دەیهێننە خوارترین ئاست. هەندێک شەڕوشۆڕی ناوخۆیمان هەیە و لەسەر کێشەکانی دەرکەوتوو لەم گفتوگۆیانەدا چارەسەر دەدۆزرێتەوە. لە ڕاستیدا کێشەکانی گفتوگۆمان لە هەموو شوێنێک هەمانن. بەم کێشانە بە خوێندنەوە و ڕێکخستن دەتوانین سەربخەین. لێرەدا لە هەموو بوارەکانی ژیاندا کار بۆ پاڵپشتیکردنی ژیانی هاوبەشی ئازاد دەکرێت. هیوادارم ئەمە زیاتریش بڵاو بێتەوە.»
‘ئازادی بە ژن دەکرێت’
یەشیل تەپە، یەکێک لە بەشداران، ڕایگەیاند: «دەبێت تێڕوانینمان بۆ ژنان بەپێی پارادایمی دیموکراتیک و ئازادیخوازی ژنان بکەینە بەشێک لە خۆمان و بیخەینە کاردا لە ژیانماندا. سەرەتا دەبێت لە ناو خۆمان و خێزانەکەماندا دەستی پێبکەین. وەک لە پارادایمی ڕابەرایەتیدا هاتووە، ئەگەر ژن ئازاد بێت کۆمەڵگاش ئازاد دەبێت. ئێمەش ئینجا لە کۆمەڵگایەکی ئارامتردا دەژین.»
‘دەبێت ڕۆڵە کۆمەڵایەتییە فێرکراوەکان ڕووخێن’
مه‌حمه‌ت شاهین ڕایگەیاند کە بابەتەکانی ئەم کارگەیە بۆی نامۆ نین و ئاماژەی بە ڕۆڵە کۆمەڵایەتییە فێرکراوەکان دا. شاهین گوتی: «یەکێک لە بابەتەکانی ئێمە لێرەدا، ئەو ڕۆڵە کۆمەڵایەتیانەن کە فێرمان کراون. بۆ نموونە، هەرچەندە هاوسەرەکەم زیاتر ملکەچی من بێت، ئەوەندە من زیاتر پیاوم. کاتێک ئەمە نەبێت، لەناو کۆمەڵگادا وەک پیاوێکی ژندۆست ناوم دەبردرێت. پێویستە ئەم مێشکە ڕووبخەین و بیشکێنین. گەیشتن بەو کەسایەتییانەی ڕابەرایەتی باسی کردووە، بۆ ئێمە زۆر گران و سەخته، بەڵام دەبێت هەوڵ و ماندووبوون و توانامان بۆ گەیشتن پێیان نیشان بدەین. هەرچەندە ئەم جۆرە کارانە زیاتر بن، شکاندنی مێشکی دەسەڵاتی نێرینە زووتر ڕوودەدات.»
‘پێویستی بە کۆکراوەیەکی فەلسەفی و ئایدیۆلۆژی هەیە’
فەتحی تاپاچ، هاوڵاتییەکی عەرەب، ئاماژەی بەوە دا کە کارگەی نێرینەتی گرنگییەکی تایبەتی هەیە لە گۆڕان و دەگرکردنی کۆمەڵایەتیدا، هەروەها ڕایگەیاند کە مێشکێکی دەسپۆتیکی نێرینە لە هەموو بوارەکانی ژیاندا بوونی هەیە. تاپاچ گوتی: «هێشتا ماوەیەکی تر بەردەوام دەبین لەسەر ئەم دۆخە. بۆ ئەوەی ئەمە بگۆڕدرێت و دەگرکات، پێویستمان بە کولتوور و کۆکراوە و هۆشیارکردنەوەیە. پێویستە بنەمای فەلسەفی و ئایدیۆلۆژی بۆ ئەمە دابمەزرێنین. بۆ ئەمەش پێویستە خەڵک خۆگر بن، چونکە خەڵک ئەو دەسەڵاتەی بەدەستیانەوەیە بە ئاسانی وازی لێ ناهێنن، بەڵام پێموایە بە پەروەردە دەتوانین بەسەریدا زاڵ بین.»
تاپاچ کە ئاماژەی بە دەرکەوتنی مێشکی دەسپۆتیکی نێرینە لەناو گەلی عەرەبیشدا دا، گوتی: «بەتایبەتی وەک گەلی عەرەب کە لە ڕیها دەژین، ئێمە ئەمە بە توندی دەژین. بۆ نموونە، لەناو کۆمەڵگای عەرەبی کە من تیایدا دەژیم، ژنێک دەتوانێت بە هاوسەرەکەی بڵێت ‘بڕۆ جارێکی تر هاوسەرگیری بکە با لێت ڕزگار ببم’. هەروەها ئەمە بووەتە کولتوور و نەریتێک. ئەمە لەناو ژنانیشدا جێگیر بووە. لە فرەژنیدا، لە دەسەڵاتەی بە پیاو دراوە و لە پەسەندکردنی پیاو وەک نرخێکی سەدا سەد چڕوپڕدا، بەشێک لە ژنانیش هەیە. بۆ ئەمەش پێویستە ژنانیش لەگەڵ ئێمە پیاوان بگۆڕدرێن و دەگرکەن.»
‘گەلی عەرەب لە نزیکەوە چاودێری بزووتنەوەی کورد دەکات’
تاپاچ ڕایگەیاند کە مێشکی دەسپۆتیکی نێرینە لە کۆمەڵگادا لەلایەن دەوڵەتەوە خۆراک پێدەدرێت و گوتی: «کۆمەڵگا و دەوڵەتیش نایانەوێت دەسەڵاتی لەناو دەستی پیاودا لێی بسەنرێتەوە، چونکە کاتێک دەسەڵاتی نێرینە بڕوات، دەسەڵاتی دەوڵەتیش لەناودەچێت. لەبەر ئەمە دەگرکردن و گۆڕان پێویستە و دەبێت گۆڕان و دەگرکردن یەکەم جار لە پیاوەوە دەست پێبکات.»
تاپاچ کە ئاماژەی بەو گۆڕانەی لە ئەنجامی خەباتی بزووتنەوەی ئازادیخوازی کورد دەرکەوتووە دا، گوتی: «خەڵک بە خەبات دەگاتەوە مێژوو، بونیاد و ناسنامەی خۆیان. ئەمەش پێشەنگایەتی گۆڕان و دەگرکردنی گەلانی کوردستان دەکات. لەبەر ئەمە، ئێمە وەک گەلی عەرەب بە وردی چاودێری بزووتنەوەی ئازادیخوازی کورد دەکەین. بەشی خۆمان، هەرچەندە کەمیش بێت، وەردەگرین.»