3 ڕێکەوتننامە لەنێوان تورکیا و عێراقدا واژوو کرا
Rastinewsئەردۆغان: ئامادەین پێداویستییە بەرگریەکانی عێراق دابین بکەین
🔶سەرۆک کۆماری تورکیا ڕەجەب تەیب ئەردۆغان ڕایگەیاند، تورکیا ئامادەیە بەشی خۆی لە دابینکردنی بەرهەمە پیشەسازییە بەرگرییەکان کە عێراق پێویستی پێیانە جێبەجێ بکات.
🔶سەرۆک وەزیرانی عێراق عەلی ئەز-زەیدی ڕایگەیاند، ئەم سەردانە بەپێی پرۆتۆکۆل نەبووە، بەڵکو ئامانجیان بەهێزکردنی زیاتری پەیوەندییە کۆنەکانیانە لەگەڵ تورکیا.
🔶لەنێوان تورکیا و عێراقدا 3 ڕێکەوتننامەی هاوبەشی لە بواری پەروەردە، لاوان و وەرزش و موڵکایەتی پیشەسازیدا واژوو کرا.
ئەردۆغان لەدوای چاوپێکەوتنی لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی عێراق عەلی ئەز-زەیدی، لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانی هاوبەشدا هەڵسەنگاندنی خۆی سەبارەت بە پەیوەندییەکانی نێوان دوو وڵات و گەشەکردنە هەرێمییەکانی خستەڕوو.
ئەردۆغان ڕایگەیاند، لە چاوپێکەوتنەکەیدا لەگەڵ زەیدی، گفتوگۆیان لەسەر دواین گەشەکردنەکانی هەرێم کردووە، بە تایبەتی ئێران و سووریا و فەلەستین.
ئەردۆغان کە جەخت لەسەر ئامادەیی تورکیا بۆ دابینکردنی بەرهەمە پیشەسازییە بەرگرییەکانی پێویستی عێراق کردەوە، وتی هەوڵ دەدەن هەرێمەکە بە گەشەپێدان و خۆشگوزەرانی و ئارامی و جێگیری بناسرێتەوە، نەک بە جەنگ و تیرۆر و ململانێ.
ئەردۆغان کە ڕایگەیاند عێراق ساڵانێکی زۆرە یەکێکە لە وڵاتانی کاریگەرلێبووی جەنگ و بێجێگیری، وتی هەرگیز ئارامی و جێگیریی عێراق جیا لە ئاسایش و جێگیریی تورکیا نەبینیوە.
ئەردۆغان ئاماژەی بەوەشدا کرد کە پرۆژەی «ڕێگای گەشەپێدان» لەبەردەم گەشەکردنە هەرێمییە ئێستاکاندا زیاتر بووەتە پرۆژەیەکی ستراتیژی، و گرنگی ئەم پرۆژەیە کە ئامانجی پەیوەستکردنی کەنداو بە جیهانەوەیە لە ڕێگەی عێراقەوە، زیاتر بووە.
بەپێی هەواڵێکی بلومبێرگ، ئەردۆغان ئاماژەی بە هاوکاری لە بواری وزەشدا کرد و ڕایگەیاند بەشداریی کۆمپانیای پترۆلی تورکیا لە مەیدانی نەوتی کەرکووک دراوەتێ، وتیشی ڕێکەوتننامەی ئەمڕۆ لە ڕووی هاوبەشیی وزەیەوە هەنگاوێکی مێژوویییە.
ئەردۆغان هەروەها ڕایگەیاند، بۆ جێبەجێکردنی پرۆسەی «تورکیای بێ تیرۆر» و دیدگای «هەرێمی بێ تیرۆر»، لە دیالۆگێکی نزیکدان لەگەڵ حکوومەتی عێراق.
«با ڕووباری سێیەم ڕووباری ئابووری بێت، ئەمەش ڕێگای گەشەپێدانە»
سەرۆک وەزیرانی عێراق عەلی ئەز-زەیدی ڕایگەیاند ئەم سەردانە تەنها سەردانێکی دیپلۆماسی و پرۆتۆکۆلی نییە و وتی: «ئەم سەردانەمان بەپێی پرۆتۆکۆل نییە، بەڵکو نیشانەیەکە بۆ بەهێزکردنی پەیوەندییەکانمان کە دەگەڕێتەوە بۆ سەدەها ساڵ لەمەوپێش.»
زەیدی کە ئاماژەی بە هاوکاری ئابووری لەنێوان دوو وڵاتدا کرد، وتی: «لە ڕاستیدا جوگرافیا بەشێوەیەکی سروشتی دوو ڕووباری پێداوین. ئێمە ڕووباری سێیەممان دەوێت. ئێستا با ئەم ڕووبارە ببێتە ڕووباری ئابووری، ئەمەش بێگومان ڕێگای گەشەپێدانە.»
لەنێوان دوو وڵاتدا 3 ڕێکەوتننامە واژوو کرا
لەدوای چاوپێکەوتنی تاک بە تاک لەنێوان ئەردۆغان و زەیدی و کۆبوونەوەی نێوان دوو دەلیگەیشن لە کۆشکی سەرۆک کۆماریدا، ڕێکەوتننامەکانی ئامادەکراو لەنێوان دوو وڵاتدا واژوو کران.
لەم چوارچێوەیەدا، «تێبینینامەی تێگەیشتن لە بواری پەروەردە و هاوکاری ئەکادیمی» لەلایەن سەرۆکی ئەکادیمیای پۆلیس مورات بالجی و بەڕێوەبەری تایبەتی سەرۆک وەزیران و فەرماندەی هێزە چەکدارەکانی عێراق جێنەرال عەبدولئەمیر شەممەرییەوە واژوو کرا.
«تێبینینامەی تێگەیشتن لە بوارەکانی لاوان و وەرزش» لەلایەن وەزیری لاوان و وەرزشی تورکیا عوسمان ئاشکن باک و وەزیری دەرەوەی عێراق فوئاد حوسێنەوە واژوو کرا.
وەزیری پیشەسازی و تەکنەلۆژیای تورکیا مەحەمەد فاتیح قاجیر و وەزیری دارایی عێراق فالح ساریش «تێبینینامەی تێگەیشتن لە بواری هاوکاری موڵکایەتی پیشەسازیدا»یان واژوو کرد.