شۆکی ئەرکیۆلۆجی لە Ranshofen: نۆ گۆڕی بەکۆمەڵ دۆزرایەوە

Rastinews — کۆڵانگرتنێک کە بە دۆزینەوەی چەند ئێسکێک لەلایەن مندااڵێکەوە دەستی پێکرد، ڕاستییەکی مێژووییی ئاشکرا کرد کە لە ئەورووپای ناوەڕاست هاوشێوەی نییە: لە Braunau am Inn، نۆ گۆڕی بەکۆمەڵ و پاشماوەی سەربازانی گەنج کە بەبێ ڕێکوپێکی لەسەر یەکتر نێژراون دۆزرانەوە، کە بەپێی هەڵسەنگاندنی پسپۆڕان دەگەڕێنەوە بۆ سەردەمی شەڕەکانی ناپۆلیۆن.

لە Braunau am Inn، شارۆچکەی ئاوستریای سەروو کە ئادۆلف هیتلەر تێیدا لەدایک بووە، ئەرکیۆلۆجیستەکان لە مانگانی ڕابردوودا پاشماوەی لانیکەم 120 کەسیان دۆزیوەتەوە. پسپۆڕان ئەم دۆزینەوەیە بە یەکێک لە گرنگترین دۆزینەوە گۆڕە بەکۆمەڵییەکانی چەند دەیەی ڕابردوو دەناسێنن.

شوێنی دۆزینەوەکە لە گەڕەکی Ranshofen ی شارۆچکەکەیە. کچێک لە مانگی ئازاردا ئێسکەکەی دۆزییەوە و دایکی پەلیسی ئاگادار کردەوە. لێکۆڵینەوە سەرەتاییەکان بەخێرایی سەلماندیان کە ئەمانە پاشماوەی مرۆڤن. لەدوای ئەوە دەزگای فیدڕاڵی پارێزگاری ئاسەوارەکان کەوتە کار و کۆڵانگرتنی ئەرکیۆلۆجی دەستی پێکرد.

نۆ گۆڕی بەکۆمەڵ ئاشکرا کران

ئەوەی سەرەتا وەک دۆزینەوەیەکی تاک دەرکەوت، بەخێرایی بوو بە هەواڵێکی گەورەی ئەرکیۆلۆجی. ئەرکیۆلۆجیستەکان یەکەم جار شەش گۆڕیان ئاشکرا کرد، پاشان کۆی گشتی گەیشتە نۆ گۆڕی بەکۆمەڵ. ئێسکدانەکان لە ڕووبەرێکی نزیکەی 150 مەتر چوارگۆشەدا، بەبێ هیچ ڕێکوپێکییەکی دیار، لەسەر یەکتر بوون. بەپێی هەڵسەنگاندنی پسپۆڕان، ئەگەری ئەوە هەیە مردووەکان بە پەلە فڕێدرابنە ناو چاڵەکانەوە.

Michaela Binder، بەرپرسی پڕۆژەی کۆڵانگرتنەکە، لە گفتوگۆیەکدا لەگەڵ ڕۆژنامەی Kronen Zeitung، دۆزینەوەکەی بە "بێ وێنە لە هەموو ئەورووپای ناوەڕاست" وەسف کرد. Heinz Gruber ی دەزگای فیدڕاڵی پارێزگاری ئاسەوارەکانی ئاوستریاش لە ڕایەکی بۆ ڕۆژنامەی Oberösterreichische Nachrichten ڕایگەیاند کە دۆزینەوەکە بە تەواوی نائاسایی و دەرەکی ڕیزە. هەروەها جەخت لەوەی کردەوە کە لە زیاتر لە 20 ساڵ کاری پیشەییدا، هەرگیز تووشی دۆزینەوەیەکی هاوشێوە نەبووە.

مردووەکان کێ بوون؟

ئەنجامە بەدەستهاتووەکان ئەوە دەریدەخەن کە زۆربەی پاشماوەکان هی پیاوانی گەنجن، بە تەمەنی نێوان 15 تا 25 ساڵ. هێشتا شێوازی مردنیان نادیارە. زانایان تا ئێستا هیچ نیشانەیەکی برینداربوون بە چەکی ئاگرین نەدۆزیوەتەوە. بەڵام دۆزیویانەتەوە کە یەکێک لە مردووەکان، پێش مردنی، قاچی خوارەوەی بڕدرابووەوە؛ ئەمەش وەک نیشانەیەکی ئەگەری چارەسەری پزیشکی بەپێی بارودۆخی ئەو سەردەمە دادەنرێت.

لێکۆڵینەوە ئەنترۆپۆلۆجی سەرەتاییەکان و شوێنی گۆڕەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەگەری هەیە پیاوەکان لە ماوەی ساڵانی 1792 تا 1815، لە کاتی ئەوەی بە شەڕەکانی فەرەنسی ناودەبردران، گیانیان لەدەستدابێت. گریمانەکە ئەوەیە کە لە نەخۆشخانەیەکی سەربازی یان کەمپێکی مەیدانیدا مردوون و پاشان پێکەوە نێژراون. لێکۆڵینەوە پێشکەوتووەکان، لەوانە شیکاری DNA و ئیزۆتۆپ، ئامانجیان ئەوەیە زانیاری زیاتر دەربارەی ڕەچەڵەک، شێوازی خۆراک و هۆکاری ئەگەری مردنیان دابین بکەن.

دۆزینەوەیەکی گرنگ لە ڕووی مێژووییەوە

ئەرکیۆلۆجیستەکان وا دەزانن ئەم دۆزینەوەیە لەوانەیە یەکێک بێت لە گەورەترین گۆڕە بەکۆمەڵییەکانی سەردەمی شەڕەکانی ناپۆلیۆن لە ئەورووپای ناوەڕاست کە تا ئێستا زانراون. ئەم جۆرە دۆزینەوانە زۆر کەمن و زانیاری گرنگ دەربارەی بارودۆخی ژیان و مردنی سەربازە گەنجەکانی سەرەتای سەدەی 19 دەخەنە بەردەست.

بەپێی پسپۆڕان، ئەم دۆزینەوەیە هیچ پەیوەندییەکی بە نەتەوە سۆشیالیزمەوە نییە. مردووەکان چەندین دەیە پێش لەدایکبوونی ئادۆلف هیتلەر نێژراون. لەگەڵ ئەوەشدا، دۆزینەوەکە بەهۆی گرنگی شوێنەکەشەوە سەرنج ڕادەکێشێت: Braunau am Inn لە ئاستی جیهانیدا وەک شاری لەدایکبوونی هیتلەر ناسراوە. ئەمڕۆ بە هەڕەمەکی، لە ماڵی کۆنی لەدایکبوونی دیکتاتۆرەکەدا خانەیەکی پۆلیس هەیە.

لێکۆڵینەوە ئەرکیۆلۆجییەکان لە شوێنەکەدا بەردەوامن. پسپۆڕان ئەوە لاناهێنن کە لە هەفتەکانی داهاتوودا گۆڕی نوێش ئاشکرا بکرێن.

سەرچاوە: Euronews