Li cîhana weşangeriya Amerîkayê nîqaşa «cudaxwaziya li dijî nivîskarên cihû û îsraîlî»
Nivîskar û navên cîhana wêjeyê dibêjin ku piştî 7ê Cotmehê weşanxane berhemên bi nasnameya cihû an bi girêdana Îsraîlê vedigerînin. Li dijî vê dûrxistina ku tê îdiakirin, weşanxaneyên nû yên li ser cihûtiyê disekinin têne damezrandin.
RastinewsÎdia hene ku li Amerîka û Brîtanyayê hin nivîskarên cihû û îsraîlî li ajansên wêjeyî û weşanxaneyan rastî cudaxwaziyê tên. Van îdiayan li cîhana weşangeriyê nîqaş çêkir.
Rojnamegera Pamela Paul di The Wall Street Journalê de nivîsek weşand. Nivîs dispêre gotinên nivîskar, edîtor û ajansên wêjeyî.
Li gorî nivîsê, weşandina berhemên ku bi nasnameya cihû, Îsraîl an Siyonîzmê ve têne girêdan dijwar bûye. Ev bi taybetî piştî 7ê Cotmeha 2023an e.
Li gorî nûçeyê, hin ajansên wêjeyî li malperên xwe eşkere ragihandin. Wan got ku ji nivîskarên «siyonîst» an ji naveroka wusa serlêdan qebûl nakin. Tê ragihandin ku ajansekê di şertên serlêdanê de gotibû: «Nazî û siyonîst serlêdan nekin.»
Nivîskarek biyografiya navekî girîng ê îsraîlî amade dike. Temsîlkarê wî yê berê jê re got ku xebata xwe bihêle. Sedem ew bû ku «hewaya dijî siyonîzmê» ya cîhana weşangeriyê sivik bibe.
Nivîskara Meg Keene jî axivî. Wê got ku romana wê ya bi karakterên îsraîlî «pir cihû» hat dîtin. Wê got ku romanê li weşanxaneyên mezin kirîdar nedît.
Keene got ku ajansekê pêşniyar kir. Pêşniyar ew bû ku hêmanên cihû yên ne pêwîst ji bo çîrokê ji holê rake. Herwiha jê hat xwestin ku navê karaktera «Yael» biguherîne. Sedem ew bû ku ew nav Îsraîlê tîne bîra mirov.
Li gorî daneyên ku Keene berhev kirine, di navbera 2023 û 2024an de peymanên pirtûkên kurgu daketin. Ev pirtûk behsa cihûyan, cihûtiyê an Îsraîlê dikin. Daketin ji sedî 76 e.
Lê belê daneyeke serbixwe ya ku tevahiya sektora weşangeriyê digire tune. Ew dane nîşan nade ku berhem ji ber nasnameya nivîskaran an dîtinên wan ên siyasî hatine red kirin.
Li dijî dûrxistina ku tê îdiakirin weşanxaneyên nû jî têne damezrandin. Di nav wan de High Line Publishing Studio, Canary Publishing û Meg Keene Books hene. Meg Keene Books di bin Wicked Son Pressê de ye.
High Line Publishing Studio ji hêla Neil Blair ve hat damezrandin. Blair wek temsîlkarê wêjeyî yê J.K. Rowling tê zanîn. Weşanxaneyê ragihand ku dixwaze cih veke ji bo nivîskar û ramanên ku weşanxaneyên sereke jê dûr dikevin.
Di nav pirtûkên weşanxaneyê de xebateke Amos Harel jî heye. Harel nûçegihanê leşkerî yê Haaretzê ye. Xebat li ser xeletiyên stratejîk ên Îsraîlê ye. Ev xeletî berî û piştî 7ê Cotmehê ne.
Antidote Books jî di bin High Lineê de ye. Ew ragihand ku dê cih bide dîtinên cuda. Ev dîtin di warên dîrok, siyaset, aborî, têkiliyên navneteweyî û çandê de ne. Belavkirina pirtûkên herdu marqeyan dê Hachette bike. Hachette yek ji saziyên weşangeriyê yên mezin e.
Canary Publishing xwe wek «weşanxaneyeke vekirî ji bo dengên cihû û siyonîst» pênase dike. Wê ragihand ku dê berhemên hatine red kirin binirxîne. Li gorî wê ev red kirin bi taybetî li cîhana weşangeriya sereke bûye.
Meg Keene Books plan dike ku salê çar heta şeş roman biweşîne. Ew dixwaze cih bide xebatên nivîskarên cihû yên ji dîtinên siyasî yên cuda.
Li aliyê din ê nîqaşê tê parastin ku dijberiya siyonîzmê ne yek e bi dijberiya cihûyan re. Hin çevre dibêjin ku rexneyên li siyasetên Xezzeyê yên hikûmeta Îsraîlê di çarçoveya azadiya derbirîna siyasî de ne. Ew dibêjin ku biryarên neweşandinê ne her dem delîlê cudaxwaziyê ne.
Li hember vê, nivîskarên cihû tiştekî din dibêjin. Ew dibêjin ku heke ew rexne li siyasetên Îsraîlê bikin jî, ji wan tê hêvîkirin ku helwesteke eşkere li dijî hebûna Îsraîlê bigirin. Ew dibêjin ku wekî din ji torên weşangeriyê tên derxistin.
Rêveberên weşanxaneyên nû dibêjin ku saziyên wan dê ne tenê ji bo nivîskarên cihû bin. Ew dibêjin ku dixwazin cih bidin nivîskarên ereb ên îsraîlî jî. Herwiha navên ji beşên cuda yên ku li ser Îsraîl, Îran, Rojhilata Navîn û cihûtiyê dixebitin dê cih bigirin.
Nîşe: Nivîsa behskirî ne li New York Timesê, li The Wall Street Journalê bi îmzeya Pamela Paul hat weşandin.