Hatibû gotin «Kurdî bû zimanê duyemîn»: Li Rojava niha li dijî sê saetên Kurdî derketin kolanan
RastinewsPiştî hilweşandina HSD, pêvajoya yekbûnê ya bi Şam re dest pê kir. Wê demê hatibû gotin «Kurdî bû zimanê duyemîn». Naha naveroka vê biryarê ya di pratîkê de eşkere bû. Wezareta Perwerdehiyê ya Sûriyeyê Kurdî xiste bernameya dersan, wek «zimanê netewî». Lê perwerdeya Kurdî bi sê demjimêran di hefteyê de sînordar kir, û demjimêreke çalakiyê. Li dijî vê biryarê, li heft bajarên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê mamoste, xwendekar û dê-bav derketin kolanan.
Qamişlo (Rastî) – Biryara Wezareta Perwerdehiyê ya Sûriyeyê, ya di 27ê Tebaxê de derket, li ser awayê hînkirina Kurdî li dibistanan bû. Ev biryar li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê bû sedema gengeşeyan.
Li gorî biryara hejmar 2068/943, Kurdî wek «zimanê netewî» tê xistin bernameya dersan. Ev yek li dibistanên dewletê û taybet ên herêmên ku Kurd bi hejmareke berçav lê dijîn pêk tê.
Kurdî di hemû qonaxên perwerdehiyê de dê bibe sê dersên hefteyê. Nota vê dersê dê têkeve nota giştî ya xwendekaran. Wekî din, dê demjimêreke çalakiya Kurdî ya hefteyî jî hebe.
Di sala yekem a perwerdehiyê ya vê qonaxa derbasbûnê de, dersên zanistên civakî, dîrok, erdnîgarî û felsefeyê dê bi Erebî an Kurdî bêne dayîn.
Gengeşeya «zimanê duyemîn» ji nû ve
Piştî peymana di navbera Şam û HSD de, gengeşeyek hebû. Digotin Kurdî li Sûriyeyê wek zimanê duyemîn hatiye nasîn. Vê biryarê ev gengeşe jî ji nû ve anî rojevê.
Piştî hilweşandina HSD, Mazlum Abdi erkek girt di rêveberiya Şamê de. Hin medya û hesabên medya civakî ragihandin ku Kurdî bûye «zimanê duyemîn» yê Sûriyeyê di vê qonaxa nû de.
Lê hin rojnamevan û şirovekar rexne kirin. Wan got ev sazûman ne statûyeke fermî ya duyemîn dide Kurdî, ne jî wê wê bike zimanê perwerdehiyê yê giştî. Li gorî wan, ev biryar tenê dixwaze Kurdî li hin herêman wek dersek bê xwendin.
Biryara sepandinê ya 27ê Tebaxê, cudahiya sereke ya vê gengeşeyê xuya kir.
Di biryara wezaretê de, Kurdî wek «zimanê netewî» tê binavkirin. Lê Kurdî li tevahiya Sûriyeyê ne wek zimanê duyemîn ê perwerdehiyê, li kêleka Erebî, hatiye rêkxistin.
Ji ber vê yekê, naha nerazîbûn ji hundirê herêmê radibe.
Çalakî li heft bajaran
Li Qamişlo, Hesekê, Dêrik, Amûdê, Dirbêsiyê, Tirbespî û Girkê Legê, mamoste, xwendekar û dê-bav çalakî li dar xistin. Ew li dijî sînordarkirina Kurdî bi çend demjimêrên hefteyî bûn.
Di xwepêşandanên Qamişlo de, hate gotin ku perwerdehiya bi zimanê zikmakî ne wek hînkirina çend demjimêran a hefteyê ye.
Li Hesekê, mamosteyan li ber Rêveberiya Perwerdehiyê kom bûn. Wan pankart hilgirtin: «Bêyî ziman jiyan tune» û «Kurdî nasnameya me ye».
Bingeha nerazîbûna mamosteyan, paşeroja pergala perwerdehiyê ya heyî ye.
Perwerdekar bibîr tînin ku li herêmê, ji matematîkê heta zanistên siruştî gelek ders bi Kurdî tên dayîn. Wan got kirina Kurdî bi tenê dersa zimanî, dê paşvexistineke ji pergala perwerdehiya zikmakî ya heyî be.
Zanîngeha Rojava jî nerazî bû
Ji Zanîngeha Rojava jî li hember biryarê bertek hat.
Zanîngehê got Kurdî ne tenê di warê ziman û edebiyatê de tê bikaranîn. Ew di matematîk, fizîk, kîmya, endezyarî û zanistên tenduristiyê de jî zimanê perwerdehiyê ye.
Rêveberiya zanîngehê hişyar kir: guhertina zimanê perwerdehiyê dê bandorê li ser pêvajoya xwendina xwendekaran bike. Wê got Kurdî û Erebî ne alternatîfên hev in. Ji ber vê, banga pergaleke perwerdehiyê ya duzimanî an pirzimanî kir.
Bingeha gengeşeyê: Kurdî wê bibe ders an zimanê perwerdehiyê?
Biryara Şamê ya 27ê Tebaxê guhertineke girîng tîne. Kurdî êdî ne zimanekî qedexe ye, ketiye nav bernameya fermî ya dersan.
Lê nerazîbûna li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê li ser xaleke din e:
Ji bo xwendekarên ku salane bi Kurdî xwendine, mesele ne «hînkirina» Kurdî ye. Mesele ew e ku perwerdehî bi Kurdî bidome.
Ev heman nerazîbûn bû ya ku berî çend mehan di gengeşeya «Kurdî bû zimanê duyemîn» de hatibû gotin.
Piştî biryara 27ê Tebaxê, mamoste, xwendekar û dê-bavên ku derketin kolanan, naha heman pirsê ji rêveberiya Şamê dipirsin:
Ma Kurdî tenê dê bibe dersek, an mafê zarokên Kurd ê perwerd