فیدان درباره توافق مکه: هیچ کشوری که به ما حمله نکند، هدف ما نیست
Rastinewsهاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در برنامهای که میهمان آن بود، درباره مسائل روز سیاست خارجی صحبت کرد.
فیدان درباره توافق مکه گفت: «سیاست خارجیای که به رهبری رئیسجمهور ما دنبال میشود، چند سنگبنای اصلی دارد. ما شاهد تحقق یکی از آنها بودیم» و افزود که این توافق دو سال است در حال آمادهسازی بوده است.
فیدان با بیان اینکه توافق مکه از نظر فنی با ماده ۵ پیمان ناتو درباره دفاع جمعی یکسان است، درباره کشورهای امضاکننده این توافق گفت: «هیچ کشوری که به ما حمله نکند، هدف ما نیست».
بخشهای برجسته اظهارات فیدان به شرح زیر است:
«سیاست خارجیای که به رهبری رئیسجمهور ما دنبال میشود، چند سنگبنای اصلی دارد. ما شاهد تحقق یکی از آنها بودیم.
افزایش مالکیت منطقهای ما اهمیت دارد. قدرتهای مسلط بیرونی مشکلات را حل نمیکنند، بلکه آنها را حادتر میکنند. ارادهای برای رفع و توقف بیثباتیهای منطقه و پیشبرد رفاه مردم منطقه از طریق ادغام بیشتر وجود دارد. این توافق دو سال است که آماده میشود.
«در موضوع ایران نیز هرگاه طرفین به یک میانجی نیاز داشته باشند، ترکیه میتواند این نقش را به بهترین شکل ایفا کند»
در پاسخ به این پرسش که آیا این توافق بر مذاکرات با ایران تأثیر میگذارد یا نه، فیدان چنین ادامه داد:
«روسیه نسبت به ناتو حساسیت دارد و با اوکراین در جنگ است. اما ترکیه میتواند میانجیگری کند. در موضوع ایران نیز هرگاه طرفین به یک میانجی نیاز داشته باشند، ترکیه میتواند این نقش را به بهترین شکل ایفا کند. هیچ جنگی در منطقه شما را از آسیب دیدن مصون نمیکند. اختلاف عربستان سعودی و ایران به این دلیل نبود که خودشان با هم مشکل داشتند؛ بهخاطر آمریکا و اسرائیل بود. ما با ایرانیها هم در دورههایی درباره این موضوعات صحبت کردهایم. ایرانیها با این موضوع بیگانه نیستند.»
«از نظر فنی با ماده ۵ ناتو یکسان است»
فیدان در پاسخ به پرسشی درباره ماده ۵ ناتو گفت:
«از نظر فنی با ماده ۵ پیمان ناتو درباره دفاع جمعی یکسان است. ما تهدید مشترک مشخصی را مکتوب نکردهایم. اکنون به یکدیگر تضمین میدهیم که از این پس بهطور نزدیک به امنیت یکدیگر توجه خواهیم کرد.
ماده ۵ چیست؟
در ماده ۵ پیمان آتلانتیک شمالی، که اصل دفاع مشترک ناتو بر آن استوار است و بر اساس آن حمله به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی میشود، چنین آمده است:
«طرفین توافق کردهاند که یک حمله مسلحانه علیه یک یا چند تن از آنها در آمریکای شمالی یا اروپا، حملهای علیه همه آنها تلقی خواهد شد و در صورت وقوع چنین حملهای، هر یک از آنها با استفاده از حق دفاع فردی یا جمعی به رسمیتشناختهشده در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد، بهطور فردی و همراه با دیگر اعضا، برای برقراری و حفظ امنیت منطقه آتلانتیک شمالی، از جمله با توسل به نیروی نظامی، اقدامات لازم را برای کمک به طرف یا طرفین مورد حمله انجام خواهند داد.
هرگونه حمله از این دست و تمام اقداماتی که در نتیجه آن انجام میشود، بیدرنگ به شورای امنیت اطلاع داده خواهد شد.
ارادهای برای رفع و توقف بیثباتیهای منطقه و پیشبرد رفاه مردم منطقه از طریق ادغام بیشتر وجود دارد. این توافق دو سال است که آماده میشود.
«هیچ کشوری که به ما حمله نکند، هدف ما نیست»
کشورهایی که این پیمان را امضا کردهاند، متعهد میشوند تهدیدی برای امنیت یکدیگر نباشند. این پیمان علیه یک بازیگر بیرونی نیست؛ ما اکنون در درون خودمان همبستگی داریم. هیچ کشوری که به ما حمله نکند، هدف ما نیست.
تا زمانی که از داخل یا خارج منطقه مورد حمله قرار نگیریم، این پیمان با هیچ کشوری مسئلهای ندارد. ما به هیچوجه جغرافیاها و اولویتهای مختلف را در تضاد با یکدیگر نگه نخواهیم داشت.
عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه کشورهای توسعهطلب نیستند. دیروز مهمترین موضوع مورد بحث میان رهبران، همکاری در صنایع دفاعی بود. در صورت لزوم میتوانیم همه کشورهای منطقه را زیر این چتر گرد هم بیاوریم.
«دبیرخانه در عربستان سعودی مستقر خواهد شد»
«طبیعتاً از تجربیات خود در ناتو درس خواهیم گرفت. مقر دبیرخانه در عربستان سعودی ایجاد خواهد شد. رزمایشهای مشترک هم برگزار خواهد شد. در حال حاضر از آن با نام پیمان مکه یاد میشود.»
«مهمترین اولویت، بازگشایی تنگه هرمز است»
فیدان درباره جنگ آمریکا و ایران گفت:
«در حال حاضر مهمترین اولویتی که همه روی آن کار میکنند، رسیدن به توافقی است که هرچند موقت -که از آن با عنوان ۶۰ روز یاد میشود- بازگشایی تنگه را ممکن کند. اکنون کشورهای منطقه، آمریکا، غرب، اروپا و آسیا خواستار بازگشایی هرچه سریعتر این تنگه هستند و فشار زیادی در اینباره وجود دارد.»
«چیزی که اسرائیل بیش از همه از آن میترسد، انزوای بینالمللی است»
فیدان با بیان اینکه باید صلح در غزه برقرار شود، گفت:
«رویکرد حماس که منافع مردم فلسطین را در اولویت قرار میدهد، رویکردی قابل تحسین است؛ مردم فلسطین قطعاً این را پاداش خواهند داد. اسرائیل درباره مرحله دوم تردید کرد. دیگر حتی یک جمله هم برای دفاع از اسرائیل باقی نمانده است. تا زمانی که هدف اصلی اسرائیل فلسطینیسازی غزه باشد، این روند ادامه خواهد داشت. چیزی که اسرائیل بیش از همه از آن میترسد، انزوای بینالمللی است.»
«مفاد قانون چارچوب بسیار خوب نوشته شده و تضمینکننده است»
فیدان درباره قانون چارچوبی که در کمیسیون دادگستری مجلس بزرگ ملی ترکیه (TBMM) تصویب شد، چنین گفت:
«مفاد قانون چارچوب بسیار خوب نوشته شده و تضمینکننده است. این سازمان تا زمانی که سلاحهای خود را کنار نگذارد، نمیتواند از مزایای این قانون بهرهمند شود. آنها اکنون میبینند که شرایط منطقهای و جهانی دیگر چندان به نفعشان نیست. امیدواریم اینبار دست درازشده را بگیرند.»
«راهحل اصلی برای ما، تحقق راهحل دو دولت است»
فیدان درباره قبرس نیز چنین گفت:
«راهحل اصلی برای ما، تحقق راهحل دو دولت است؛ راهحل ایدهآل همین است. موضع ما همین است. وقتی پیشنهادهای راهحل مطرح میشود، میبینیم از چه کسی آمده است. وقتی از سازمان ملل باشد، بررسی میکنیم. ما از گفتوگوهایی که ترکهای قبرسی را نیز در بر میگیرد حمایت میکنیم. لازم نیست برای رسیدن به منافع مشخص منتظر راهحلهای دائمی بمانیم. هم شمال و هم جنوب جزیره به آب و انرژی نیاز دارند. موقعیت جغرافیایی طرفین اکنون مشخص است. امکاناتی که ترکها در اختیار دارند محدودتر است. ما بخش یونانی را بهعنوان یک دولت به رسمیت نمیشناسیم. اگر تو حق ترک قبرسی را به رسمیت نشناسی، من هم موجودیت دولتی تو را به رسمیت نمیشناسم. تو همان دولتی نیستی که در سال ۱۹۶۰ تأسیس شد. این موضوع هم به نوبه خود برای بخش یونانی معایبی به همراه دارد. همکاری در زمینه انرژی و آب امکانپذیر است و همه میتوانند سود ببرند. وضع موجود ۵۰ سال است که تغییر نکرده؛ ثبات و صلح در جزیره تنها به یک دلیل برقرار است: حضور ارتش ترکیه در جزیره. تا زمانی که هر دو طرف به یک توافق دائمی رضایت ندهند، نمیتوانید انتظار تغییری در حضور ارتش ترکیه داشته باشید. وضع موجود کنونی اجازه تغییر نمیدهد.»
منبع: تی۲۴ (T24)