دولت باغچلی: «باید نظام احزاب و انتخابات بازنگری شود»

Rastinews — رئیس حزب حرکت ملی (MHP)، دولت باغچلی، گفت پس از روند «ترکیه بدون تروریسم»، سیاست و نهادهای دموکراتیک در کانون توجه قرار خواهند گرفت. او اعلام کرد در دوره آینده باید نظام احزاب سیاسی و سیستم انتخاباتی متناسب با نظام حکومتی ریاست‌جمهوری بازسازی شود.

باغچلی در گفت‌وگویی با اسماعیل اوزدمیر، معاون رئیس حزب خود، که در روزنامه ترک‌گون منتشر شد، درباره روند «ترکیه بدون تروریسم»، انشعاب در CHP، حزب جدید، اقتصاد و نظام سیاسی اظهارنظر کرد.

او در این گفت‌وگو تحولات روند حل‌وفصل، انشعاب در CHP و تأسیس حزب جدید را ارزیابی کرد. باغچلی گفت انشعاب در CHP را «تأیید نمی‌کنند، اما با این حال برای آن‌ها آرزوی موفقیت دارند». او با بیان اینکه حزب جدید نتوانسته در روند حل‌وفصل موضعی قاطع اتخاذ کند، افزود «ترکیه بدون تروریسم» بزرگ‌ترین میراث برای نسل جوان است.

متن پرسش‌ها و پاسخ‌های این گفت‌وگو با دولت باغچلی به شرح زیر است:

- در دوره‌ای که جنگ، آشوب و بی‌ثباتی بر منطقه ما حاکم است، ترکیه با شجاعت گام‌های مهمی برای تقویت وحدت ملی و جبهه داخلی خود برداشته است. در همین دوره، از مسیر CHP نیز تحولات مهمی در سیاست داخلی رخ داده است. شما به‌عنوان رهبری که اصول، وقار و اخلاق را وارد سیاست ترکیه کرده‌اید، این تحولات را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

هدف و آرزوی اصلی ما این است که ترکیه مسئله تروریسم را در حالی که جبهه داخلی، ثبات سیاسی و اقتصادی خود را تحکیم کرده، در چارچوب اراده ملی خود حل کند. به همین دلیل، پرهیز از هر اقدامی که از مسیر سیاست به تنش، قطبی‌شدن یا حوادث اجتماعی بینجامد را حیاتی می‌دانیم. با نگاه به رویدادهای منطقه، سیاست ترکیه نیازمند خردورزی است نه انشعاب، همکاری و گفت‌وگو است نه رویارویی، و اجماع بر سر مسائل ملی است نه مجادلات و کشمکش‌های بی‌ثمر. مناقشاتی که در CHP با رأی «بطلان مطلق» آغاز شد و به درگیری درونی و سپس انشعاب انجامید، به دلایلی که گفتم، وضعیتی نبوده که آن را تأیید کنیم.

تأکید بر زمینه اخلاقی

ما همواره نسبت به تلاش‌های انشعاب و تجزیه در حزب جمهوری خلق با آرزوی نیک نگاه کرده‌ایم، خواهان آن بودیم وحدت این حزب از هم نپاشد و گاه تجربیات خود را در میان گذاشته و توصیه‌هایی ارائه کرده‌ایم؛ اما در نهایت آقای اوزگور و همراهانش «حزب جدید» را تأسیس کردند. بر اساس ثبت دیوان عالی کشور، این حزب با افزایش شمار احزاب سیاسی، صدونودمین حزب کشور شد. هرچند انشعاب در CHP را تأیید نمی‌کنیم، برای آن‌ها و حزبشان آرزوی موفقیت داریم.

«نظام انتخاباتی باید بازنگری شود»

در این نقطه ذکر این نکته نیز مفید است: ناتوانی در اتخاذ یک اصل، یک موضع قاطع و اراده‌ای مشترک در چارچوب نهاد حزبی نسبت به روند حل‌وفصل، که مهم‌ترین مسئله ترکیه یعنی «ترکیه بدون تروریسم» است، نشان داد نهادسازی سیاسی قدرتمندی که ما خواهان آن هستیم، هنوز در «حزب جدید» نیز تحقق نیافته است.

ترکیه با اصلاح قانون اساسی در ۱۶ آوریل ۲۰۱۷، یکی از مهم‌ترین اصلاحات نظام حکومتی خود را رقم زد و از نظام پارلمانی به نظام حکومتی ریاست‌جمهوری گذر کرد. در دوره پیش رو، باید نظام احزاب سیاسی و سیستم انتخاباتی نیز با رویکردی متناسب با روح این نظام و مبتنی بر ثبات سیاسی و توسعه دموکراتیک، بازنگری شود.

- به دلیل تروریسم، حرکت‌های توسعه‌ای در ترکیه با شکست مواجه شده است. در چارچوب «ترکیه بدون تروریسم»، چه تغییری در چشم‌انداز توسعه ترکیه رخ خواهد داد؟

امروزه توسعه اقتصادی و امنیت را نمی‌توان جدا از یکدیگر ارزیابی کرد. در واقع، «ترکیه بدون تروریسم» مزیت ژئوپلیتیکی تازه‌ای از حوزه امنیت تا اقتصاد فراهم خواهد آورد. این واقعیتی انکارناپذیر است که در نبود امنیت، فضای سرمایه‌گذاری تضعیف می‌شود، جابه‌جایی سرمایه کاهش می‌یابد و روندهای توسعه دچار وقفه می‌شوند. ترکیه‌ای که تروریسم در آن به‌طور کامل ریشه‌کن شده باشد، قابلیت پیش‌بینی و اعتماد سرمایه‌گذاران را افزایش می‌دهد، ظرفیت تولید را تقویت می‌کند و در مرکز شبکه‌های تجارت منطقه‌ای قرار می‌گیرد. با فعال‌شدن پتانسیل منابع طبیعی و انسانی در مناطقی که پیش‌تر با تروریسم شناخته می‌شدند، زندگی اقتصادی و اجتماعی رونق خواهد گرفت، رفاه ملت افزایش می‌یابد و توسعه کشور شتاب می‌گیرد.

به همین دلیل، «ترکیه بدون تروریسم» اهرم مهمی برای الگوی جدید توسعه ماست. توسعه بر فرآیندی استوار است که در آن عناصر مادی و ایستای سرمایه، در راستای هدف، اصول، چشم‌انداز و اهداف نهایی، همراه با عناصر غیرمادی و پویا، هم در سطح ملی و هم در سطح جهانی برنامه‌ریزی، هدایت و مدیریت می‌شوند. جغرافیا، خاک، اقلیم، منابع طبیعی، منابع آبی و نظام اکولوژیک، عناصر مادی و ایستای توسعه را تشکیل می‌دهند؛ در حالی‌که نظام‌های سیاسی، نظام‌های اقتصادی، ظرفیت دیپلماتیک، شخصیت ملی، روحیه و فرهنگ ملی، جمعیت و آموزش، عناصر غیرمادی و پویای توسعه به‌شمار می‌روند. در این چارچوب، رابطه میان عناصر مادی و ایستای سرمایه با عناصر غیرمادی و پویا، از طریق نهادهای قدرتمند و در چارچوب تداوم، انسجام، ثبات، بهره‌وری و استانداردسازی برقرار می‌شود و در راستای هدف، اصول، چشم‌انداز و اهداف توسعه برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی و اجرا می‌گردد. بنابراین توسعه بر پایه اصول و رسالتی اخلاقی و فرهنگی شکل می‌گیرد که در آن هر عنصر به دیگری وابسته است و به‌طور زنجیره‌ای بر یکدیگر تأثیر مثبت یا منفی می‌گذارد. از این منظر، توسعه حرکتی است در راستای اعتلای ملی و معنوی، پیشرفت مادی و فنی و یکپارچگی سیاسی و اجتماعی که حوزه‌هایی چون سیاست، اقتصاد، جامعه، منابع انسانی، حقوق و دیپلماسی را با ابعاد نهادی، راهبردی، برنامه‌ریزی و اجرایی در بر می‌گیرد و اهداف کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت را شامل می‌شود.

اشاره به سال ۲۰۵۳

ترکیه به دلیل بیانیه‌های نظامی، کودتاها، تروریسم و بی‌ثباتی‌های ناشی از نظام حکومتی، نتوانسته به اهداف توسعه خود دست یابد و منابع و امکانات ملی خود را در این راستا بسیج کند. هدف راهبردی ما این است که ترکیه با رهایی از این زنجیرها در سایه نظام حکومتی ریاست‌جمهوری، با ثبات به سوی سال ۲۰۵۳ به «کشوری پیشرو» و «ابرقدرت» تبدیل شود.

حزب حرکت ملی با نقش برجسته و کلیدی خود در حیات سیاسی ترکیه، رویکردی دارد که گره‌های سیاست ترکیه را می‌گشاید، راه را برای دموکراسی باز می‌کند، به مجادلات بی‌ثمر پایان می‌دهد و به مسائل ریشه‌دار درمان می‌بخشد. در همین چارچوب، ناسیونالیسم ترک که بیانیه بنیان‌گذاری جمهوریت را شکل داده و قوی‌ترین و به‌روزترین طرح سیاسی ملت ترک برای قرن بیستم بوده، در قرن جدید جمهوریت نیز با چشم‌انداز «قرن ترک و ترکیه»، به رهبری حزب حرکت ملی و ائتلاف جمهور، برای آینده‌ای میمون آماده می‌شود.

حزب ما «سند چشم‌انداز توسعه مبتنی بر اخلاق، ثبات و رفاه» را تدوین کرده تا توسعه را بر زمینه‌ای محکم و روشن از تفکر ترک، متشکل از عناصر اخلاق، عدالت، ثبات و رفاه استوار سازد؛ ستون‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، دیپلماتیک و ژئوپلیتیک توسعه را بر همین بنیان بنا کند؛ و آن را به حرکتی ملی تبدیل کند که زیر سقف وحدت و همبستگی ملی، دموکراسی و حاکمیت قانون، حقوق و آزادی‌های فردمحور، نهاد قدرتمند دولتی و مشارکت تمام آحاد ملت ترک با روحیه بسیج همگانی شکل می‌گیرد. در «ترکیه بدون تروریسم»، جایی که تروریسم ریشه‌کن شده، امنیت به‌طور پایدار برقرار شده و شهرها و مناطق روستایی به آرامش رسیده‌اند، یکی از بزرگ‌ترین موانع پیش روی این حرکت توسعه نیز از میان خواهد رفت.

«ترکیهٔ بدون تروریسم، مسئلهٔ فردا هم هست»

باید دانست که «ترکیهٔ بدون تروریسم» یعنی رهایی از بلای تروریسمی که در کمین ارادهٔ توسعهٔ ما نشسته، نانمان را کوچک کرده و بر سر راه سرمایه‌گذاری‌ها مین کاشته است؛ یعنی تبدیل انرژی‌ای که دولت برای امنیت ما صرف می‌کند به ارادهٔ توسعه؛ و یعنی استوارتر و دوباره ریشه‌دار کردن برادری‌مان در سراسر آناتولی. ترکیهٔ بدون تروریسم، تنها مسئلهٔ امروز نیست، مسئلهٔ فردا هم هست. باید منابع عظیمی را که سال‌ها ناچار به اختصاص آن‌ها به مبارزه با تروریسم بودیم، اکنون به شکل مدرسه برای فرزندانمان؛ بیمارستان و خدمات مراقبتی برای سالمندانمان؛ کانال آبیاری، حمایت کشاورزی و توسعهٔ روستایی برای کشاورزانمان؛ مرکز فناوری، سرمایه‌گذاری دانشگاهی و طرح‌های جوانان برای جوانانمان؛ اشتغال و رفاه اجتماعی برای زنانمان؛ اعتبار برای کسبه و سرمایه‌گذاری برای صنعتگرانمان؛ زیرساخت برای شهرها و جاده برای روستاهایمان؛ اصلاح برای مراتع و برکت برای مزارعمان بازگردانیم. خارج‌کردن تروریسم از دستور کار ملت‌مان به‌گونه‌ای که راه بازگشتی نداشته باشد، و تبدیل امکاناتی که به‌ناچار صرف امنیت شده به بسیج ملی برای توسعه، تنها با «ترکیهٔ بدون تروریسم» محقق خواهد شد.

- در چشم‌انداز ترکیهٔ بدون تروریسم، نقش جوانان را چگونه می‌بینید؟ سهم نسل جوان در آرمان وحدت ملی و آیندهٔ مشترک چه خواهد بود؟

ترکیهٔ بدون تروریسم، بزرگ‌ترین میراثی است که برای جوانانمان به‌جا خواهیم گذاشت. بی‌تردید مهم‌ترین نیروی اجتماعی که به قرن دوم جمهوری ما جهت خواهد داد، جوانان‌مان هستند. میان نسل‌هایی که در سایهٔ تروریسم بزرگ شده‌اند و نسل‌هایی که در فضای امنیت، آرامش و ثبات پرورش یافته‌اند، هم از نظر روانی و هم از نظر جامعه‌شناختی تفاوت‌های جدی وجود دارد. به همین دلیل «ترکیهٔ بدون تروریسم» تنها یک مسئلهٔ امنیتی امروز نیست؛ بلکه مهم‌ترین سرمایه‌گذاری برای منابع انسانی، نظم اجتماعی و اهداف توسعهٔ آینده است.

مایلم یادآوری کنم که شهروندان ما که امروز به دههٔ چهارم زندگی خود رسیده‌اند، در دوران جوانی‌شان دوره‌ای بدون تروریسم را تجربه نکرده‌اند. اما هنگامی که به هدف ترکیهٔ بدون تروریسم برسیم، نسل‌های پس از این دیگر با چهرهٔ تاریک و کثیف تروریسم روبه‌رو نخواهند شد، همان نگرانی‌ها را نخواهند داشت و به‌سوی آینده‌ای روشن گام برخواهند داشت.

«جوانان ما فاعل آینده خواهند بود، نه فاعل جدایی»

هدف اصلی ما این است که انرژی جوانان‌مان را نه به‌سمت اردوکشی‌های ایدئولوژیک، فرهنگ خشونت، جریان‌های مخرب یا ساختارهای حاشیه‌ای، بلکه به‌سوی علم، فناوری، کارآفرینی، فرهنگ، هنر و آرمان توسعهٔ ملی هدایت کنیم. چشم‌انداز ۲۰۵۳ و ۲۰۷۱ ترکیه تنها با نسل جوانی که به‌خوبی تربیت شده، اعتمادبه‌نفس بالا دارد، از هویت ملی خود آگاه است و از قدرت رقابت جهانی برخوردار است، محقق خواهد شد.

سازمان‌های تروریستی در طول تاریخ بیش از همه جوانان را هدف قرار داده و از امیدها، شور و اشتیاق و آیندهٔ آن‌ها سوءاستفاده کرده‌اند. با ترکیهٔ بدون تروریسم، جوانان ما دیگر فاعل ترس نه، بلکه فاعل امید؛ فاعل درگیری نه، بلکه فاعل تولید؛ فاعل جدایی نه، بلکه فاعل آیندهٔ مشترک خواهند بود. ترکیهٔ قدرتمند تنها با نسل جوان ترکی که از هستی ملی خود پاسداری می‌کند و میراث تاریخی و فرهنگی خود را با پیشرفت‌های معاصر پیوند می‌زند، ممکن خواهد شد و «قرن ترک و ترکیه» تنها با آن‌ها ساخته خواهد شد.

- جناب رئیس، در پایان پیامی برای سیاست و جامعه دارید؟

پیش از هر چیز از شما تشکر می‌کنم. تا اینجا به موضوعات زیادی پرداختیم. می‌خواهم این را بگویم: حزب حرکت ملی هیچ‌گاه در کاری که به سود ترکیه و ملت ترک نباشد، نبوده و نخواهد بود. ترکیهٔ بدون تروریسم اهمیت و ارزشی دارد که نباید در عرصهٔ رقابت سیاسی هدر برود یا از آن سوءاستفاده شود.

چرا باید فرصت رهایی همیشگی از تروریسمی که ترکیه نزدیک به پنجاه سال با آن مبارزه کرده و جان و مال بسیاری از هم‌وطنان ما را گرفته، مایهٔ ناراحتی باشد؟ چرا باید تقویت برادری‌مان، توسعهٔ دموکراسی و برداشتن موانع پیشرفت کشورمان کسی را ناراحت کند؟ آیا پاک‌شدن تروریسم، خشونت و تجزیه‌طلبی از ذهن‌ها و ریشه‌دوانیدن وحدت و همبستگی، مهم‌ترین سرمایه‌گذاری و دستاورد برای آیندهٔ کشورمان نیست؟

با یادآوری این حدیث شریف پیامبر اکرم -سرور هر دو جهان- که «در اتحاد رحمت است و در جدایی عذاب»، کسانی را که می‌کوشند فضای برادری را مسموم کنند و به‌دنبال بهره‌برداری سیاسی از تحریکات هستند، هشدار می‌دهم! همه را دعوت می‌کنم که به سیاق حاجی بکتاش ولی -پیر ما- بر دست، کمر و زبان خود مسلط باشند.

«ترکیهٔ مقتدر را خواهیم ساخت»

بزرگ‌ترین قدرت، توانایی تبدیل تفاوت‌ها به وحدت است. هیچ رویکردی که برادری را تضعیف کند و فتنه و جدایی را ابزار سیاست سازد، بی‌پاسخ نخواهد ماند و از هوشیاری ملت ما نیز پنهان نخواهد ماند. ملت می‌بیند چه کسی به عقل مشترک و برادری خدمت می‌کند و چه کسی به جدایی. روزی که فرا رسد، نه به نمایش‌ها، بلکه به نیت و نتیجه نگاه می‌کند و حساب را در صندوق رأی پس می‌گیرد.

همچنین اگر محافلی که تنها دغدغه‌شان ناخوشایندی از حزب حرکت ملی است، هرچه زودتر از وضعیت شیزوفرنیک خود رها شوند، به سود کشورمان، ملت‌مان و حتی خودشان خواهد بود. ترکیه در مرحله‌ای است که تروریسم را با تمام عناصرش برای همیشه از دستور کار کشور خارج می‌کند. این فرصت و دستاوردی مهم است و هدر نخواهد رفت. در دورهٔ پیش‌رو، در ترکیهٔ بدون سلاح و بدون تروریسم، سیاست و نهادهای دموکراتیک به پیش خواهند آمد و توافق اجتماعی با وحدت ملی پیوند خورده و تقویت خواهد شد.

افق جدید ترکیه، قدرت وحدت ملی خواهد بود. ملت ما مطمئن باشد که ترکیه از استقلال و آیندهٔ خود پاسداری می‌کند و در مسیر آرمان‌های ملی خود گام برمی‌دارد. راه ما روشن و آیندهٔ ما درخشان است. در حالی که نفوذ جهان ترک در عرصهٔ جهانی افزایش می‌یابد، ترکیه به‌عنوان یک قطب در منطقهٔ خود پیش می‌آید. با قدرت صلح و وحدت‌مان و با بسیج امکانات، منابع و توانایی‌های ملی‌مان، بر هر مسئله‌ای غلبه خواهیم کرد و ترکیهٔ مقتدر را خواهیم ساخت. زنجیرهای پای خود را خواهیم شکست و بندها را از هم خواهیم گسست. کار خواهیم کرد، تولید خواهیم کرد، عادلانه تقسیم خواهیم کرد و با عدالت حکومت خواهیم کرد. به آرمان کشور پیشرو دست خواهیم یافت، برای ملت‌های مظلوم امید خواهیم بود و ان‌شاءالله به جهان نظم خواهیم داد.

حزب حرکت ملی که پیشتاز آرمان و آیندهٔ ملت ترک است، با همان آرمان، ارادهٔ تغییرناپذیر و ایمانی استوار، به‌سوی اهداف مبارک خود گام برمی‌دارد. تلاش از ماست و یاری از خداوند."