Kürdistan Bölgesi Hükümeti'nden Bağdat'a Şengal itirazı: Bırakın Ezidiler karar versin
Irak'ın YBŞ savaşçılarını güvenlik kurumlarına katma sürecini başlatmasının ardından Kürdistan Bölgesi İçişleri Bakanlığı, Bağdat'ı Şengal Anlaşması'nı çiğnemekle suçladı. Bakanlık, anlaşma uygulanamıyorsa Şengal'in geleceğini Ezidilerin belirlemesini istedi.
RastinewsKürdistan Bölgesi İçişleri Bakanlığı, Irak federal hükümetinin Şengal'de Hewlêr'i devre dışı bırakarak tek taraflı anlaşmalar yaptığını açıkladı. Bakanlık, 27 Ekim tarihli açıklamasında bu adımların Ekim 2020'de BM gözetiminde imzalanan Şengal Anlaşması'na aykırı olduğunu bildirdi.
Açıklamada Peşmerge'nin Şengal'deki kayıpları da hatırlatıldı. Bakanlığa göre Şengal ve Şengal Dağı IŞİD'den alınırken 500 Peşmerge hayatını kaybetti, 3 bin Peşmerge yaralandı.
"İstenmeyen bir gerçeklik dayatılıyor"
Bakanlık, meşru kurumların dışında istenmeyen bir güvenlik ve yönetim düzeni kurulmasının bölgeyi daha da karıştıracağı uyarısında bulundu. Normalleşme sürecinin de bu yüzden tıkanacağını ekledi.
Hewlêr'in önerdiği çözüm anlaşmanın tamamen uygulanması. Bakanlık, Şengal'in gerçek temsilcilerinden oluşan meşru bir yönetimin ancak bu yolla kurulabileceğini söylüyor. Yeniden imar ve güvenlik sağlanmadan yüz binlerce Ezidinin evine dönmesi de mümkün görünmüyor.
Son söz Şengal halkına
Açıklamanın en dikkat çeken bölümü Bağdat'a yapılan çağrı oldu. Bakanlık, anlaşmaları uygulamak zor geliyorsa kararın Şengal halkına, özellikle Ezidilere bırakılmasını istedi.
"Kimi ve neyi istiyorlarsa onu seçsinler, herkes de bu tercihe destek versin" denilen açıklamada, bölgenin istikrarının her türlü çıkardan önce geldiği vurgulandı.
YBŞ kararından bir gün sonra
Hewlêr'in tepkisi, Şengal Direniş Birlikleri'nin (YBŞ) 26 Ekim'de 4 bin 165 savaşçısının Irak güvenlik kurumlarına geçeceğini duyurmasının hemen ardından geldi. Hareket Yönetimi'ne yakınlığıyla bilinen YBŞ'nin bu adımı, Bağdat'ın silahları devlet elinde toplama politikasının parçası. Bakanlık açıklamasında YBŞ'nin adı geçmedi.
Anlaşma beş yıldır kâğıt üzerinde
Bağdat ile Hewlêr, 9 Ekim 2020'de BM Irak Yardım Misyonu (UNAMI) gözetiminde Şengal Anlaşması'nı imzalamıştı. Anlaşma, silahlı grupların ilçeden çıkarılmasını ve güvenliğin federal ordu ile polise devredilmesini öngörüyordu.
Kürdistan Bölgesi İçişleri Bakanı Rêber Ahmed, Eylül'de Şengal'e askeri bir yönetici atanması fikrine karşı çıkmış, bunu "en kötü seçenek" diye reddetmişti.
IŞİD, 3 Ağustos 2014'te Şengal'e saldırmış, binlerce Ezidi Kürt öldürülmüş, kadınlar ve çocuklar kaçırılmıştı. Aradan 12 yıl geçmesine rağmen yüz binlerce Ezidi hâlâ kamplarda yaşıyor.