Merz ve beş AB liderinden Brüksel'e bütçe ültimatomu: Yüz milyarlarca avroluk kesinti yoksa anlaşma yok
Almanya, Hollanda, İsveç, Danimarka, Avusturya ve Finlandiya liderleri, Avrupa Birliği'nin 2028-2034 dönemi bütçesinden yüz milyarlarca avroluk harcama çıkarılmadıkça onay vermeyeceklerini bildirdi. Blok içinde tarım ve bölgesel fonları savunan 17 ülkeyle derin bir ayrılık su yüzüne çıktı.
RastinewsAlmanya Başbakanı Friedrich Merz ile Hollanda, İsveç, Danimarka, Avusturya ve Finlandiya liderleri, AB'nin yedi yıllık bütçesine ilişkin imzaladıkları ortak mektupta bütçenin "köklü biçimde reform edilmesi" gerektiğini belirtti.
Liderler, kaynakların savunmaya ve yenilikçi şirketlere kaydırılmasını, buna karşılık çiftçilere ve yoksul bölgelere ayrılan fonların azaltılmasını istiyor. Bu iki kalem, AB bütçesinin geleneksel olarak yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor.
İmzacı ülkelerden birinin diplomatı, bütçede yüz milyarlarca avroluk kesinti yapılmaması durumunda bu yıl anlaşmaya varılamayacağını söyledi.
Onay oybirliğine bağlı
2028-2034 bütçesi, 27 üye ülkenin tamamının onayını gerektiriyor. Altı ülke, AB bütçe gelirlerinin yaklaşık yüzde 40'ını karşılıyor ve Avrupa Komisyonu'nun önerdiği 2 trilyon avroluk toplam rakamda ciddi indirim talep ediyor.
Karşı cephede İspanya ve İtalya'nın da aralarında bulunduğu 17 ülke, tarım ve bölgesel kalkınma fonlarının artırılmasını ve bütçenin 2 trilyon avroyu aşmasını istiyor. Bu ülkelerin bir kısmı, ek harcamaların ortak AB borçlanmasıyla finanse edilmesini öneriyor; Berlin ve müttefikleri ise bu seçeneğe kesin biçimde karşı çıkıyor.
Fransa AB çapında vergi istiyor
Hem net katkıda bulunan hem de tarım sübvansiyonlarından en fazla payı alan Fransa, artışın AB çapında vergilerle karşılanması için bastırıyor.
Komisyon, karbon piyasası gelirleri, karbon yoğun ithalata gümrük vergisi, geri dönüştürülmeyen elektronik atık vergisi, tütün vergileri ve büyük şirketlerden alınacak bir harç yoluyla yılda yaklaşık 60 milyar avro toplanmasını önerdi. Ancak vergilendirme yetkisini Brüksel'e devretmek istemeyen hükümetler bu kalemlerin her birine direnç gösteriyor.
Uzlaşı önerisi ekimde bekleniyor
Dönem başkanlığını yürüten İrlanda'nın, ekim ortasına kadar bir uzlaşı önerisi hazırlaması bekleniyor. Avrupa Konseyi Başkanı António Costa'nın sözcüsü ise liderlerin yıl sonuna kadar anlaşma hedefinde uzlaştığını hatırlattı.
AB liderleri haziran ayında, Fransa, İtalya, İspanya ve Polonya'daki seçimlerin müzakereleri zorlaştırmasından önce bütçe anlaşmasının bu yıl içinde tamamlanması konusunda taahhütte bulunmuştu.
Financial Times'ın haberine göre altı liderin imzasını taşıyan mektup, bu taahhüde rağmen en büyük net katkı sağlayıcıların onayı geri çekme seçeneğini masaya koyduğunu gösteriyor.