Hürmüz Boğazı'nda yeni saldırılar: Brent petrolü 100 doları aştı
Hürmüz Boğazı çevresindeki deniz taşımacılığına yönelik saldırıların yenilenmesinin ardından Brent petrolünün varil fiyatı çarşamba günü 100 doların üzerine çıktı, perşembe sabahı da yüksek seyrini korudu. Avrupa Birliği'nin petrolde neredeyse tamamen dışa bağımlı olması, artışın kıtada enflasyonu yeniden hızlandırma riskini gündeme getirdi.
RastinewsBrent petrolünün varil fiyatı çarşamba günü 100 doların üzerine çıktı, Hürmüz Boğazı çevresindeki deniz taşımacılığına yönelik saldırıların yenilenmesinin ardından perşembe sabahı da yüksek seyrini korudu. Fiyat, şubat ortasından bu yana yaklaşık yedi aydır 70 doların üzerinde seyrediyor.
Petrol fiyatlarındaki artış dizel, benzin ve uçak yakıtı maliyetini yükseltiyor; bu da tedarik zincirleri üzerinden tüketici fiyatlarına yansıyor.
AB'nin petrolde ithalat bağımlılığı yüzde 96,6
Eurostat verilerine göre Avrupa Birliği 2024'te 471,3 milyon ton ham petrol ithal ederken kendi üretimi yalnızca 15,5 milyon ton oldu. Toplam ithalat bağımlılığı yüzde 96,6'ya ulaştı.
En büyük tedarikçiler ABD, Kazakistan ve Norveç oldu; her biri ithalatın yüzde 12 ila 15'ini karşıladı. Avrupa Birliği Konseyi'ne göre 2025'te AB'nin ham petrol ithalatının yalnızca yaklaşık yüzde 7'si Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinden geldi.
Miktarda Hollanda, tüketimde Almanya başı çekiyor
Eurostat'ın 2024 verilerine göre Hollanda 138,3 milyon tonla en fazla petrol ithal eden ülke oldu; onu Almanya (117,8 milyon ton), İspanya (85,8 milyon ton), Fransa (82,4 milyon ton) ve İtalya (73,3 milyon ton) izledi. Hollanda'nın Rotterdam üzerinden büyük bir bölümünü yeniden ihraç ettiği belirtildi.
Nihai tüketimde ise Almanya AB toplamının yüzde 20,1'ini, Fransa yüzde 15,3'ünü, İtalya ve İspanya ise ayrı ayrı yüzde 11,1'ini oluşturdu.
Küçük ve turizme bağımlı ekonomiler daha kırılgan
GSYH'ye oranla enerji ticaret açığında Malta yüzde 5,4 ile bloktaki en yüksek orana sahip; Bulgaristan yüzde 3,5, Hırvatistan yüzde 3,4 ile onu izledi. İspanya, Portekiz ve İrlanda'nın petrol ithalat bağımlılığı ise yüzde 100'ü aştı.
AB'de tüketilen petrolün yaklaşık üçte ikisi ulaşıma gidiyor; Avrupa Birliği Konseyi'ne göre karayolu taşımacılığı tek başına 2024'te toplam tüketimin yüzde 47,7'sini oluşturdu. Uçak yakıtı maliyetlerindeki artışın İspanya, Portekiz, Yunanistan, Kıbrıs ve Malta'yı hedefleyen hava yollarını doğrudan etkilediği kaydedildi.
Euro bölgesinde enflasyon baskısı büyüyordu
Euro bölgesinde enflasyon ağustos ayında yüzde 3,3'e yükselmişti; bu oran eylül 2023'ten bu yana görülen en yüksek seviyeydi. Yalnızca enerji fiyatları yıl içinde yüzde 14,3 artmıştı.
Bu gelişmenin ardından Avrupa Merkez Bankası'nın perşembe günü mevduat faiz oranını çeyrek puan artırarak yüzde 2,50'ye çıkarması bekleniyordu. ABD'de ise vadeli işlem piyasaları, 16 eylülde Federal Reserve'in faiz artırma olasılığını yaklaşık yüzde 60 olarak fiyatlamıştı.