Şam: Heseke’de entegrasyon fiili uygulama aşamasında
Rastinews29 Ocak Anlaşması’nın uygulanmasından sorumlu Cumhurbaşkanlığı Komitesi Sözcüsü ve Heseke Vali Yardımcısı Ahmed el-Hilali, Kuzey ve Doğu Suriye’de entegrasyon sürecinin mutabakat aşamasından fiili uygulamaya geçtiğini söyledi. Hilali, sürecin yalnızca kurumların devriyle sınırlı olmadığını, idari, güvenlik ve askerî yapıların Suriye devleti çatısı altında birleştirilmesini kapsadığını belirtti.
RASTÎ – Ahmed el-Hilali, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada Heseke’de güvenlik durumunun önceki döneme kıyasla önemli ölçüde iyileştiğini ve sahada kademeli bir istikrarın oluştuğunu söyledi.
Entegrasyon kapsamında henüz sonuçlandırılmayan dosyaların bulunduğunu belirten Hilali, çalışmaların “kurumsal veya güvenlik alanında boşluk oluşmasına izin verilmeden” sürdürüldüğünü ifade etti.
“Mesele bina devri veya isim değişikliği değil”
Hilali, yürütülen sürecin yalnızca kamu binalarının devredilmesi ya da kurumların isimlerinin değiştirilmesi şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Entegrasyonun esas olarak idari, güvenlik ve askerî karar mekanizmalarının merkezi devlet yapısı içerisinde yeniden düzenlenmesini hedeflediğini belirten Hilali, geriye kalan çalışmaların üç temel dosyada yoğunlaştığını aktardı.
Buna göre personelin yeniden yapılandırılması ve gerekli şartları taşıyanların Savunma ve İçişleri bakanlıklarına alınması, çalışanların kadro ve özlük haklarının düzenlenmesi ile henüz devredilmeyen kurumların entegrasyonu sürecek. Bunun yanı sıra yetki devri, çalışma sistemleri ile kurumlara ait veri ve kaynakların birleştirilmesi tamamlanacak.
Hilali, bunların siyasi anlaşmazlıktan çok uygulamaya ilişkin konular olduğunu savunarak, “Siyasi karar net. Tüm vatandaşların hakları korunarak devlet kurumları birleştirilecek ve tek merci Suriye devleti olacak” dedi.
Tamamlanması için tarih vermedi
Entegrasyonun ne zaman bütünüyle tamamlanacağı konusunda kesin bir takvim açıklamayan Hilali, sürecin kapsamına dikkat çekti.
“Bu ölçekte ve karmaşıklıkta bir süreç için yapay bir tarih vermek istemem” diyen Hilali, çalışmaların ileri bir aşamaya ulaştığını ve sürecin mümkün olan en kısa zamanda tamamlanmasının hedeflendiğini söyledi.
Kurum devirlerine yönelik engellemeler
DSG’nin feshedildiğinin açıklanmasından önce Heseke’nin bazı bölgelerinde Devrimci Gençlik Hareketi üyelerinin kurumların devrine karşı eylemler düzenlediği biliniyordu.
Hilali, bu tür girişimlerin artık “büyük oranda gerilediğini” söyledi.
Söz konusu grup mayıs ayında, tabelasından Kürtçenin çıkarılarak yalnızca Arapça ve İngilizceye yer verildiği gerekçesiyle Heseke Adliyesi’nde protesto düzenlemişti.
Hilali, kamu kurumlarının artık çatışma alanına dönüştürülmemesi gerektiği konusunda genel bir yaklaşım oluştuğunu savundu. Kurumların Şam yönetimine devrinin herhangi bir toplumsal kesimi hedef almadığını belirten Hilali, bunu “hizmetin ve hukukun dönüşü” olarak nitelendirdi.
DSG ve Özerk Yönetim feshedilmişti
DSG Genel Komutanı Mazlum Abdi, 25 Ağustos’ta Şam’daki Halk Sarayı’nda yaptığı açıklamayla DSG ile Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’nin lağvedildiğini duyurmuştu.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ise 28 Ağustos’ta yayımladığı kararnameyle Abdi’yi Cumhurbaşkanlığı Danışmanı olarak atamıştı.
Abdi, fesih kararından yaklaşık on gün önce Rûdaw’a verdiği demeçte, Şam ile varılan anlaşmanın Kürtlerin bütün taleplerini karşılamadığını ancak Suriye devleti içerisinde Kürtler açısından bir statü oluşturduğunu söylemişti.
Özerk Yönetim Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı İlham Ahmed de entegrasyonun tamamlanmasının Kürt meselesine ilişkin diğer dosyaların kapandığı anlamına gelmediğini belirtmiş, yeni dönemde Kürt dili ve Kürtlerin haklarının anayasal güvenceye kavuşturulmasının temel başlıklardan biri olacağını ifade etmişti.
Kürtçe eğitim tartışması sürüyor
Şam yönetimi, 16 Ocak tarihli 13 sayılı kararnameyle Kürtçeyi “ulusal dil” olarak tanımıştı. Eğitim alanında alınan kararla da 2026-2027 öğretim yılından itibaren Kürt nüfusun yoğun yaşadığı bölgelerde Kürtçenin haftada üç saat ders olarak okutulması öngörüldü.
Kürt tarafı ise Kürtçenin yalnızca ders olarak okutulmasını yeterli görmüyor ve anadilde eğitim hakkının güvence altına alınmasını talep ediyor.
Suriye ordusu 2 Eylül’de Heseke kent merkezine girmişti. Birliklerin Kamışlo ve Dêrik dahil olmak üzere vilayetin diğer bölgelerinde de konuşlandırılması planlanıyor.
Haziran ayında açıklanan entegrasyon planına göre, aralarında yaklaşık bin kadının bulunduğu 9 bin civarında Asayîş mensubunun yaş, sağlık ve liyakat kriterleri doğrultusunda Suriye İçişleri Bakanlığı bünyesine alınması öngörülüyor.